Chợ giá – Trước đà tăng giá mạnh và bất thường của đồng baht, Bộ Tài chính và Ngân hàng Trung ương Thái Lan hiện đang xem xét hàng loạt biện pháp quản lý hoạt động giao dịch vàng, đặc biệt là trên các nền tảng trực tuyến, nhằm giảm áp lực lên tỷ giá và bảo vệ nền kinh tế.
Đồng baht mạnh gây sức ép lên xuất khẩu và du lịch
Theo số liệu mới nhất, tính từ đầu năm đến nay, đồng baht đã tăng 10,3% so với đồng USD, trở thành đồng tiền có mức tăng mạnh nhất Châu Á và đạt mức cao nhất trong hơn 4 năm qua. Điều này đang đặt ra nhiều lo ngại đối với nền kinh tế lớn thứ hai Đông Nam Á.
Tuy nhiên, việc đồng baht tăng giá nhanh chóng đã làm suy yếu năng lực cạnh tranh của các ngành xuất khẩu và du lịch – vốn là trụ cột tăng trưởng của Thái Lan. Việc này xảy ra giữa lúc nền kinh tế nước này đang phải đối mặt với nhiều thách thức cùng lúc như:
- Chính sách thuế quan của Mỹ
- Nợ hộ gia đình ở mức cao
- Căng thẳng biên giới với Campuchia
- Bất ổn chính trị trước thềm cuộc bầu cử ngày 8/2/2026.
Theo các chuyên gia cho rằng, đồng nội tệ mạnh khiến hàng hóa xuất khẩu trở nên đắt đỏ hơn, trong khi du lịch – ngành đóng góp lớn cho GDP, cũng chịu tác động tiêu cực do chi phí tăng cao đối với du khách quốc tế.
Giao dịch vàng bị cho là “nguyên nhân chính”
Giới chức Thái Lan cho rằng hoạt động giao dịch vàng quy mô lớn, đặc biệt trên các nền tảng trực tuyến, là yếu tố chính thúc đẩy đà tăng của đồng baht.
Theo mô hình phổ biến, các nhà giao dịch bán vàng (kim loại đã tăng hơn 70% trong năm nay trên thị trường quốc tế) để thu về đồng USD, sau đó tiếp tục bán USD để mua baht. Và dòng giao dịch này đã tạo ra áp lực tăng giá đáng kể đối với đồng nội tệ.
Ông Lavaron Sangsnit (quan chức cấp cao Bộ Tài chính Thái Lan) cũng cho biết, cơ quan này đang xem xét áp thuế kinh doanh cụ thể đối với hoạt động mua bán vàng trực tuyến, đồng thời nghiên cứu các quy định buộc các nền tảng giao dịch vàng phải báo cáo dữ liệu giao dịch cho cơ quan thuế, tương tự như các sàn thương mại điện tử hiện nay.
Bên cạnh đó, Ngân hàng Trung ương Thái Lan cũng được giao nhiệm vụ nghiên cứu các biện pháp giới hạn khối lượng giao dịch trên các nền tảng giao dịch vàng kỹ thuật số.
Giao dịch vàng có thể tương đương 50% GDP
Phát biểu tại một cuộc họp báo, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Thái Lan – Vitai Ratanakorn nhấn mạnh rằng, sự tăng giá của đồng baht hiện nay “không phản ánh các yếu tố kinh tế cơ bản”.
Ông Vitai cho biết: “Khối lượng giao dịch vàng là rất lớn, và sự tăng giá của đồng baht không phù hợp với nền tảng kinh tế. Giao dịch của các nhà buôn vàng lớn có thể tương đương tới 50% GDP trong năm nay”.
Theo ông, ngân hàng trung ương sẽ quản lý chặt các giao dịch vàng có quy mô bất thường bằng đồng baht, dự kiến áp đặt giới hạn giao dịch đối với các nhà giao dịch lớn vào khoảng giữa tháng tới. Tuy nhiên, các biện pháp này sẽ không ảnh hưởng đến các cửa hàng vàng truyền thống.
Bên cạnh đó, ông Vitai cũng khẳng định Thái Lan không có kế hoạch áp dụng các biện pháp kiểm soát vốn cứng rắn, mà kỳ vọng các điều chỉnh liên quan đến giao dịch vàng sẽ giúp giảm bớt áp lực tăng giá của đồng baht.
Doanh nghiệp vàng lo ngại bị “tổn thương”
Hiện, cộng đồng kinh doanh vàng đang bày tỏ quan ngại trước khả năng bị áp thuế. Theo ông Jitti Tangsithpakdi – Chủ tịch Hiệp hội Thương nhân Vàng Thái Lan, cho rằng: “Nếu áp thuế, giao dịch vàng có thể giảm mạnh. Điều này sẽ ảnh hưởng sâu rộng vì giao dịch trực tuyến hiện nay rất phổ biến”
Đồng thời, ông cũng cho biết nội dung này chưa từng được đề cập trong cuộc họp gần đây giữa hiệp hội và ngân hàng trung ương.
Thuế vàng khó có thể giải quyết tận gốc vấn đề
Ở góc độ thị trường, ông Poon Panichpibool (chiến lược gia tại Ngân hàng Krungthai) nhận định: “Ngay cả khi thuế được áp dụng, nếu nhà đầu tư vẫn nhìn thấy tiềm năng tăng giá, họ sẽ tiếp tục giao dịch. Vấn đề cốt lõi vẫn nằm ở triển vọng giá vàng”.
Theo ông, giao dịch vàng có thể sẽ giảm trong năm tới, khi dư địa tăng giá của kim loại quý này không còn lớn như hiện nay.
Trước đó, Bộ trưởng Tài chính – Ekniti Nitithanprapas cũng thừa nhận đồng baht đang ở mức quá mạnh và gây tổn hại cho nền kinh tế, buộc Chính phủ và Ngân hàng Trung ương phải hành động sớm để tránh những hệ lụy dài hạn.
