Chợ giá – Trước áp lực từ các cuộc đàm phán thương mại căng thẳng với Mỹ, một số nền kinh tế lớn tại châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan đang cân nhắc sử dụng tỷ giá hối đoái như một “con bài thương lượng”, nhằm đạt được các điều khoản thương mại có lợi hơn với chính quyền Tổng thống – Donald Trump.
Tiền tệ mạnh chuyển từ bất lợi trở thành công cụ đàm phán
Với tình hình tỷ giá đồng won Hàn Quốc, đồng đô la Đài Loan và đồng yên Nhật Bản đồng loạt tăng giá trong thời gian gần đây, thì giới phân tích cho rằng các nước này có thể sẵn sàng đánh đổi một phần lợi thế xuất khẩu để đạt được sự nhượng bộ từ phía Mỹ – đặc biệt là khi mối đe dọa từ các biện pháp thuế quan ngày càng hiện hữu.
Đáng chú ý, đồng won đã tăng vọt sau cuộc gặp giữa giới chức tài chính Hàn Quốc và Mỹ tại Milan. Trong khi đó, Đài Loan chứng kiến mức tăng chưa từng có – gần 8%, của đồng nội tệ chỉ vài ngày sau các cuộc đàm phán song phương. Được biết, Nhật Bản hiện cũng đang tìm cách tổ chức cuộc gặp cấp cao giữa Bộ trưởng Tài chính nước này và người đồng cấp Mỹ tại hội nghị G7 ở Canada.
Theo các chuyên gia nhận định, động thái này có liên hệ chặt chẽ với thỏa thuận đình chiến thương mại tạm thời kéo dài 90 ngày giữa Mỹ và Trung Quốc vừa đạt được tại Geneva, một bước đi khiến các nước láng giềng Trung Quốc cảm thấy áp lực.
Bên cạnh đó, bà Alicia Garcia-Herrero – chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Á – Thái Bình Dương tại Natixis cũng đưa ra nhận định.“Thỏa thuận này thực chất là một tín hiệu xấu đối với Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan, những nước giờ đây cần thể hiện sự nhượng bộ mà Trung Quốc đã tránh né”.
Cuộc đua giữ vị trí trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Không chỉ là vấn đề tiền tệ, các quốc gia Đông Á cũng đang phải đối mặt với nguy cơ bị thay thế trong các chuỗi cung ứng chiến lược, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn và ô tô – nếu không sớm đạt được các thỏa thuận với Washington.
Thuế quan từ chính quyền Trump, từ mức 25% với Hàn Quốc đến gần 46% với Việt Nam, đã được trì hoãn trong 90 ngày nhưng có thể sớm có hiệu lực trở lại vào tháng 7 nếu không đạt được đột phá trong đàm phán.
Cùng lúc đó, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Đài Loan và Việt Nam hiện đang nằm trong “danh sách theo dõi” của Bộ Tài chính Mỹ về thao túng tiền tệ. Đây chính là một yếu tố có thể trở thành đòn bẩy trong các cuộc thương lượng sắp tới.
Lợi ích ngắn hạn và rủi ro dài hạn
Tuy một đồng nội tệ mạnh hơn thì có thể giúp xoa dịu áp lực từ phía Mỹ, nhưng điều này cũng gây ảnh hưởng xấu cho xuất khẩu – vốn là động lực tăng trưởng chính của nhiều nền kinh tế châu Á.
Theo đó, một đồng nội tệ tăng giá có thể dẫn đến áp lực giảm phát mạnh hơn tại các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Đài Loan – nơi vốn đã đối mặt với nhu cầu nội địa yếu. Ông Claudio Piron – chiến lược gia tại Ngân hàng Bank of America, nhận định: “Tăng giá tiền tệ vào thời điểm này có thể khiến tình trạng giảm phát tồi tệ hơn. Giải pháp tốt hơn là đẩy mạnh chi tiêu công và kích cầu nội địa.”
Ngoài ra, việc giảm giá đồng đô la Mỹ cũng đặt ra thách thức lớn đối với thị trường tài chính toàn cầu. Các quốc gia châu Á đang nắm giữ khoảng 7.500 tỷ đô la dự trữ ngoại hối và hàng nghìn tỷ đô la tài sản định giá bằng đô la, có thể chịu thiệt hại lớn nếu đô la suy yếu nhanh chóng.
Thỏa thuận Mar-a-Lago có còn là giấc mơ xa vời?
Dù cả Tổng thống Trump và Bộ trưởng Tài chính Mỹ – Scott Bessent đều công khai ủng hộ đồng đô la mạnh, nhưng giới đầu tư vẫn nghi ngờ rằng Mỹ thực chất đang hướng đến một đồng đô la yếu hơn để giảm thâm hụt thương mại.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho rằng, khả năng đạt được một thỏa thuận tiền tệ toàn diện như Hiệp định Plaza năm 1985, là điều rất mong manh.
Theo ông Tohru Sasaki – chiến lược gia trưởng tại Fukuoka Financial Group, nhận định: “Ý tưởng rằng Mỹ và Nhật có thể đồng ý tăng giá đồng yên 10% nghe có vẻ hấp dẫn, nhưng điều đó không thể thực hiện và càng khó duy trì ổn định”.
Trên thực tế, các ngân hàng trung ương hiện nay hoạt động trong môi trường thị trường tự do hơn rất nhiều, khiến khả năng can thiệp trực tiếp vào tỷ giá trở nên hạn chế.
