Chợ giá – Với tình hình căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung đang ngày càng leo thang, khiến nhiều người dự đoán Việt Nam sẽ tận dụng cơ hội để tách xa khỏi sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng Trung Quốc. Tuy nhiên, thực tế tại các khu công nghiệp phía Bắc Việt Nam lại cho thấy một bức tranh trái ngược – dòng vốn đầu tư từ Trung Quốc vẫn đổ mạnh, hoạt động sản xuất tại Việt Nam nhộn nhịp hơn bao giờ hết.
Dòng tiền Trung Quốc tăng tốc bất chấp áp lực thuế quan
Tại Bắc Ninh – trung tâm công nghiệp điện tử thì các dự án của các doanh nghiệp Trung Quốc đang được đẩy nhanh tiến độ. Từ các nhà sản xuất bo mạch điện tử đến linh kiện chơi game, nhiều công ty Trung Quốc đang tích cực tuyển dụng và mở rộng quy mô hoạt động.
Được biết, chính quyền địa phương dự kiến sẽ phê duyệt khoảng 1 tỷ USD cấp giấy phép đầu tư mới, trong đó phần lớn đến từ Trung Quốc.
Điều này diễn ra trong bối cảnh Chính quyền Tổng thống – Donald Trump nhiều lần cảnh báo Việt Nam sẽ chịu mức thuế cao, lên tới 20% hoặc thậm chí 40% đối với hàng hóa “trung chuyển” từ Trung Quốc.
Tuy nhiên, theo các nhà phân tích nhận định, Việt Nam vẫn giữ được vị thế cạnh tranh nhờ lợi thế về chi phí nhân công, cơ sở hạ tầng và vị trí địa lý thuận lợi gần Trung Quốc. Ông Steven Tseng – chuyên gia phân tích tại Bloomberg Intelligence cũng cho rằng, việc các nhà sản xuất Trung Quốc chuyển một phần hoạt động sang Việt Nam vẫn là bước đi hợp lý.
Việt Nam chính là “điểm sáng” trong chuỗi cung ứng Đông Nam Á
Theo những số liệu gần đây cho thấy, đầu tư trực tiếp từ Trung Quốc và Hồng Kông vào Việt Nam trong nửa đầu năm 2025 tăng 23%, đã đạt 3,56 tỷ USD. Đây chính là tín hiệu cho thấy dù có những bất ổn về chính sách thuế quan Mỹ, Việt Nam vẫn là điểm đến đầu tư hấp dẫn với các doanh nghiệp Trung Quốc.
My Trinh – quản lý tại một khu công nghiệp lớn ở Bắc Ninh cho biết, các nhà máy do công ty này xây dựng gần như đã “cháy hàng” và đa phần khách thuê là các doanh nghiệp Trung Quốc.
Trong khi đó, các đối tác lớn như Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản cũng đang chuyển dịch sản xuất sang Việt Nam, hưởng lợi từ chuỗi cung ứng ổn định, lực lượng lao động trẻ và am hiểu công nghệ. Được biết, BW Industrial – liên doanh phát triển bất động sản công nghiệp, cũng đã công bố tỷ lệ thuê nhà xưởng lên tới 84% chỉ trong 5 tháng đầu năm.
Thách thức và cơ hội trước áp lực thuế quan
Dù vậy, các quan chức Việt Nam cũng thừa nhận những thách thức lớn khi chịu tác động từ mức thuế quan mới của Mỹ. Theo một báo cáo nội bộ cho thấy xuất khẩu sang Mỹ có thể giảm một phần ba, trong đó ngành công nghệ chịu ảnh hưởng mạnh với mức giảm 15 tỷ USD.
Hiện, các cuộc đàm phán giữa Việt Nam và Mỹ vẫn đang được tiếp tục nhằm tìm kiếm giải pháp cân bằng.
Theo chuyên gia – Edmund Malesky của Đại học Duke cảnh báo: “Các nhà xuất khẩu có thể đối mặt với sự sụt giảm nhu cầu do chi phí tăng, tác động trực tiếp đến sức mua của người tiêu dùng tại Mỹ.”
Đồng thời, chính quyền Bắc Kinh cũng có những chính sách siết chặt xuất khẩu thiết bị và chuyên gia công nghệ cao ra nước ngoài, gây khó khăn cho doanh nghiệp Trung Quốc hoạt động tại Việt Nam.
Thâm hụt thương mại giữa Việt và Mỹ ngày càng tăng
Dù Việt Nam đang trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, nhưng thâm hụt thương mại với Mỹ vẫn tăng mạnh, lên vị trí thứ ba sau Trung Quốc và Mexico. Điều này đã phản ánh thực tế nhiều linh kiện và nguyên vật liệu trong các sản phẩm “Made in Vietnam” thực chất có nguồn gốc từ Trung Quốc.
Theo ông Tseng nhận định: “Nỗ lực của Mỹ nhằm tách Việt Nam khỏi Trung Quốc bằng thuế quan cao sẽ không mang lại hiệu quả lớn, vì Trung Quốc vẫn là nguồn cung cấp chủ yếu các linh kiện quan trọng.”
Tại một triển lãm điện tử gần đây ở Bắc Ninh, các doanh nghiệp Trung Quốc thể hiện sự lạc quan về cơ hội kinh doanh lâu dài tại Việt Nam. Ông Huang Jun Han – Tổng giám đốc Guangdong Chau Light Infrared Semiconductor Co., nhấn mạnh: “Việt Nam vẫn là điểm đầu tư hấp dẫn với tiềm năng phát triển to lớn.”
Việt Nam hướng tới tương lai công nghiệp và logistics hiện đại
Việt Nam đã và đang ký kết hơn một chục hiệp định thương mại tự do, đồng thời phát triển cơ sở hạ tầng logistics với các dự án quy mô hàng tỷ USD, nhằm củng cố vị trí trung tâm sản xuất và xuất khẩu khu vực.
Giám đốc vận hành khu công nghiệp – Hardy Diec cho biết: “Khách hàng đang thúc giục chúng tôi hoàn thiện nhà máy càng sớm càng tốt, với các hợp đồng đầu tư dài hạn trên 5 năm.”
Bên cạnh đó, CEO Apple Tim Cook mới đây cũng xác nhận Việt Nam sẽ đảm nhiệm gần như toàn bộ khâu sản xuất iPad, MacBook, đồng hồ và AirPods dành cho thị trường Mỹ – minh chứng rõ nét cho vị thế ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
