Chợ giá – Mới đây, chính quyền Tổng thống Mỹ – Donald Trump đã công bố đề xuất cắt giảm đáng kể các tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu vốn được hoàn thiện dưới thời cựu Tổng thống – Joe Biden. Động thái này được xem là bước đi mới nhất nhằm hỗ trợ các hãng sản xuất ô tô truyền thống, mở rộng dư địa cho xe chạy xăng trong bối cảnh thị trường xe điện tại Mỹ đang chững lại.
Nới rộng tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu hơn 30%
Được biết, cơ quan Quản lý An toàn Giao thông Đường bộ Quốc gia Mỹ (NHTSA) đã đề xuất giảm mức tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu trung bình cho các mẫu xe giai đoạn 2022 – 2031 xuống 34,5 dặm/gallon vào năm 2031, thấp hơn đáng kể so với mức 50,4 dặm/gallon theo tiêu chuẩn trước đó của Biden.
Bên cạnh đó, NHTSA cũng cho biết tiêu chuẩn mới chỉ tăng rất nhẹ – khoảng 0,25% đến 0,5% mỗi năm, thay vì mức tăng 8 – 10%/năm từng áp dụng dưới thời Biden. Theo cơ quan này ước tính, việc điều chỉnh sẽ giảm giá xe mới trung bình khoảng 900 USD, giúp người dân dễ mua xe hơn, nhưng đồng thời tăng lượng nhiên liệu tiêu thụ trên toàn quốc.
Và các hãng ô tô truyền thống vốn gặp khó trong việc đáp ứng quy định cũ được cho là sẽ hưởng lợi lớn từ thay đổi này.
Đề xuất kết thúc giao dịch tín dụng
Một trong những thay đổi gây chú ý nhất chính là việc chấm dứt giao dịch tín dụng tiết kiệm nhiên liệu giữa các hãng từ năm 2028. Theo NHTSA cho rằng, cơ chế này lâu nay trở thành “khoản lợi bất ngờ” cho các hãng xe điện, khi họ bán tín dụng cho đối thủ sản xuất xe xăng.
Nếu quy định mới được thông qua, các hãng như Tesla hay Rivian (từng thu hàng tỷ USD từ việc bán tín dụng) có thể đối mặt với tổn thất lớn.
Ngược lại, các hãng như Ford hay Stellantis lại lập tức lên tiếng ủng hộ. Được biết, tổng thống Trump dự kiến sẽ gặp các CEO của Stellantis và Ford để thảo luận sâu hơn về đề xuất.
Bên cạnh đó, ông Jim Farley – CEO của Ford, cũng ca ngợi đề xuất là “thực tế hơn với thị trường”, giúp cân bằng giữa tiến độ giảm khí thải và khả năng chi trả của người dân.
Ngành xe điện chịu sức ép, các hãng cảnh báo về nguy cơ đóng cửa nhà máy
Trước đó, các quy định nghiêm ngặt ở một số bang như California yêu cầu 35% xe mới bán ra vào năm 2026 phải là xe điện. Theo bà Mary Barra (CEO General Motors) cảnh báo rằng, nếu quy định này không được Quốc hội ngăn chặn, nhiều nhà máy có thể phải đóng cửa vì “không thể sản xuất và bán những mẫu xe mà thị trường chưa sẵn sàng”.
Hiện tại, sức mua xe điện tại Mỹ đang giảm tốc do giá cao, lo ngại về phạm vi di chuyển và mạng lưới sạc chưa hoàn thiện. Theo một số nhà phân tích cho rằng, động thái của NHTSA phản ánh nỗ lực điều chỉnh chính sách để phù hợp với thực tế tiêu dùng hơn.
Nguy cơ tăng khí thải và chi phí xăng dầu
Tuy giảm chi phí mua xe, nhưng đề xuất mới lại làm dấy lên lo ngại về môi trường. Theo tiêu chuẩn năm 2022 dưới thời Biden, thì việc siết chặt tiêu thụ nhiên liệu có thể giúp tiết kiệm 64 tỷ gallon xăng và giảm 659 triệu tấn khí thải.
Bà Kathy Harris – Giám đốc chương trình xe sạch thuộc Hội đồng Bảo vệ Tài nguyên Thiên nhiên Mỹ (NRDC), cũng chỉ trích mạnh mẽ: “Chính quyền Trump đang đặt gánh nặng chi phí vào người dân tại các trạm xăng, chỉ để mang lại lợi ích cho ngành dầu khí. Tài xế có thể phải trả thêm hàng trăm USD mỗi năm nếu quy định được áp dụng.”
Bên cạnh đó, chính quyền Trump đã có nhiều động thái khác nhằm thúc đẩy xe chạy xăng, từ việc bãi bỏ tín dụng thuế xe điện đến hủy quyền của bang California trong việc cấm bán xe xăng từ năm 2035.
Tác động đến thị trường Mỹ và quốc tế
Theo giới quan sát cho rằng, đề xuất mới của ông Trump có thể làm chậm tiến trình chuyển đổi sang xe điện tại Mỹ – thị trường ô tô lớn thứ hai thế giới. Động thái này cũng được nhận định sẽ tạo thêm áp lực đối với các nhà sản xuất quốc tế, đặc biệt là những hãng đã rót vốn lớn vào lĩnh vực xe điện.
Bên cạnh đó, chuỗi cung ứng pin và vật liệu hiếm có thể chịu tác động đáng kể, đồng thời chiến lược đầu tư của nhiều doanh nghiệp trong giai đoạn 5 – 10 năm tới cũng có khả năng bị điều chỉnh.
Tuy nhiên, với sự phân hóa quan điểm giữa các bang, nhiều chuyên gia cũng đã dự đoán các cuộc chiến pháp lý có thể nổ ra quanh tiêu chuẩn khí thải và quyền lập chính sách của từng địa phương.
