Chợ giá – Giá than nhiệt trên thị trường quốc tế bất ngờ tăng mạnh, lên mức cao nhất kể từ cuối năm 2024, trong khi xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu. Động thái này đã khiến nhiều quốc gia phải cân nhắc việc quay trở lại sử dụng than như một giải pháp thay thế nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng.
Than đá tăng mạnh giữa khủng hoảng năng lượng
Thị trường năng lượng thế giới đang chứng kiến những biến động mạnh khi giá than nhiệt tăng vọt lên mức cao nhất trong hơn một năm. Theo các nhà phân tích thị trường cho rằng, giá than Newcastle (chuẩn tham chiếu quan trọng của khu vực châu Á) đã tăng 9,3% lên khoảng 150 USD/tấn trong phiên giao dịch đầu tuần, đánh dấu mức cao nhất kể từ tháng 11/2024.
Chuẩn giá này được giao dịch chủ yếu thông qua cảng xuất khẩu lớn của Úc tại Newcastle và thường được sử dụng làm thước đo cho thị trường than nhiệt trong toàn khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Được biết, đà tăng của than diễn ra trong khi giá dầu cũng leo thang mạnh. Giá dầu thô quốc tế đã tiến sát mốc 120 USD/thùng khi các nhà sản xuất tại vùng Vịnh cắt giảm sản lượng, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng.
Xung đột Trung Đông gây gián đoạn nguồn cung khí đốt
Diễn biến tăng giá năng lượng lần này chủ yếu bắt nguồn từ những căng thẳng quân sự phức tạp tại Trung Đông. Vào tuần trước, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái do Iran thực hiện đã khiến Qatar buộc phải tạm dừng hoạt động tại cơ sở xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới.
Hiện, Qatar đang là một trong những nhà cung cấp LNG hàng đầu toàn cầu, chiếm khoảng 20% tổng nguồn cung LNG trên thị trường quốc tế. Việc gián đoạn hoạt động tại các cảng xuất khẩu LNG của quốc gia này đã khiến nhiều nước nhập khẩu năng lượng phải gấp rút tìm kiếm nguồn cung thay thế.
Theo các chuyên gia cho rằng, nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, nhiều nền kinh tế châu Á có thể buộc phải tạm thời quay trở lại sử dụng than nhằm đảm bảo an ninh năng lượng.
Khí đốt và năng lượng toàn cầu đồng loạt tăng giá
Không chỉ than đá, giá khí đốt tự nhiên trên các thị trường lớn cũng tăng mạnh trước lo ngại về nguy cơ thắt chặt nguồn cung năng lượng. Tại thị trường châu Âu, giá khí đốt giao dịch đã tăng tới 30% chỉ trong một ngày, phản ánh tâm lý lo ngại ngày càng gia tăng của thị trường.
Trong khi đó, tại châu Á, giá LNG giao ngay đã tăng gấp đôi chỉ trong vòng một tuần và duy trì ở mức cao khi nhu cầu nhập khẩu từ các nền kinh tế lớn như Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan gia tăng.
Đáng chú ý, một số quốc gia và vùng lãnh thổ nhập khẩu năng lượng lớn, trong đó có Đài Loan, đang cân nhắc tăng cường vận hành các nhà máy nhiệt điện than nếu nguồn cung khí hóa lỏng từ Trung Đông tiếp tục bị gián đoạn.
Khủng hoảng năng lượng có thể khiến than quay lại
Trong suốt nhiều năm qua, nhiều quốc gia đã nỗ lực giảm dần việc sử dụng than nhằm đạt được các mục tiêu khí hậu. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng năng lượng do xung đột địa chính trị – từ chiến sự tại Trung Đông cho đến những gián đoạn trong chuỗi cung ứng, lại đang khiến than đá tạm thời quay trở lại như một nguồn năng lượng “dự phòng”.
Theo giới phân tích, nếu căng thẳng tại khu vực này tiếp tục kéo dài, thị trường năng lượng toàn cầu có thể bước vào giai đoạn biến động mạnh khi giá than, dầu và khí đốt cùng gia tăng do lo ngại thiếu hụt nguồn cung.
Các chuyên gia cũng cảnh báo rằng, sự biến động của thị trường năng lượng không chỉ tác động đến ngành điện và lĩnh vực công nghiệp, mà còn có thể kéo theo lạm phát năng lượng và làm gia tăng chi phí sản xuất tại nhiều nền kinh tế trên thế giới.
