Chợ giá – Tổng thống Mỹ – Donald Trump vừa bất ngờ đưa ra đề xuất mạnh mẽ với Liên minh Châu Âu (EU), yêu cầu áp thuế quan lên tới 100% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc và Ấn Độ, nhằm tạo thêm áp lực kinh tế lên Tổng thống Nga – Vladimir Putin trong bối cảnh chiến sự Ukraine vẫn tiếp diễn.
Chiến lược kinh tế nhằm cô lập Nga
Theo một quan chức giấu tên của chính quyền Mỹ và một nhà ngoại giao EU cho biết, Trump đã chuyển đề xuất này qua cuộc họp trực tuyến với đặc phái viên EU về các biện pháp trừng phạt David O’Sullivan cùng các quan chức Liên minh hiện đang có mặt tại Washington để thảo luận về phối hợp trừng phạt Nga.
Hai nước Trung Quốc và Ấn Độ hiện đang là những khách hàng lớn của dầu mỏ Nga, góp phần quan trọng duy trì nguồn thu cho Moskva giữa lúc Nga mở rộng cuộc xâm lược Ukraine từ năm 2022 đến nay.
Theo một nhà ngoại giao EU cho biết, đề nghị này sẽ đòi hỏi sự thay đổi lớn trong chiến lược của EU, vốn chủ yếu dựa vào các biện pháp trừng phạt tài chính và kinh tế hơn là thuế quan
Động thái gây tranh cãi
Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng nhanh chóng phản ứng, khẳng định Bắc Kinh kiên quyết phản đối bất kỳ hình thức áp lực kinh tế nào nhằm vào nước này và lên án việc lợi dụng Trung Quốc trong các cuộc thảo luận về Nga.
Thông điệp của Trung Quốc gửi đi trong cuộc họp báo thường kỳ ngày 10/9 nhấn mạnh: “Mỹ không nên lợi dụng vấn đề Nga để áp đặt các biện pháp kinh tế bất công.”
Bên cạnh đó, ông Trump cũng đã nhiều lần cảnh báo về khả năng áp thuế cao hơn đối với Ấn Độ và Trung Quốc, đặc biệt vì mối quan hệ kinh tế của các nước này với Điện Kremlin. Vào mùa hè năm nay, Mỹ đã tăng thuế quan đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Ấn Độ thêm 25 điểm phần trăm, trong nỗ lực hạn chế sự hỗ trợ kinh tế của New Delhi cho Nga.
Mâu thuẫn nội bộ và chính sách thương mại của Trump
Tuy nhiên, thông điệp của ông Trump cũng cho thấy một mặt khác khi ông thể hiện sự quan tâm thúc đẩy thương mại với Ấn Độ. Trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 9/9 ông viết rằng, Mỹ và Ấn Độ hiện đang tích cực giải quyết các rào cản thương mại giữa hai nước và mong muốn có cuộc trò chuyện với Thủ tướng – Narendra Modi nhằm mở rộng quan hệ song phương.
Động thái này cho thấy mối quan hệ kinh tế phức tạp của Mỹ với các cường quốc Châu Á trong bối cảnh địa chính trị căng thẳng. Mỹ vẫn phải cân nhắc giữa áp lực kinh tế lên Nga và duy trì quan hệ thương mại chiến lược với Ấn Độ – một đối tác quan trọng trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Liên minh Châu Âu và sự phụ thuộc vào năng lượng Nga
Một thách thức không nhỏ khác chính là việc EU vẫn còn phụ thuộc vào khí đốt nhập khẩu từ Nga, với tỷ lệ lên tới gần 19% trong năm 2024, dù các nước thành viên đã cam kết giảm sự lệ thuộc này để tránh tiếp tay cho chiến tranh ở Ukraine.
Trong bối cảnh đó, việc áp thuế quan cao lên Trung Quốc và Ấn Độ không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn đòi hỏi sự đồng thuận chính trị cao độ trong nội bộ EU – điều chưa chắc chắn sẽ xảy ra trong thời gian tới.
