Chợ giá – Lạm phát tại Việt Nam trong tháng 5 đã tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 1/2020, chủ yếu do giá nhiên liệu, khí đốt và điện đồng loạt leo thang. Cùng thời điểm, nền kinh tế cũng ghi nhận mức thâm hụt thương mại kỷ lục 5,2 tỷ USD khi kim ngạch nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu trong khi chi phí năng lượng gia tăng, tạo thêm áp lực đối với hoạt động sản xuất và thương mại.
Xung đột Trung Đông đẩy lạm phát tháng 5 lên mức cao nhất từ 2020
Theo số liệu do Cục Thống kê Quốc gia (NSO) công bố, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Việt Nam trong tháng 5 tăng 5,6% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu mức lạm phát cao nhất kể từ đầu năm 2020.
Được biết, đà tăng của lạm phát chủ yếu xuất phát từ nhóm năng lượng khi giá nhiên liệu tăng 25% và giá khí đốt tăng tới 37% trong tháng. NSO cũng cho biết diễn biến này phản ánh tác động lan tỏa từ xung đột tại Trung Đông, cùng với nhu cầu tiêu thụ điện năng gia tăng do thời tiết nắng nóng kéo dài.
Nắng nóng đẩy nhu cầu điện lên mức kỷ lục
Theo cục Thống kê Quốc gia (NSO) cho biết, nhu cầu sử dụng điện và nước phục vụ làm mát đã tăng mạnh tại nhiều địa phương khi nắng nóng kéo dài bao trùm nhiều khu vực. Trong 5 tháng đầu năm 2026, giá điện bình quân tăng 5,8% so với cùng kỳ năm trước, trong khi Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) điều chỉnh tăng giá bán lẻ điện bình quân gần 5%.
Áp lực về nhu cầu điện cũng bộc lộ rõ trong tháng 5 khi nhiều khu vực tại Hà Nội ghi nhận tình trạng mất điện gián đoạn do mức tiêu thụ tăng cao. Trước nền nhiệt có thời điểm lên tới 41 độ C, nhiều hộ gia đình phải sử dụng điều hòa liên tục để chống nóng.
Bên cạnh đó, EVN cũng cho biết nhu cầu điện năng tại miền Bắc đã đạt mức cao kỷ lục trong tháng 5, đồng thời kêu gọi người dân sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả nhằm giảm áp lực lên hệ thống điện.
Thâm hụt thương mại đạt mức kỷ lục 5,2 tỷ USD
Dữ liệu do Reuters dẫn lại từ LSEG cho thấy, Việt Nam ghi nhận mức thâm hụt thương mại kỷ lục 5,2 tỷ USD trong tháng 5, khi kim ngạch nhập khẩu tăng nhanh hơn đáng kể so với xuất khẩu.
Theo Cục Thống kê Quốc gia (NSO), xuất khẩu trong tháng đạt 46,9 tỷ USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước, nhưng thấp hơn mức tăng 21% ghi nhận trong tháng 4. Trong khi đó, nhập khẩu tăng 33%, lên 52,1 tỷ USD, nhỉnh hơn mức tăng 32,5% của tháng trước.
Tính chung 5 tháng đầu năm, thặng dư thương mại hàng hóa của Việt Nam với Mỹ đạt 60,4 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm ngoái. Ở chiều ngược lại, thâm hụt thương mại với Trung Quốc tiếp tục nới rộng, tăng 36% lên 62,5 tỷ USD. Những diễn biến này cũng đã phản ánh sự gia tăng mạnh của nhu cầu nhập khẩu trong khi hoạt động thương mại vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng cao.
Điện tử, năng lượng và nguyên liệu đầu vào kéo tăng nhập khẩu
Theo Cục Thống kê Quốc gia (NSO), các mặt hàng đóng góp lớn nhất vào mức thâm hụt thương mại trong tháng 5 gồm điện tử và máy tính, xăng dầu, nhựa, than đá, dầu thô cùng các sản phẩm hóa chất. Đây đều là những nhóm hàng có giá trị nhập khẩu lớn, góp phần khiến kim ngạch nhập khẩu tăng mạnh hơn xuất khẩu.
Đáng chú ý, nhập khẩu từ Hàn Quốc ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong số các đối tác thương mại lớn của Việt Nam, kéo thâm hụt thương mại với quốc gia này tăng 72% trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 5, lên 21,1 tỷ USD.
Ở lĩnh vực nông sản, nhập khẩu đậu nành trong tháng 5 tăng vọt 145% so với cùng kỳ năm trước, đạt 573.000 tấn. Tuy NSO không công bố chi tiết nguồn cung, song dữ liệu hải quan đến hết tháng 4 cho thấy phần lớn lượng đậu nành nhập khẩu của Việt Nam trong năm nay đến từ Mỹ và Brazil.
Trong khi tình hình lạm phát gia tăng và cán cân thương mại chịu áp lực, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vẫn duy trì xu hướng tích cực. Theo ước tính của Cục Thống kê Quốc gia (NSO), vốn FDI giải ngân trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 9,75 tỷ USD, tăng 9,6% so với cùng kỳ năm trước. Đây đồng thời là mức giải ngân cao nhất được ghi nhận trong vòng 5 năm trở lại đây, cho thấy sức hấp dẫn của môi trường đầu tư vẫn được duy trì.
