Chợ giá – Trong bối cảnh nền kinh tế Nhật Bản đang chật vật hồi phục sau nhiều cú sốc kinh tế kéo dài, Tổng thống Mỹ – Donald Trump đã tuyên bố áp thuế quan 25% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Nhật Bản. Động thái này không chỉ khiến Tokyo “đứng ngồi không yên”, mà còn có thể vô tình tạo điều kiện cho Bắc Kinh gia tăng ảnh hưởng trong khu vực.
Cú đánh mạnh vào nền kinh tế đang yếu ớt của Nhật Bản
Thông tin từ Washington được công bố đúng vào thời điểm nền kinh tế Nhật Bản nhận thêm một tín hiệu tiêu cực: tiền lương thực tế của người lao động trong tháng 5/2025 đã giảm 2,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây được xem là mức giảm mạnh nhất trong vòng 20 tháng và đánh dấu tháng suy giảm thứ năm liên tiếp.
Với mức sống người dân ngày càng bị bào mòn bởi lạm phát và chính sách tiền tệ thắt chặt, việc Mỹ đe dọa tăng thuế có thể đẩy doanh nghiệp xuất khẩu Nhật vào thế khó, đặc biệt là các ngành như ô tô, linh kiện điện tử và máy móc công nghiệp vốn phụ thuộc nhiều vào thị trường Mỹ.
Chính sách “Tariff Man” tái xuất
Cụm từ “Tariff Man” từng được ông Trump tự gán cho mình trong nhiệm kỳ trước, khi ông khởi xướng chiến tranh thương mại với Trung Quốc và áp dụng loạt thuế quan khắc nghiệt với các đối tác thương mại lớn. Giờ đây, cùng với chiến lược “America First” một lần nữa được ông khơi lại trong nhiệm kỳ này, đã khiến Nhật Bản và Hàn Quốc trở thành những mục tiêu mới.
Trong một bài phát biểu gần đây, ông Trump đã cáo buộc Nhật Bản “hưởng lợi quá mức từ mối quan hệ thương mại song phương” và cảnh báo sẽ không ngần ngại “điều chỉnh lại cán cân lợi ích bằng thuế quan nếu cần thiết”.
Thách thức cho Thủ tướng Nhật và cơ hội cho Trung Quốc
Với tư cách là Thủ tướng Nhật Bản – ông Shigeru Ishiba đang phải đối mặt với thách thức lớn đầu tiên trên trường quốc tế. Nỗ lực khôi phục tăng trưởng bền vững, thúc đẩy tiêu dùng nội địa và giảm phụ thuộc vào xuất khẩu đang bị giáng một đòn mạnh.
Trong khi đó, tình hình càng phức tạp hơn khi Hàn Quốc cũng bị Mỹ đưa vào “danh sách giám sát thương mại” nếu không điều chỉnh chính sách xuất khẩu và tiền tệ.
Theo giới quan sát cho rằng, những căng thẳng này có thể khiến Nhật Bản và Hàn Quốc buộc phải xích lại gần nhau hơn, tăng cường hợp tác kinh tế và quốc phòng để đối phó với áp lực từ Mỹ.
Ngược lại, Trung Quốc – đối thủ chiến lược của cả Mỹ, Nhật và Hàn, có thể được hưởng lợi gián tiếp. Việc các nước đồng minh của Mỹ tại châu Á bị chia rẽ hoặc phải tập trung đối phó với Washington sẽ mở ra khoảng trống cho Bắc Kinh mở rộng ảnh hưởng kinh tế và ngoại giao trong khu vực.
