Chợ giá – Một nghiên cứu mới tại Úc đã cảnh báo rằng, việc dựa vào trí tuệ nhân tạo (AI) để đưa ra lời khuyên tài chính. Các chuyên gia lo ngại, niềm tin mù quáng vào công nghệ có thể khiến nhiều người rơi vào “bẫy đầu tư” và gánh chịu thiệt hại hàng trăm nghìn đô la.
AI “dẫn đường” vào những khu vực rủi ro
Theo báo cáo mới công bố của MCG Quantity Surveyors – một công ty tư vấn và định giá tại Sydney, nhiều công cụ AI phổ biến hiện nay đang đưa ra những khuyến nghị đầu tư thiếu chính xác, thậm chí sai lệch hoàn toàn so với thực tế thị trường.
Kết quả nghiên cứu cho thấy các mô hình AI có xu hướng hướng người dùng tới những vùng ngoại ô có mật độ dân số cao, nơi nguồn cung căn hộ vượt xa nhu cầu. Điều này khiến giá trị bất động sản tại đó có nguy cơ sụt giảm trong nhiều năm.
Một ví dụ cụ thể được nhóm nghiên cứu chỉ ra là đề xuất mua căn hộ hai phòng ngủ tại Parramatta (Sydney) – nơi giá loại hình nhà ở này đang trên đà giảm mạnh. Và các khu vực khác như Lakemba, St Marys cũng được AI đánh giá là “điểm sáng đầu tư”, song trên thực tế lại tiềm ẩn nhiều rủi ro cung vượt cầu.
Theo ông Mike Mortlock – Giám đốc MCG và tác giả của báo cáo, nhận định: “AI có thể rất giỏi trong một số tác vụ như tổng hợp dữ liệu hay gợi ý ý tưởng, nhưng khi áp dụng vào quyết định tài chính lớn như mua bất động sản, nó lại khiến người dùng rơi vào cảm giác an toàn giả tạo.”
Ông Mortlock cũng cho biết thêm, trong quá trình thử nghiệm, AI không chỉ đưa ra khuyến nghị thiếu chính xác, mà còn “biến tấu” dữ liệu đầu vào do nhóm cung cấp, tạo ra những thông tin mà ông gọi là “ảo giác dữ liệu” (data hallucination).
AI và sự thiên vị vô hình từ thị trường
Theo các chuyên gia nhận định rằng, một phần nguyên nhân đến từ việc AI vô tình kế thừa thành kiến từ nội dung tiếp thị trực tuyến – vốn tràn ngập thông tin quảng bá các dự án căn hộ cao tầng mới. Điều này đã khiến hệ thống học máy ưu tiên các khu vực đang được quảng bá mạnh, thay vì dựa trên giá trị đầu tư thực tế.
Ông Mortlock cũng cho rằng: “Vấn đề là chúng ta không biết AI đang dựa vào nguồn dữ liệu nào. Nó có thể hấp thụ thiên vị từ các chiến dịch marketing mà người dùng không hề hay biết”.
Người trẻ ngày càng phụ thuộc vào AI tài chính
Theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) cho biết, có tới 2 trong 5 người thuộc thế hệ Gen Z và Millennials (Gen Y) tại các nước OECD sẵn sàng để AI quản lý danh mục đầu tư của họ.
Tại Úc, khảo sát của Experian cũng cho thấy 47% người dân từng hoặc đang cân nhắc dùng công cụ AI trong lĩnh vực tài chính – con số này đã tăng lên 67% ở nhóm Gen Z.
Giới chuyên gia cũng cảnh báo rằng, xu hướng này phản ánh sự thay đổi mạnh mẽ trong hành vi đầu tư, khi người trẻ tin tưởng vào công nghệ hơn là các cố vấn tài chính truyền thống. Tuy nhiên, nếu không hiểu rõ giới hạn của AI, họ có thể phải trả giá đắt.
AI chỉ nên là công cụ hỗ trợ
Theo ông Aaron Scott – nhà sáng lập nền tảng PropTech “bRight Agent” cho rằng, AI hiện nay chưa thể nắm bắt được yếu tố cảm xúc, động cơ và hành vi con người – những khía cạnh then chốt trong các giao dịch bất động sản.
Bên cạnh đó, nhà đầu tư – Sydney Cameron Galloway, người sở hữu ba bất động sản nhờ tư vấn của chuyên gia môi giới truyền thống, cũng tỏ ra thận trọng với công nghệ mới này, ông chia sẻ: “AI thường đưa ra câu trả lời mà bạn muốn nghe, chứ không phải câu trả lời bạn cần. Điều đó rất nguy hiểm”.
Tương tự, cặp đôi nhà đầu tư trẻ – Britta Wang và Fei Yang Pan, dù sử dụng ChatGPT để xử lý dữ liệu khi mua nhà ở Wollongong, nhưng họ vẫn khẳng định AI chỉ nên là điểm khởi đầu, không phải người ra quyết định cuối cùng.
Lời cảnh báo cho kỷ nguyên đầu tư số
Theo các chuyên gia, AI có thể là công cụ đắc lực trong việc phân tích dữ liệu, dự báo xu hướng hay tối ưu chiến lược đầu tư, nhưng người dùng cần hiểu rõ giới hạn, nguồn dữ liệu và độ tin cậy của hệ thống.
Ông Mortlock cũng nhận định: “AI rất mạnh mẽ, nhưng nếu sử dụng sai cách, hậu quả tài chính có thể nghiêm trọng. Trong đầu tư, sự cẩn trọng, kinh nghiệm và hiểu biết của con người vẫn là yếu tố không thể thay thế.”
