Chợ giá – Kết quả Khảo sát CEO Toàn cầu do PwC công bố trong tháng này đã cho thấy các lãnh đạo doanh nghiệp Úc đang tỏ ra lạc quan về triển vọng kinh tế, song đồng thời dự báo những thay đổi sâu sắc tại nơi làm việc trong vài năm tới, đặc biệt dưới tác động của trí tuệ nhân tạo.
CEO Úc lạc quan về tăng trưởng, nhưng lo ngại cắt giảm nhân sự cấp thấp
Theo khảo sát, có gần 50% CEO Úc cho biết họ “rất” hoặc “cực kỳ” tự tin vào khả năng tăng trưởng doanh thu trong 12 tháng tới – cao hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu là 30%. Tuy nhiên, sự lạc quan này đi kèm với dự báo về những xáo trộn lớn trong cơ cấu nhân sự.
Có hơn một nửa số CEO Úc tham gia khảo sát cho rằng, việc áp dụng AI sẽ dẫn tới cắt giảm các vị trí cấp thấp. Cụ thể, 52% dự đoán số lượng việc làm cấp thấp sẽ giảm trong ba năm tới, trong khi 32% cho rằng các vị trí cấp trung sẽ bị ảnh hưởng và 11% nhận định ngay cả các vị trí quản lý cấp cao cũng không nằm ngoài xu hướng này.
Nhận định trên cũng phản ánh lo ngại ngày càng gia tăng rằng AI và tự động hóa sẽ thay thế nhiều công việc mang tính lặp lại – vốn thường do lao động trẻ hoặc nhân viên mới đảm nhiệm.
Sinh viên mới ra trường đối mặt rủi ro lớn
Những dự báo này càng làm dấy lên quan ngại trong khi một báo cáo công bố hồi tháng 11 của công ty nghiên cứu thị trường International Data Corporation (IDC) cho thấy, Úc có nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng các cơ hội việc làm dành cho sinh viên mới ra trường.
Theo IDC, có hơn 93% tổ chức được khảo sát cho biết họ dự kiến sẽ giảm tuyển dụng nhân sự mới tốt nghiệp trong vòng 1-5 năm tới. Điều này cho thấy nhóm lao động trẻ, ít kinh nghiệm đang đứng trước nguy cơ bị thu hẹp cơ hội tiếp cận thị trường lao động khi doanh nghiệp ưu tiên đầu tư vào công nghệ.
Các chuyên gia cũng nhận định rằng, những công việc cấp thấp – vốn được xem là “bệ phóng” cho người mới đi làm, lại chính là nhóm dễ bị AI và tự động hóa tác động nhất.
AI làm thay đổi công việc, nhưng chưa thay thế lao động cấp thấp
Tuy nhiên, một số nghiên cứu khác lại đưa ra bức tranh ít bi quan hơn. Báo cáo Triển vọng Việc làm quý II/2025 của Viện Nhân sự Úc cho thấy, 41% tổ chức ghi nhận sự gia tăng các vị trí cấp thấp nhờ ứng dụng AI, trong khi chỉ 19% báo cáo sự sụt giảm.
Theo bà Sarah McCann-Bartlett – Giám đốc điều hành Viện Nhân sự Úc, xu hướng này phù hợp với nhiều nghiên cứu gần đây, cho thấy các công việc cấp thấp có khả năng thay đổi về nội dung và yêu cầu kỹ năng, hơn là bị xóa bỏ hoàn toàn.
Bà McCann-Bartlett cũng nhận định rằng: “Mặc dù AI có thể tự động hóa nhiều nhiệm vụ thường ngày, hiện chưa có bằng chứng cho thấy sự thay thế hàng loạt lao động cấp thấp tại Úc”.
Doanh nghiệp Úc tăng tốc áp dụng AI, nhưng vẫn tụt hậu toàn cầu
Báo cáo của Viện Nhân sự Úc cũng cho thấy, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang diễn ra với tốc độ ngày càng nhanh, khi có tới 68% tổ chức đã ban hành chính sách hoặc hướng dẫn chính thức về sử dụng AI. Đồng thời, có khoảng 75% đang tích cực đào tạo nhân viên để làm việc cùng công nghệ này.
Tuy nhiên, theo Khảo sát CEO Toàn cầu của PwC, Úc vẫn chậm hơn so với nhiều quốc gia khác trong việc khai thác AI ở quy mô lớn. Cụ thể, chỉ 12% CEO Úc cho biết họ sử dụng AI ở mức độ lớn hoặc rất lớn trong các sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm khách hàng, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu là 19%.
Đáng chú ý, chỉ có 14% CEO Úc ghi nhận doanh thu tăng nhờ AI, trong khi tỷ lệ này trên phạm vi toàn cầu lên tới 30%.
AI phát triển nhanh, lãnh đạo doanh nghiệp Úc đối mặt áp lực chuyển đổi
Khảo sát của PwC cũng chỉ ra rằng, mối quan ngại hàng đầu của các CEO Úc hiện nay là nguy cơ không thể chuyển đổi đủ nhanh để theo kịp các tiến bộ công nghệ, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI). Dù vậy, chỉ 28% lãnh đạo doanh nghiệp cho rằng mức đầu tư hiện tại cho AI của họ là đủ.
Theo các chuyên gia, thách thức lớn nhất không chỉ nằm ở việc AI có thể “lấy đi” bao nhiêu việc làm, mà còn ở khả năng của lực lượng lao động trong việc thích ứng, học hỏi kỹ năng mới và làm việc hiệu quả cùng công nghệ.
Trong khi AI ngày càng giữ vai trò trung tâm, tương lai của thị trường lao động Úc được dự báo không chỉ xoay quanh câu chuyện mất hay còn việc làm, mà là sự tái định hình toàn diện về kỹ năng, đào tạo và các cơ hội nghề nghiệp.
