Chợ giá – Theo báo cáo triển vọng kinh tế khu vực Đông Á – Thái Bình Dương được Ngân hàng Thế giới công bố, bức tranh tăng trưởng của các nền kinh tế ASEAN trong năm 2026 đang đối mặt với nhiều thách thức. Đáng chú ý, Việt Nam và Thái Lan được dự báo là hai quốc gia chịu tác động nặng nề nhất trước những biến động địa chính trị và kinh tế toàn cầu.
Việt Nam tăng trưởng cao nhưng chịu áp lực lớn
Theo dự báo của Ngân hàng Thế giới, kinh tế Việt Nam năm 2026 được kỳ vọng tăng trưởng khoảng 6,3%, mức cao nhất trong nhóm 5 nền kinh tế lớn của ASEAN. Tuy vậy, con số này vẫn cho thấy sự chững lại đáng kể so với mức tăng 8,02% của năm 2025, dù quý I/2026 ghi nhận đà phục hồi mạnh mẽ với mức tăng trưởng 7,8%.
Đánh giá về triển vọng này, ông Aaditya Mattoo – Giám đốc nghiên cứu phát triển của Ngân hàng Thế giới cho rằng, Việt Nam là một trong những nền kinh tế chịu tác động rõ rệt trước các biến động bên ngoài, do mức độ phụ thuộc lớn vào xuất khẩu.
Trong khi chính sách thuế quan của Mỹ còn nhiều bất ổn, cùng với cú sốc giá dầu trên thị trường toàn cầu, nền kinh tế trong nước đang phải đối mặt với không ít thách thức.
Đáng chú ý, những gián đoạn nguồn cung năng lượng tại Trung Đông, đặc biệt liên quan đến eo biển Hormuz, được nhận định không chỉ mang tính ngắn hạn mà có thể kéo dài, qua đó tiếp tục gây áp lực lên chi phí sản xuất, vận tải và hoạt động thương mại quốc tế.
Thái Lan đối mặt tăng trưởng trì trệ
Năm 2026, kinh tế Thái Lan được dự báo chỉ tăng trưởng ở mức 1,3%, giảm mạnh so với mức 2,4% của năm trước. Đà suy yếu này cũng đã phản ánh rõ những khó khăn mà nền kinh tế đang phải đối mặt, khi chịu “tác động kép” từ bất ổn chính trị nội bộ, căng thẳng khu vực và sự suy giảm nghiêm trọng của ngành du lịch – một trong những trụ cột quan trọng thúc đẩy tăng trưởng.
Philippines, Indonesia và Malaysia phân hóa
Philippines được dự báo đạt mức tăng trưởng 3,7% trong năm 2026, thấp hơn so với năm trước, trong khi nền kinh tế chịu tác động từ hàng loạt yếu tố bất lợi như bê bối tham nhũng, thiên tai và áp lực gia tăng từ giá năng lượng.
Trước nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. đã phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng nhằm ứng phó với những rủi ro hiện hữu.
Trong khi đó, triển vọng của Indonesia và Malaysia được đánh giá tích cực hơn. Theo đó, Indonesia được dự báo tăng trưởng 4,7%, còn Malaysia có thể đạt khoảng 4,4% trong năm 2026. Đáng chú ý, Malaysia đang hưởng lợi từ làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) – lĩnh vực được xem là động lực tăng trưởng mới của khu vực.
Đông Nam Á đối mặt “cú sốc kép” từ năng lượng và thương mại
Theo ngân hàng Thế giới cảnh báo, các nền kinh tế Đông Nam Á đang phải đối mặt với “cú sốc kép” khi giá năng lượng leo thang cùng với sự gia tăng bất định trong thương mại toàn cầu. Diễn biến này đang tạo áp lực lớn lên hoạt động sản xuất – kinh doanh trong khu vực.
Chi phí đầu vào tăng mạnh, từ nhiên liệu, phân bón đến vận tải, khiến nhiều ngành công nghiệp, đặc biệt là sản xuất và xuất khẩu, chịu tác động rõ rệt. Đồng thời, chuỗi cung ứng toàn cầu, bao gồm cả ngành công nghiệp chip, cũng bị ảnh hưởng khi chi phí logistics không ngừng gia tăng.
Không chỉ vậy, mặt bằng lãi suất cao cùng tâm lý thận trọng của nhà đầu tư đang khiến dòng vốn vào khu vực có dấu hiệu chững lại, qua đó làm gia tăng thêm những thách thức đối với triển vọng tăng trưởng trong thời gian tới.
Thách thức dài hạn
Dù trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội mới, nhưng Ngân hàng Thế giới vẫn cho rằng, phần lớn các quốc gia Đông Nam Á chưa sẵn sàng để tận dụng hiệu quả tiềm năng này.
Theo ông Aaditya Mattoo, khu vực hiện đang thiếu hụt cả kỹ năng kỹ thuật lẫn kỹ năng nền tảng, trong khi hạ tầng số chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển, qua đó có thể làm chậm quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế số và kìm hãm năng suất lao động.
Trước thực tế đó, Ngân hàng Thế giới khuyến nghị các chính phủ cần ưu tiên các biện pháp hỗ trợ có mục tiêu, thay vì triển khai trợ cấp trên diện rộng. Những nhóm đối tượng cần được chú trọng bao gồm người thu nhập thấp, tầng lớp trung lưu dễ bị tổn thương và các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Bên cạnh đó, việc điều hành hài hòa giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, kiểm soát lạm phát và duy trì ổn định tài chính vĩ mô được xem là những yếu tố then chốt, giúp các nền kinh tế trong khu vực vượt qua giai đoạn nhiều thách thức hiện nay.
Triển vọng phục hồi từ năm 2027
Dù triển vọng năm 2026 được đánh giá kém tích cực hơn, nhưng Ngân hàng Thế giới vẫn nhận định, tác động của cuộc khủng hoảng có thể không nghiêm trọng như những lo ngại ban đầu.
Theo đó, khu vực Đông Á – Thái Bình Dương được dự báo tăng trưởng 4,2% trong năm 2026, giảm so với mức 5% của năm 2025. Tuy nhiên, triển vọng được kỳ vọng sẽ cải thiện từ năm 2027, khi các cú sốc dần được hấp thụ và những chính sách điều hành bắt đầu phát huy hiệu quả, tạo nền tảng cho đà phục hồi ổn định hơn trong trung hạn.
