Chợ giá – Việt Nam đang nỗ lực thúc đẩy việc ký kết sớm một hiệp định thương mại song phương với Mỹ, trong khi Washington đang tìm cách cắt giảm thâm hụt thương mại lớn nhất của mình tại Đông Nam Á. Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao – Bùi Thanh Sơn khẳng định mục tiêu là đạt được “một thỏa thuận công bằng và cân bằng” trong thời gian ngắn nhất.
Thúc đẩy đàm phán tại Washington
Được biết, một phái đoàn cấp cao do Bộ trưởng Công Thương – Nguyễn Hồng Điền dẫn đầu hiện đang có mặt tại Washington để tham dự vòng đàm phán mới với phía Mỹ. Hai bên cũng kỳ vọng hoàn tất văn kiện hiệp định thương mại trong vài tuần tới, sau khi đã thống nhất về khung nội dung chính vào tháng 10.
Theo thỏa thuận sơ bộ, Mỹ sẽ duy trì mức thuế 20% đối với phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam, song sẽ miễn trừ thuế cho một số mặt hàng quan trọng, hiện vẫn đang được đàm phán cụ thể. Các mặt hàng dự kiến nằm trong danh sách miễn trừ gồm cà phê, hàng dệt may cao cấp và linh kiện điện tử – những nhóm hàng chiếm tỷ trọng lớn trong kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ.
Bên cạnh đó, các cuộc đàm phán cũng đang tập trung vào mở rộng phạm vi tiếp cận của hàng hóa Mỹ tại Việt Nam, đặc biệt là ô tô, hàng nông sản và thiết bị công nghệ cao, nhằm bảo đảm lợi ích song phương.
Thặng dư thương mại kỷ lục của Việt Nam với Mỹ
Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Việt Nam cho biết, trong 10 tháng đầu năm 2025, Việt Nam đã đạt thặng dư thương mại 111 tỷ USD với Mỹ – mức cao kỷ lục và có khả năng tiếp tục tăng trong quý IV. Con số này khiến Mỹ hiện là thị trường xuất siêu lớn nhất của Việt Nam, vượt qua cả Liên minh châu Âu và Nhật Bản.
Tuy nhiên, thặng dư lớn này cũng là nguyên nhân chính khiến Washington muốn tái cân bằng thương mại. Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách khu vực Đông Á – Thái Bình Dương Michael DeSombre cho biết trong tuyên bố ghi âm gửi tới hội nghị rằng: “Mục tiêu của Mỹ là hướng tới một mối quan hệ thương mại cân bằng hơn với Việt Nam, nhằm giảm thâm hụt nhưng vẫn bảo đảm lợi ích cho cả hai nền kinh tế.”
Ông cũng nhấn mạnh rằng Việt Nam đang nổi lên như một trung tâm sản xuất chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực điện tử, dệt may và năng lượng tái tạo.
Chờ phán quyết thuế quan của Tòa án Tối cao Mỹ
Một trong những yếu tố được phía Việt Nam theo dõi sát sao chính là phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ về tính hợp pháp của mức thuế quan mới do Tổng thống – Donald Trump áp đặt hồi tháng 8.
Theo các nguồn tin từ giới đàm phán cho biết, Việt Nam hy vọng có thể ký kết hiệp định sau khi phán quyết được công bố, dự kiến vào tháng 12 hoặc đầu năm 2026, nhằm đảm bảo tính ổn định pháp lý lâu dài cho doanh nghiệp hai nước.
Bên cạnh đó, Việt Nam cũng bày tỏ mong muốn Mỹ sớm công nhận quy chế nền kinh tế thị trường đầy đủ cho Việt Nam – một bước đi có thể giúp giảm đáng kể các rào cản thương mại và mở đường cho việc xuất khẩu các sản phẩm công nghệ cao, chất bán dẫn và khoáng sản quan trọng.
Trong khi chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái định hình, Mỹ xem Việt Nam là đối tác chiến lược tiềm năng về các nguồn tài nguyên quan trọng. Ông DeSombre cũng nhấn mạnh rằng, Việt Nam có tiềm năng lớn trong khai thác đất hiếm, gali và vonfram, song cần đẩy nhanh tốc độ khai thác và chế biến để đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
