Chợ giá – Khi các ngân hàng trung ương trên thế giới đổ xô vào vàng, thì sự nghi ngờ đối với vị thế thống trị của đồng USD trong hệ thống tài chính toàn cầu ngày càng tăng. Và trước tình hình đó, Trung Quốc đang nổi lên như một trong những “tay chơi” quyết liệt nhất trên thị trường vàng. Động thái này được xem là lời cảnh báo trực tiếp đến chính sách tài khóa và thương mại của Mỹ, đặc biệt dưới thời Tổng thống – Donald Trump.
Kỷ lục dự trữ vàng và ngoại hối của Trung Quốc
Theo dữ liệu mới nhất từ Cục Quản lý Ngoại hối Trung Quốc (SAFE) cho biết, tính đến cuối tháng 6/2025, thì dự trữ ngoại hối của nước này đã tăng tháng thứ 6 liên tiếp, đạt 3.320 tỷ USD – mức cao nhất kể từ tháng 12/2015. Chỉ riêng trong tháng 6, dự trữ tăng thêm 32,2 tỷ USD, tương đương 0,98%, đánh dấu lần đầu tiên vượt mốc 3.300 tỷ USD kể từ tháng 9 năm ngoái.
Song song đó, Trung Quốc cũng liên tục bổ sung vào kho vàng quốc gia. Dự trữ vàng chính thức đã tăng tháng thứ 8 liên tiếp, đạt 73,9 triệu ounce, tiếp tục củng cố vị trí của Bắc Kinh trong cuộc chơi phi USD hóa hệ thống tài chính quốc tế.
Vì sao Trung Quốc và các nước mua vàng ồ ạt?
Xu hướng mua vàng của các ngân hàng trung ương, trong đó có Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ và một số quốc gia ở Trung Đông – không đơn thuần chỉ để bảo vệ tài sản dự trữ. Mà mục tiêu sâu xa chính là muốn giảm sự phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ, trong bối cảnh rủi ro địa chính trị ngày càng gia tăng và sự thiếu ổn định trong chính sách tài khóa của Mỹ.
Theo các chuyên gia tài chính quốc tế cho rằng, việc Donald Trump tái xuất chính trường cùng chính sách “Nước Mỹ trên hết” (America First) với hàng loạt rào cản thương mại mới, như thuế 35% với hàng hóa từ Canada, 15 – 20% với phần lớn các đối tác khác, 50% đối với đồng và nguyên liệu từ Brazil, cũng đang khiến giới đầu tư quốc tế lo ngại về một chu kỳ chiến tranh thương mại mới.
Không những thế, các ngân hàng trung ương cũng tìm đến vàng như một “nơi trú ẩn an toàn”, đồng thời cũng là một công cụ chiến lược nhằm làm suy yếu vai trò độc tôn của USD trong dự trữ toàn cầu.
Giá vàng thế giới tăng kỷ lục
Giá vàng thế giới cũng đã phản ứng ngay lập tức. Kết thúc phiên giao dịch tuần qua, thì giá vàng giao ngay đạt 3.354,8 USD/ounce, tăng gần 19 USD/ounce so với tuần trước. Trong khi đó, hợp đồng tương lai vàng Mỹ tăng 1,4%, lên tới 3.371,2 USD/ounce – mức cao nhất từng ghi nhận trong lịch sử thị trường.
Nhiều nhà phân tích cho rằng giá vàng vượt mốc 3.300 USD/ounce là biểu hiện rõ ràng cho sự mất lòng tin vào đồng USD, không chỉ bởi các rủi ro vĩ mô, mà còn bởi loạt chính sách thương mại cứng rắn mà Trump tuyên bố gần đây.
Thế giới đang tiến đến kỷ nguyên “phi đô la hóa”?
Giấc mơ về một thế giới không phụ thuộc vào đồng USD từng được coi là viển vông. Nhưng với các diễn biến hiện tại, từ xung đột địa chính trị, thay đổi cấu trúc thanh toán quốc tế, cho đến sự gia tăng đáng kể trong tích trữ vàng, càng khiến cho kịch bản “phi đô la hóa” dần trở thành hiện thực.
Các quốc gia như Trung Quốc, Nga và cả khối BRICS+ đang thử nghiệm các hệ thống thanh toán riêng, tăng giao dịch bằng nội tệ hoặc các đồng tiền thay thế, đồng thời tích cực dự trữ vàng như tài sản bảo đảm mới.
Theo ông Nouriel Roubini – nhà kinh tế từng dự báo khủng hoảng 2008 nhận định: “Trump không chỉ khiến USD mất uy tín mà còn đang thúc đẩy các đối thủ của Mỹ đoàn kết lại để thay đổi trật tự tài chính toàn cầu.”
