Chợ giá – Công ty LS Eco Energy (Hàn Quốc) mới đây đã công bố kế hoạch đầu tư 28,5 tỷ won (tương đương 19,4 triệu USD) để xây dựng nhà máy tinh chế đất hiếm tại TP.HCM. Dự án này nhằm cung cấp nguyên liệu cho nhà máy sản xuất nam châm mà doanh nghiệp này dự kiến triển khai tại Mỹ, phục vụ các ngành công nghiệp mũi nhọn như robot, tua-bin gió và xe điện.
Nỗ lực phá vỡ thế độc quyền của Trung Quốc
Động thái của LS Eco Energy diễn ra trong khi Washington đang dẫn đầu các sáng kiến toàn cầu nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng, giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc – quốc gia hiện kiểm soát khoảng 50% trữ lượng khoáng sản chiến lược toàn cầu và phần lớn năng lực tinh chế đất hiếm.
Thời gian qua, Trung Quốc đã áp dụng nhiều biện pháp kiểm soát xuất khẩu, khiến giá đất hiếm biến động mạnh và buộc các nền kinh tế phát triển phải tìm kiếm nguồn cung thay thế. Trong xu hướng đó, Việt Nam được xem là một trong những điểm đến tiềm năng nhất tại châu Á.
Việt Nam: Tiềm năng lớn nhưng không dễ khai thác
Trước đây, Việt Nam từng được đánh giá là quốc gia sở hữu trữ lượng đất hiếm lớn thứ hai thế giới. Tuy nhiên, theo Cục Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) cho biết, thứ hạng này hiện đã được điều chỉnh xuống vị trí thứ sáu. Dù vậy, giới chuyên gia nhận định Việt Nam vẫn có lợi thế đáng kể nhờ vị trí địa chính trị, môi trường đầu tư cải thiện và nhu cầu hợp tác quốc tế ngày càng gia tăng.
Theo LS Eco Energy cho rằng, nhà máy tại Việt Nam sẽ tinh chế oxit đất hiếm từ các công ty khai thác mỏ trên toàn cầu, thay vì chỉ dựa vào nguồn trong nước. Đây được xem là bước đi linh hoạt, giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào khâu giá trị gia tăng, thay vì chỉ xuất khẩu tài nguyên thô.
Làn sóng đầu tư quốc tế đổ vào ngành đất hiếm Việt Nam
Không chỉ LS Eco Energy, nhiều doanh nghiệp quốc tế khác cũng đang gia tăng hiện diện tại Việt Nam. Một số doanh nghiệp Hàn Quốc như Trident (được cho là hợp tác với công ty Mỹ Zoetic) hay POSCO cũng đã bày tỏ sự quan tâm mạnh mẽ đến lĩnh vực khai thác và tinh chế khoáng sản.
Theo Bộ Công Thương, POSCO đã tiếp đón Bộ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam ít nhất hai lần trong năm nay, đồng thời thể hiện mong muốn tham gia vào chuỗi sản xuất nam châm và vật liệu công nghệ cao.
Bên cạnh đó, các công ty khai khoáng của Úc như Blackstone Minerals và ASM cũng đã triển khai hoạt động tại Việt Nam.
Chính sách mới và những thách thức đặt ra
Dù được đánh giá là thị trường tiềm năng, nhưng Việt Nam cũng đang siết chặt quản lý lĩnh vực khoáng sản. Được biết, Quốc hội mới đây đã thông qua các biện pháp kiểm soát xuất khẩu, nhấn mạnh yêu cầu hoạt động khai thác phải gắn với việc hình thành chuỗi giá trị khép kín, tránh tình trạng bán rẻ tài nguyên.
Điều này vừa tạo ra thách thức, vừa mở ra cơ hội cho các nhà đầu tư có chiến lược dài hạn, sẵn sàng đầu tư vào công nghệ, chế biến sâu và phát triển bền vững.
Tầm nhìn dài hạn của LS Eco Energy
Cổ đông lớn nhất của LS Eco Energy hiện là LS Cable & System – doanh nghiệp đang vận hành nhà máy tại tỉnh Đồng Nai. Trao đổi về định hướng tương lai, ông Lee Sang-ho – Giám đốc điều hành LS Eco Energy, cho biết: “Chúng tôi dự định mở rộng đáng kể danh mục kinh doanh, vượt ra ngoài trọng tâm hiện tại là cáp, để tiến vào lĩnh vực vật liệu chiến lược cốt lõi.”
Theo giới phân tích nhận định, nếu được triển khai hiệu quả, các dự án như của LS Eco Energy không chỉ giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, mà còn góp phần đưa Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng khoáng sản công nghệ cao toàn cầu.
