Chợ giá – Tạp chí The Economist mới đây đã công bố bảng xếp hạng chỉ số trần kính năm nay, đánh giá điều kiện làm việc của phụ nữ tại 29 quốc gia thành viên Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Chỉ số trần kính này giúp phản ánh sự bình đẳng giới trong công việc, xét trên một loạt các yếu tố quan trọng như mức độ tham gia lao động, sự hiện diện của phụ nữ trong các vị trí lãnh đạo, cũng như các chính sách hỗ trợ như nghỉ phép có lương.
Các quốc gia được đánh giá dựa trên 10 tiêu chí then chốt, bao gồm:
- Tỷ lệ phụ nữ tham gia giáo dục đại học.
- Tỷ lệ phụ nữ tham gia kỳ thi GMAT.
- Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động.
- Khoảng cách tiền lương giữa nam và nữ.
- Sự hiện diện của phụ nữ trong các vị trí quản lý.
- Phụ nữ trong hội đồng quản trị các công ty.
- Phụ nữ trong chính phủ.
- Chi phí chăm sóc trẻ em.
- Chế độ nghỉ phép có lương cho các bà mẹ.
- Chế độ nghỉ phép có lương cho các ông bố.
Tuy nhiên, đáng chú ý là Hoa Kỳ không lọt vào danh sách top 10, chỉ đứng thứ 19 trong bảng xếp hạng. Theo Lizzy Peet – nhà nghiên cứu dữ liệu tại The Economist, điều này không gây ngạc nhiên, vì Hoa Kỳ luôn nằm dưới mức trung bình của các quốc gia OECD trong hầu hết các chỉ số quan trọng được đánh giá.
Tại sao Hoa Kỳ không nằm trong top 10?
Một trong những lý do khiến Hoa Kỳ xếp hạng thấp là do thiếu chính sách nghỉ phép chăm sóc con bắt buộc theo quy định của liên bang. Hoa Kỳ là quốc gia duy nhất trong OECD không có chính sách nghỉ phép này, điều này gây khó khăn cho phụ nữ trong việc duy trì sự nghiệp sau khi sinh con.
Việc không có chế độ nghỉ phép này là một trong những yếu tố chính dẫn đến tình trạng phụ nữ phải rời khỏi lực lượng lao động sau sinh, đồng thời cũng là lý do gây ra khoảng cách lương giới tính đáng kể và sự thiếu hụt phụ nữ ở các vị trí lãnh đạo trong doanh nghiệp và chính phủ.
Peet tiếp tục giải thích: “Việc không có chế độ nghỉ phép chăm sóc con buộc nhiều phụ nữ phải từ bỏ công việc để chăm sóc gia đình. Điều này không chỉ làm giảm tỷ lệ phụ nữ tham gia lao động mà còn kéo theo những bất bình đẳng trong thu nhập và cơ hội thăng tiến trong sự nghiệp.”
Các quốc gia Bắc Âu: Mô hình lý tưởng cho bình đẳng giới
Trong khi đó, các quốc gia Bắc Âu, đặc biệt là Thụy Điển, đã khẳng định vị thế dẫn đầu trong việc tạo ra môi trường làm việc công bằng cho phụ nữ. Thụy Điển năm nay đã vượt qua Iceland để đứng đầu bảng xếp hạng các quốc gia tốt nhất cho phụ nữ lao động. Trước đó, Iceland đã giữ vị trí số 1 trong hai năm liên tiếp.
Theo tạp chí The Economist thì các quốc gia Bắc Âu, bao gồm: Phần Lan, Đan Mạch, Na Uy và Iceland, luôn ưu tiên các chính sách giúp phụ nữ tiếp cận giáo dục đại học, thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ vào lực lượng lao động, và đảm bảo cơ hội thăng tiến trong công việc. Hệ thống nghỉ phép chăm sóc con và các chế độ làm việc linh hoạt đã giúp phụ nữ cân bằng giữa công việc và gia đình.
Thụy Điển – Quốc gia cho mô hình bình đẳng giới
Vào năm 2024, Thụy Điển tiếp tục ghi dấu ấn trong bảng xếp hạng khi đứng đầu về bình đẳng giới trong công việc. Mặc dù tỷ lệ phụ nữ tham gia lực lượng lao động vẫn thấp hơn nam giới (66,6% so với 81%), nhưng Thụy Điển nổi bật với những con số ấn tượng về sự hiện diện của phụ nữ trong các vị trí quan trọng.
Cụ thể, 43,7% các vị trí quản lý tại các công ty được nắm giữ bởi phụ nữ, và 37,7% các ghế trong hội đồng quản trị cũng do phụ nữ chiếm lĩnh. Điều đáng chú ý là tỷ lệ phụ nữ nắm giữ các ghế trong chính phủ của Thụy Điển lên đến 46,7%, một con số cao đáng ngưỡng mộ, khi so với mức trung bình của OECD là 28,7%.
Lý do Thụy Điển dẫn đầu
Một trong những yếu tố quan trọng giúp Thụy Điển giữ vững vị trí dẫn đầu là chính sách bình đẳng giới được thực hiện từ lâu. Thụy Điển không chỉ chú trọng đến việc giúp phụ nữ tham gia lực lượng lao động mà còn tạo ra những cơ hội lớn cho họ thăng tiến trong các lĩnh vực quan trọng như chính trị và kinh doanh.
Hơn nữa, khoảng cách tiền lương giữa phụ nữ và nam giới tại Thụy Điển rất nhỏ (7,3% thấp hơn mức trung bình OECD là 11,4%). Peet nhấn mạnh: “Thụy Điển không chỉ cam kết đảm bảo sự bình đẳng về cơ hội mà còn thực hiện các chính sách giúp phụ nữ dễ dàng cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân”.
Top 10 quốc gia tốt nhất cho phụ nữ
Dưới đây là danh sách top 10 quốc gia tốt nhất cho phụ nữ lao động theo bảng xếp hạng của The Economist:
- Thụy Điển
- Iceland
- Phần Lan
- Na Uy
- Bồ Đào Nha
- New Zealand
- Pháp
- Tây Ban Nha
- Đan Mạch
- Úc
Được biết, các quốc gia này không chỉ thực hiện các chính sách tiến bộ để hỗ trợ phụ nữ tham gia thị trường lao động mà còn chú trọng đến việc tạo ra các cơ hội công bằng cho phụ nữ trong các lĩnh vực lãnh đạo và chính trị.
