Chợ giá – Chính phủ Nhật Bản mới đây đã đưa ra thông báo áp dụng lệnh cấm đối với việc mua đất nông nghiệp của người nước ngoài có thị thực sắp hết hạn, nhằm ngăn chặn tình trạng sử dụng sai mục đích đất đai, đặc biệt trong bối cảnh giá gạo và các mặt hàng thực phẩm thiết yếu đang tăng cao.
Quy định mới nhằm quản lý đất nông nghiệp
Theo Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Nhật Bản (MAFF) thì quy định mới sẽ được triển khai vào ngày 1/4/2025, khi một sửa đổi đối với Đạo luật Đất Trồng Trọt chính thức có hiệu lực.
Quy định này yêu cầu tất cả người nước ngoài mua đất nông nghiệp tại Nhật Bản phải cung cấp thông tin về thời hạn còn lại của thị thực. Việc thay đổi này nằm trong kế hoạch kiềm chế việc sử dụng đất đai sai mục đích và bảo vệ ngành nông nghiệp của Nhật Bản, vốn đang đối mặt với những thách thức lớn từ thị trường quốc tế.
Theo đó, bất kỳ ai có thị thực sắp hết hạn và không có khả năng gia hạn sẽ không được phép mua đất nông nghiệp. Mặc dù vậy, các quan chức Nhật Bản cho biết vẫn chưa đưa ra một yêu cầu cụ thể về thời gian tối thiểu còn lại của thị thực để đủ điều kiện mua đất. Các ủy ban nông nghiệp tại các địa phương sẽ là cơ quan quyết định cụ thể, căn cứ vào từng trường hợp.
Lo ngại sử dụng đất nông nghiệp không đúng mục đích
Động thái này được đưa ra trong bối cảnh ngày càng có nhiều quan ngại từ các nhà lập pháp Nhật Bản về việc đất nông nghiệp có thể bị mua lại và sử dụng cho mục đích không hợp lý. Đặc biệt, trong những năm qua thì có một số doanh nghiệp và tổ chức nước ngoài đã tích lũy diện tích đất nông nghiệp lớn, dẫn đến mối lo ngại về sự kiểm soát đất đai trong nước.
Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp Nhật Bản vào năm 2022 thì tổng diện tích đất nông nghiệp mà các cá nhân nước ngoài và các công ty có cổ đông nước ngoài chiếm giữ lên tới 154ha, giảm xuống còn 90ha trong năm 2023.
Đặc biệt, các tổ chức nước ngoài có trụ sở ở ngoài Nhật Bản đã mua 73ha đất nông nghiệp ở sáu tỉnh từ năm 2017 đến 2023. Những công ty có liên quan đến Pháp, Trung Quốc và Hồng Kông chiếm lĩnh phần lớn diện tích đất này.
Các điều kiện mua đất nông nghiệp tại Nhật Bản
Bên cạnh yêu cầu mới về thời gian thị thực, một trong những điều kiện quan trọng để người nước ngoài mua đất nông nghiệp tại Nhật Bản là họ phải tham gia vào hoạt động sản xuất nông nghiệp ít nhất 150 ngày mỗi năm. Theo đó, các ủy ban nông nghiệp của các thành phố và khu vực sẽ có trách nhiệm xem xét và quyết định liệu đơn yêu cầu có đủ điều kiện hay không.
Động thái này là một phần của chiến lược rộng lớn nhằm bảo vệ các khu vực nông thôn và ngành nông nghiệp Nhật Bản, đồng thời tránh việc đất đai bị khai thác sai mục đích hoặc không phục vụ nhu cầu thực tế của nền nông nghiệp quốc gia.
Các biện pháp bền vững cho nông nghiệp Nhật Bản
Bộ Nông nghiệp Nhật Bản nhấn mạnh rằng việc điều chỉnh các quy định về đất đai sẽ giúp bảo vệ tính bền vững của ngành nông nghiệp, trong khi vẫn tạo cơ hội cho các nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào thị trường đất nông nghiệp Nhật Bản một cách hợp pháp và có trách nhiệm.
Quy định này cũng đồng thời hỗ trợ nông dân Nhật Bản trong việc duy trì sản xuất thực phẩm nội địa, nhất là trong thời kỳ giá cả các mặt hàng nông sản đang có xu hướng gia tăng.
Nhìn chung, với những thay đổi này thì Chính phủ Nhật Bản hy vọng sẽ bảo vệ được tài nguyên đất đai quý giá và thúc đẩy nền nông nghiệp trong nước phát triển bền vững, đồng thời tạo ra một môi trường đầu tư minh bạch và công bằng. Các chuyên gia dự báo rằng, trong tương lai, chính sách này sẽ không chỉ bảo vệ lợi ích quốc gia mà còn góp phần ổn định thị trường đất nông nghiệp, giữ gìn an ninh lương thực trong nước.
