Chợ giá – Sau nhiều năm siết chặt chính sách nhằm ngăn chặn tình trạng tăng giá nhà do dòng vốn đầu cơ từ nước ngoài, New Zealand vừa tuyên bố nới lỏng lệnh cấm mua bất động sản – nhưng chỉ đối với giới đầu tư siêu giàu sở hữu loại thị thực đặc biệt được gọi là “thị thực vàng” (Golden Visa). Động thái này được xem là nỗ lực mới nhất của chính phủ nhằm vực dậy nền kinh tế đang tăng trưởng trì trệ và thu hút thêm nguồn vốn chất lượng cao từ nước ngoài.
Mở cửa thị trường bất động sản có chọn lọc
Trong thông báo đưa ra vào ngày 1/9, chính phủ liên minh New Zealand cho biết, sẽ cho phép người nước ngoài có thị thực đầu tư được mua nhà ở hạng sang, với mức tối thiểu là 5 triệu đô la New Zealand (tương đương khoảng 3 triệu USD). Đây là ngoại lệ hiếm hoi được mở ra kể từ sau lệnh cấm toàn diện vào năm 2018.
Tuy nhiên, chính sách mới này chưa có hiệu lực ngay lập tức, mà sẽ được triển khai vào cuối năm nay, sau khi Quốc hội New Zealand hoàn tất việc sửa đổi Đạo luật Đầu tư Nước ngoài.
Bên cạnh đó, bộ trưởng Tài chính – Nicola Willis cũng nhấn mạnh rằng, việc mở cửa có kiểm soát này sẽ giúp tăng dòng vốn vào các lĩnh vực kinh tế trọng điểm mà không gây áp lực lên thị trường bất động sản đại chúng – vốn vẫn đang là mối quan tâm lớn của người dân trong nước.
Nền kinh tế đang cần một “cú hích”
New Zealand hiện đang phải đối mặt với nhiều thách thức về tăng trưởng, khi GDP quý gần nhất ghi nhận mức tăng trưởng gần như bằng 0, cùng với đó là chi phí sinh hoạt tăng cao và niềm tin tiêu dùng sụt giảm.
Trong bối cảnh đó, chính phủ đã quyết định tái khởi động chương trình Active Investor Plus từ tháng 4/2025 – một phiên bản mới của “thị thực vàng”, yêu cầu nhà đầu tư nước ngoài rót tối thiểu 5 triệu NZD vào các quỹ đầu tư, doanh nghiệp hoặc dự án có lợi ích cho nền kinh tế.
Tính đến ngày 8/8, 267 đơn đăng ký thị thực đã được nộp, với tổng vốn đầu tư tiềm năng lên tới 1,63 tỷ NZD. Trong số đó có 40% số nhà đầu tư đến từ Mỹ, điều này phản ánh xu hướng tìm kiếm nơi trú ẩn tài chính an toàn trong bối cảnh bất ổn địa chính trị toàn cầu gia tăng.
Tranh cãi xoay quanh lệnh cấm mua nhà của người nước ngoài tại New Zealand
Lệnh cấm người nước ngoài mua bất động sản được đưa ra vào năm 2018 dưới thời Thủ tướng – Jacinda Ardern, nhằm hạ nhiệt thị trường nhà đất vốn bị thổi giá bởi dòng tiền từ các nhà đầu tư toàn cầu. Một phần của quyết định này cũng xuất phát từ làn sóng chỉ trích sau khi tỷ phú công nghệ người Mỹ Peter Thiel – đồng sáng lập PayPal, được cấp quốc tịch New Zealand dù hầu như không cư trú tại nước này.
Trong cuộc bầu cử năm 2023, Thủ tướng đương nhiệm – Christopher Luxon cũng từng cam kết cho phép người nước ngoài mua nhà trị giá trên 2 triệu NZD với thuế suất 15%, song đề xuất này đã không được thông qua trong quá trình đàm phán liên minh với Đảng New Zealand First – một đối tác chủ chốt trong chính phủ hiện tại.
Tuy nhiên, lãnh đạo đảng này – ông Winston Peters, sau đó đã khẳng định ông ủng hộ việc mở cửa cho nhà đầu tư nước ngoài, miễn là họ mang lại lợi ích thực chất cho nền kinh tế nội địa.
Cân bằng lợi ích và rủi ro
Theo giới phân tích cho rằng, quyết định mới của chính phủ là một bước đi thận trọng nhưng hợp lý, giúp New Zealand tranh thủ được nguồn vốn chất lượng cao mà không làm “nóng” lại thị trường bất động sản phổ thông – vốn là nơi sinh sống của phần đông người dân.
Chuyên gia kinh tế – Paul Bloxham từ ngân hàng HSBC cũng nhận định: “Đây là cách tiếp cận cân bằng, mở cửa cho những người thực sự mang lại giá trị gia tăng cho nền kinh tế, thay vì chỉ tìm mua tài sản để trú ẩn”.
Tuy vậy, vẫn còn nhiều lo ngại về tính công bằng và khả năng giám sát. Nhiều tổ chức xã hội cảnh báo rằng, dù chỉ tập trung vào nhà ở hạng sang, nhưng chính sách mới có thể gián tiếp gây áp lực lên các phân khúc khác, nhất là trong bối cảnh nguồn cung nhà ở tại New Zealand vẫn còn hạn chế.
