Chợ giá – Tuy mang lại lợi ích tuyệt với cho môi trường nhưng xăng sinh học E10 cũng gây nguy cơ động cơ đối với các dòng xe đời cũ hay xe không được chạy trong thời gian dài. Việc hiểu rõ các rủi ro này sẽ giúp bạn sử dụng loại xăng này một cách an toàn và hiệu quả.
Xăng E10 hay còn gọi là xăng sinh học E10 là loại nhiên liệu sinh học bao gồm 90% xăng không chì thông thường và 10% ethanol (C2H5OH) – loại cồn có trong các loại đồ uống như bia, rượu. So với xăng khoáng, xăng E10 có ưu điểm là giá thường rẻ hơn, thân thiện môi trường hơn nhờ giảm phát thải khí, đồng thời chỉ số octan cao hơn đôi chút nên có lợi cho những động cơ cần chống kích nổ.
Hiện xăng E10 đang được thử nghiệm sử dụng trên thị trường Việt Nam từ 01/08/2025 tới nay. Đây là bước đầu trong lộ trình chuyển đổi sang sử dụng xăng sinh học vào đầu năm 2026, thay thế hoàn toàn xăng khoáng.
Mới đây, Bộ Công Thương lên tiếng khẳng định xăng E10 an toàn cho các loại động cơ xe ô tô, xe máy hiện đại ở Việt Nam, dựa trên các nghiên cứu và thực nghiệm, bao gồm cả việc xe của các hãng như Toyota và Honda đã được xác nhận vận hành tốt với E10. Tuy nhiên, trong một vài trường hợp cụ thể như xe đời cũ hay xe để lâu không chạy,..cũng có thể chịu rủi ro bị tác động bởi việc sử dụng xăng E10.
Ô tô, xe máy đời cũ không nên sử dụng xăng sinh học E10
Thực tế, những lo ngại về ảnh hưởng của xăng E10 xuất phát từ đặc điểm của loại xăng này. Trong xăng E10 có đến 10% Ethanol – đây là một chất dung môi có thể khiến các vật liệu cao su của đường ống nhiên liệu phân hủy, dẫn đến bị giòn, nứt vỡ sớm nếu xe không tương thích. Ngoài ra, ethanol có tính hút nước, dẫn đến ăn mòn đường ống nhiên liệu, kim phun và các bộ phận khác.
Vì vậy, xăng sinh học thường không được khuyến khích sử dụng cho các dòng xe cũ chưa được thiết kế để đáp ứng với các loại nhiên liệu chứa ethanol. Đối với xe máy, những dòng xe sản xuất trước năm 2010–2011 thường chịu ảnh hưởng nặng nhất khi sử dụng xăng E10. Trong đó bao gồm:
- Honda: Dream, Super Cub, Wave S đời cũ
- Yamaha: Sirius, Jupiter (2005–2009)
- Suzuki: Viva, FX, Best
- SYM: Elegant, Attila đời đầu
- Các dòng xe Trung Quốc giá rẻ, không rõ tiêu chuẩn vật liệu
- Xe cổ điển hoặc mô tô hiệu suất cao đời cũ (ví dụ Ducati cũ)
Đối với xe ô tô, phần lớn ô tô sau năm 1998 có thể dùng xăng E10, nhưng một số mẫu xe đời cũ hoặc hiệu suất cao vẫn không tương thích. Cụ thể:
- Mazda: 323, 626, Demio, MX-5 (trước 2005)
- Daewoo: Lanos, Matiz, Nubira
- Ford: Focus (2002–2004), Mondeo, Transit
- Lexus: IS250, GS300 (trước 2007)
- Audi, Volkswagen, Fiat, Subaru, Peugeot, Opel… đời trước 2005
Rủi ro khi xe đổ xăng E10 để lâu không chạy
Ethanol có khả năng hút ẩm, có thể dẫn đến hiện tượng “phase separation” (tách lớp) – đây là hiện tựng ethanol ngậm nước và xăng sau vài tuần, đặc biệt là khi xe đứng im một chỗ thời gian dài; nước nặng hơn lắng bên dưới, còn xăng nổi lên trên. Phần nước sẽ gây han gỉ bình xăng, và khi sử dụng xe trở lại, nước lọt vào làm hỏng bơm xăng.
Mức độ tách lớp phụ thuộc vào tỷ lệ ethanol, thành phần xăng, nhiệt độ môi trường và mức độ nhiễm bẩn. Tình trạng này có thể dẫn đến khó nổ máy, giảm hiệu suất động cơ hoặc gây tắc nghẽn hệ thống phun xăng.
Ngoài ra, khi xảy ra hiện tượng tách lớp, phần xăng phía trên bị hao hụt một phần ethanol nên chỉ số octan giảm, dễ gây kích nổ và gõ máy (engine knock). Nước kết hợp với ethanol còn thúc đẩy quá trình ăn mòn kim loại, làm hư hại gioăng cao su, ống dẫn, gây tắc nghẽn kim phun và giảm tuổi thọ của bơm xăng. Từ đó có thể khiến động cơ vận hành kém ổn định và xuống cấp nhanh hơn sau một thời gian dài sử dụng xăng E10.
Hướng dẫn sử dụng xăng E10 an toàn cho xe để lâu không chạy
Theo hướng dẫn của Tập đoàn năng lượng BP (Anh), khi khởi động động cơ sau một thời gian dài không sử dụng, chủ xe nên bổ sung thêm khoảng 1/3 dung tích xăng mới trước khi nổ máy. Điều này giúp “làm tươi” phần nhiên liệu cũ. Đặc biệt với xăng pha ethanol, lượng xăng mới còn giúp loại bỏ hơi ẩm tích tụ và làm khô hệ thống.
Còn nếu xe để không chạy quá lâu ( 3 – 4 tuần) thì tốt nhất chủ xe nên đổ đầy bình để hạn chế hơi ẩm ngưng tụ bên trong. Ngoài ra, có thể dùng thêm phụ gia ổn định nhiên liệu (fuel stabilizer) giúp ngăn xăng E10 xuống cấp, đồng thời hạn chế hiện tượng tách lớp và bảo vệ hệ thống nhiên liệu.
Trong trường hợp đã xảy ra hiện tượng tách lớp thì nên xả bỏ toàn bộ nhiên liệu, loại bỏ nước và thay nhiên liệu mới, nếu không động cơ có thể gặp trục trặc. Có thể kiểm tra xăng đã bị tách lớp hay chưa bằng cách ngửi thấy mùi xăng khác thường, hơi nồng hoặc chua nhẹ. Hoặc cách kiểm tra đúng nhất là hút mẫu nhiên liệu ra chai trong suốt để quan sát.
