Chợ giá – Chỉ còn ít ngày nữa, nước Úc sẽ chính thức bước sang năm 2026. Sau giai đoạn hậu đại dịch đầy biến động với lạm phát cao, thiếu hụt lao động và những cú sốc toàn cầu, nền kinh tế lớn thứ 13 thế giới được đánh giá là đã thể hiện khả năng chống chịu đáng kể. Tuy nhiên, đằng sau những con số tích cực vẫn là hàng loạt thách thức đặt ra cho các hộ gia đình, doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách.
Tăng trưởng duy trì, nhưng thấp hơn kỳ vọng dài hạn
Theo Báo cáo Triển vọng Kinh tế và Tài chính Giữa năm (MYEFO) mới nhất của Chính phủ Liên bang Úc, GDP thực của nước này được dự báo tăng khoảng 2,25% trong các năm tài chính 2025 – 2026 và 2026 – 2027. Mức tăng này được xem là tương đối khả quan trong bối cảnh nhiều nền kinh tế phát triển tại châu Âu và Bắc Mỹ đang đối mặt với nguy cơ tăng trưởng trì trệ.
Được biết, động lực chính của nền kinh tế Úc trong giai đoạn tới được kỳ vọng đến từ tiêu dùng hộ gia đình và đầu tư kinh doanh, trong khi chi tiêu công dần thu hẹp vai trò sau giai đoạn kích thích mạnh tay hậu COVID-19. Dù vậy, tốc độ tăng trưởng hiện nay vẫn thấp hơn xu hướng dài hạn trước đại dịch, phản ánh những tác động kéo dài của môi trường kinh tế toàn cầu bất ổn.
Lạm phát hạ nhiệt chậm, chính sách tiền tệ đứng trước áp lực
Một trong những thách thức lớn nhất đối với nền kinh tế Úc khi bước sang năm mới vẫn là lạm phát dai dẳng. Dù đã giảm so với đỉnh điểm sau đại dịch, lạm phát CPI hàng năm hiện vẫn quanh mức 3,8%, cao hơn ngưỡng mục tiêu 2 – 3% của Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA).
Trong suốt năm 2025, RBA duy trì lãi suất tiền mặt ở mức 3,6% nhằm kiềm chế áp lực giá cả. Tuy nhiên, sức cầu tiêu dùng vẫn tương đối vững và thị trường lao động chưa hạ nhiệt đáng kể, khiến khả năng cắt giảm lãi suất trong ngắn hạn trở nên kém chắc chắn.
Theo giới phân tích cho rằng, nếu lạm phát không giảm như kỳ vọng trong những tháng đầu năm 2026, RBA có thể buộc phải tiếp tục giữ lập trường thận trọng, thậm chí cân nhắc các biện pháp thắt chặt hơn.
Tiền lương đang dần cải thiện
Thị trường việc làm tiếp tục là điểm sáng của kinh tế Úc. Theo đó, tỷ lệ thất nghiệp dự kiến duy trì quanh mức 4,4 – 4,5% trong giai đoạn 2026 – 2027, thấp so với nhiều nền kinh tế phát triển khác. Mặc dù tốc độ tạo việc làm đã chậm lại so với giai đoạn phục hồi mạnh sau đại dịch, nhưng thị trường lao động vẫn đủ chặt chẽ để hỗ trợ tăng trưởng tiền lương.
Theo dự báo, tiền lương danh nghĩa có thể tăng khoảng 3,25% và nếu lạm phát tiếp tục hạ nhiệt, thu nhập thực tế của người lao động sẽ dần được cải thiện trong năm tới – yếu tố quan trọng giúp củng cố sức mua của hộ gia đình.
Người tiêu dùng “thắt lưng buộc bụng” vì chi phí sinh hoạt
Trái ngược với các chỉ số vĩ mô tương đối tích cực, nhiều hộ gia đình Úc vẫn đang cảm nhận rõ áp lực từ chi phí sinh hoạt leo thang. Theo các khảo sát gần đây cho thấy, gần một nửa số hộ gia đình có kế hoạch cắt giảm chi tiêu không thiết yếu trong năm 2026, từ ăn uống ngoài hàng quán đến du lịch, giải trí.
Giá thực phẩm, năng lượng và đặc biệt là chi phí trả góp nhà ở tiếp tục là gánh nặng lớn. Trong khi lãi suất cố định được các ngân hàng điều chỉnh tăng để phản ánh kỳ vọng lạm phát và chính sách tiền tệ, nhiều hộ vay mua nhà đang phải đối mặt với áp lực tài chính ngày càng lớn.
Đầu tư tăng, nhưng bài toán năng suất vẫn nan giải
Đầu tư kinh doanh ngoài lĩnh vực khai khoáng được dự báo sẽ đạt mức cao kỷ lục vào cuối giai đoạn dự báo, nhờ làn sóng chuyển đổi số, tự động hóa và đầu tư vào năng lượng sạch. Tuy nhiên, tăng trưởng năng suất – vấn đề tồn tại dai dẳng của kinh tế Úc, vẫn là mối lo ngại lớn.
Theo nhiều doanh nghiệp cảnh báo rằng, nếu khung pháp lý đối với các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) quá chặt chẽ, thì lợi ích về năng suất có thể bị hạn chế. Do đó, các cải cách cấu trúc về thuế, thị trường lao động và môi trường pháp lý được kỳ vọng sẽ trở thành trọng tâm trong các cuộc tranh luận chính sách năm 2026.
Ngân sách cải thiện, nhưng áp lực dài hạn vẫn hiện hữu
Về mặt tài chính công, tình hình ngân sách của Úc đang cho thấy những tín hiệu tích cực. Thâm hụt ngân sách dự kiến thu hẹp, trong khi tỷ lệ nợ ròng trên GDP ổn định hơn nhờ nguồn thu từ xuất khẩu hàng hóa và thị trường lao động vững vàng.
Tuy nhiên, trong dài hạn, Chính phủ Úc vẫn phải đối mặt với áp lực chi tiêu lớn cho chăm sóc người cao tuổi, đầu tư hạ tầng và ứng phó với biến đổi khí hậu, đòi hỏi sự cân bằng tinh tế giữa kích thích tăng trưởng và đảm bảo bền vững tài khóa.
Yếu tố từ bên ngoài
Trên thị trường quốc tế, căng thẳng thương mại, tăng trưởng toàn cầu chậm lại và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng có thể gây rủi ro cho các nhà xuất khẩu của Úc. Tuy nhiên, nhu cầu ổn định từ châu Á đối với khoáng sản chiến lược, LNG và dịch vụ giáo dục – du lịch vẫn mang lại cơ hội đáng kể cho Úc.
Ngoài ra, các chính sách năng lượng trong nước, bao gồm đề xuất tăng dự trữ khí đốt nhằm ổn định giá, cũng được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện môi trường đầu tư và giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp và người dân.
Bước sang năm 2026, nền kinh tế Úc đã cho thấy hình ảnh của một quốc gia kiên cường sau khủng hoảng, với tăng trưởng duy trì, thất nghiệp thấp và đầu tư tiếp tục mở rộng. Dù vậy, tình trạng lạm phát dai dẳng, chi phí sinh hoạt neo cao cùng những bất ổn từ môi trường kinh tế bên ngoài đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với chính phủ trong việc điều hành chính sách một cách thận trọng và linh hoạt hơn.
