Chợ giá – Giá cà phê toàn cầu tăng lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ đang buộc người tiêu dùng trên khắp thế giới phải điều chỉnh thói quen uống cà phê. Thay vì từ bỏ caffeine – điều vốn rất khó, thì nhiều người đang tìm đến những lựa chọn tiết kiệm hơn, từ cà phê mang đi giá rẻ cho đến tự pha cà phê tại nhà.
Cà phê đắt đỏ khiến thói quen tiêu dùng thay đổi
Trong năm nay, giá các loại đồ uống quen thuộc như cappuccino hay latte tại nhiều quốc gia đã tăng mạnh, phản ánh áp lực chi phí nguyên liệu và lạm phát kéo dài. Tuy nhiên, dữ liệu từ các cuộc khảo sát người tiêu dùng quốc tế và lượng khách ghé thăm quán cà phê tại Mỹ cho thấy, nhu cầu cà phê không giảm đáng kể mà đang dịch chuyển về hình thức tiêu dùng.
Thay vì ngồi lâu tại quán, người tiêu dùng lại có xu hướng mua cà phê mang đi, chọn các chuỗi giá rẻ, hoặc đặt mua cà phê hạt giao tận nhà để tự pha. Xu hướng này tương tự cách người tiêu dùng đang điều chỉnh chi tiêu đối với nhiều mặt hàng khác, từ đồ ăn nhanh cho đến thịt bò, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao.
Thị trường cà phê tại nhà lên ngôi
Theo ông James Hoffmann – chuyên gia cà phê và đồng sáng lập hãng rang xay Square Mile Coffee, nhận định tại Hội nghị thượng đỉnh các quán cà phê châu Âu ở Berlin: “Các quán cà phê đã mất đi một phần sức hút khi người tiêu dùng chịu áp lực về giá cả, trong khi họ vẫn cần caffeine”.
Được biết, giá cà phê hạt Arabica cao cấp – loại được các chuỗi lớn như Starbucks ưa chuộng, đã tăng vọt trong năm qua do nguồn cung toàn cầu, chủ yếu từ Brazil, bị ảnh hưởng bởi thời tiết bất lợi và các rào cản thương mại. Dù giá có điều chỉnh nhẹ sau khi Mỹ rút lại một số loại thuế, giá cà phê tương lai tại New York vẫn ở mức khoảng 3,6 USD/pound, cao gấp hơn hai lần mức trung bình của hai thập kỷ qua.
Theo dữ liệu từ Toast cho biết, tại Mỹ, giá trung bình một tách cà phê thông thường đã tăng gần 20% kể từ đầu năm 2023. Trong khi đó, người tiêu dùng nước này vẫn chi hơn 100 tỷ USD mỗi năm cho cà phê, cho thấy nhu cầu vẫn rất lớn, chỉ là đang chuyển sang các lựa chọn tiết kiệm hơn.
Pha cà phê tại nhà: Đầu tư ban đầu, tiết kiệm dài hạn
Theo một khảo sát của Citigroup với 1.900 người tiêu dùng cà phê trên toàn cầu cho thấy, 37% số người được hỏi đã pha cà phê tại nhà nhiều hơn vì giá cả tăng cao. Xu hướng này xuất hiện rõ rệt tại Mỹ, Úc, Trung Quốc, Thái Lan và Anh. Đáng chú ý, trong số những người chưa thay đổi thói quen, khoảng hai phần ba cho biết họ dự kiến sẽ làm như vậy trong vòng 12 tháng tới.
Ông Ed Harrison – một giám đốc điều hành tại Mỹ, cho biết trước đây ông đến quán cà phê gần như mỗi ngày, nhưng nay chỉ còn vài lần mỗi tháng. Thay vào đó, ông đầu tư máy xay, máy pha cà phê nhỏ giọt và máy espresso tại nhà.
Bên cạnh đó, dữ liệu từ NielsenIQ cũng cho thấy, trong đợt giảm giá Black Friday tại Anh, doanh số máy pha cà phê gia đình tăng 43% so với cùng kỳ năm ngoái – một chỉ dấu rõ ràng cho xu hướng “cà phê tại gia”.
Cạnh tranh gay gắt giữa các chuỗi cà phê
Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang làm gia tăng cạnh tranh trong ngành. Khi mà các chuỗi cà phê giá rẻ, cửa hàng tiện lợi và mô hình mua mang đi ghi nhận mức tăng trưởng lượt khách hai con số tại một số khu vực ở Mỹ.
Ngược lại, các chuỗi lâu đời như Starbucks hay Tim Hortons lại chứng kiến lượng khách trung bình mỗi cửa hàng sụt giảm trong phần lớn năm. Dù vậy, theo như lãnh đạo Starbucks cho biết, nhận thức của khách hàng về “giá trị” đã được cải thiện, giúp doanh nghiệp dần ổn định doanh thu.
Bên cạnh đó, các công ty chuyên sản xuất cà phê nhãn hiệu riêng và cà phê uống liền cũng đang hưởng lợi khi người tiêu dùng tìm kiếm lựa chọn vừa túi tiền nhưng vẫn đảm bảo chất lượng.
Thế hệ Z và sự thay đổi mang tính văn hóa
Đáng chú ý, xu hướng này mang đậm dấu ấn của thế hệ Z – nhóm người tiêu dùng nhạy cảm với giá cả nhưng vẫn đề cao trải nghiệm cá nhân. Trên TikTok, các nội dung chia sẻ mẹo pha cà phê tại nhà “chuẩn quán” với chi phí thấp bùng nổ mạnh mẽ. Số bài đăng gắn hashtag #HomemadeCoffee hay #CoffeeMaker cũng đã tăng gấp đôi trong một năm qua.
Từ việc tự pha cà phê lạnh trong tủ lạnh, tạo bọt sữa bằng dụng cụ đơn giản cho đến mua cốc nhựa pha cà phê đá tại nhà, thế hệ trẻ đang biến việc tiết kiệm chi phí thành một xu hướng phong cách sống.
Dù vậy, các chuyên gia vẫn cho rằng, quán cà phê khó có thể biến mất hoàn toàn. Theo ông Hoffmann nhận định: “Con người vẫn cần không gian gặp gỡ, và quán cà phê vẫn là nơi lý tưởng cho điều đó”.
