Chợ giá – Trong khi thị trường năng lượng toàn cầu chao đảo vì xung đột tại Trung Đông, các quốc gia thuộc Nhóm các nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới (G7) vẫn chưa đạt được sự đồng thuận về việc giải phóng khẩn cấp lượng dầu dự trữ chiến lược nhằm ổn định nguồn cung. Theo thông tin từ phía Pháp (quốc gia đang giữ vai trò chủ tịch luân phiên của nhóm), các nước thành viên hiện vẫn đang theo dõi sát diễn biến của tình hình trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Thị trường dầu mỏ biến động mạnh vì xung đột
Sau cuộc họp trực tuyến của các bộ trưởng tài chính G7 (Nhóm các nước công nghiệp phát triển), Bộ trưởng Tài chính Pháp – Roland Lescure cho biết, các nước thành viên hiện “chưa sẵn sàng” triển khai kế hoạch giải phóng kho dự trữ dầu chiến lược trên quy mô lớn.
Theo ông Lescure, các nước G7 đã thống nhất tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến thị trường năng lượng và sẵn sàng hành động khi cần thiết. Ông cũng nhấn mạnh: “Chúng tôi đã nhất trí theo dõi chặt chẽ tình hình và sẵn sàng thực hiện mọi biện pháp cần thiết, bao gồm cả việc sử dụng dự trữ chiến lược nếu cần thiết để ổn định thị trường”.
Cuộc họp được tổ chức nhằm đánh giá tác động của xung đột liên quan đến Iran đối với thị trường năng lượng toàn cầu, trong bối cảnh lĩnh vực này đang chịu áp lực đáng kể trong những ngày gần đây.
Trên thị trường năng lượng, giá dầu thô quốc tế đã ghi nhận những biến động mạnh. Được biết, hợp đồng dầu Brent kỳ hạn đã từng tăng tới 29% trong phiên giao dịch đầu tuần trước, trước khi hạ nhiệt phần nào sau khi xuất hiện thông tin G7 đang thảo luận các biện pháp nhằm ứng phó với tình hình.
Eo biển Hormuz bị gián đoạn, nguồn cung toàn cầu chịu sức ép
Một trong những nguyên nhân chính khiến giá dầu tăng vọt chính là tình trạng gián đoạn nghiêm trọng hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz (Strait of Hormuz) – tuyến hàng hải được xem là quan trọng bậc nhất đối với thương mại dầu mỏ toàn cầu.
Eo biển này được ví như “yết hầu năng lượng” của thế giới, khi mỗi ngày có khoảng 20 – 30% lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu đi qua khu vực. Khi tuyến vận tải chiến lược này bị đình trệ, nhiều quốc gia xuất khẩu dầu lớn tại Trung Đông buộc phải cắt giảm sản lượng.
Được biết, những nước chịu ảnh hưởng trực tiếp bao gồm Saudi Arabia, Kuwait, Iraq và United Arab Emirates – bốn quốc gia chiếm khoảng 20% tổng sản lượng dầu thô toàn cầu. Trong khi thiếu tàu chở dầu có thể di chuyển an toàn qua khu vực, hoạt động xuất khẩu của các nước này đang bị thu hẹp đáng kể, qua đó làm gia tăng căng thẳng trên thị trường năng lượng thế giới.
Cơ chế điều phối năng lượng toàn cầu
Trong các cuộc khủng hoảng năng lượng, việc phân bổ nguồn cung cũng như điều phối hoạt động giải phóng dầu từ các kho dự trữ chiến lược thường do Cơ quan Năng lượng Quốc tế (International Energy Agency – IEA), có trụ sở tại Paris, đảm nhiệm.
Theo thông tin từ tổng thống Pháp – Emmanuel Macron cho biết, các bộ trưởng năng lượng của nhiều quốc gia dự kiến cũng sẽ nhóm họp tại Paris trong khuôn khổ một hội nghị về năng lượng hạt nhân, nhằm tiếp tục thảo luận các giải pháp giúp ổn định thị trường năng lượng trong bối cảnh biến động hiện nay.
Khi khủng hoảng năng lượng buộc thế giới mở kho dầu dự trữ
Việc giải phóng kho dự trữ dầu chiến lược được xem là biện pháp đặc biệt và hiếm khi được triển khai. Trong lịch sử, cộng đồng quốc tế mới chỉ phối hợp thực hiện hành động này năm lần nhằm ứng phó với các cú sốc nguồn cung lớn trên thị trường năng lượng.
Lần gần đây nhất, các nước đã sử dụng nguồn dự trữ để đối phó với những gián đoạn nguồn cung sau cuộc xung đột Nga – Ukraine. Trước đó, kho dự trữ dầu chiến lược từng được mở để giảm áp lực thị trường sau cuộc khủng hoảng nguồn cung tại Libya, hậu quả của bão Katrina năm 2005 và trong giai đoạn Chiến tranh Vùng Vịnh.
Theo các chuyên gia cho rằng, nếu tình hình tại Trung Đông tiếp tục xấu đi, G7 nhiều khả năng sẽ phải cân nhắc sử dụng biện pháp này nhằm ngăn chặn nguy cơ xảy ra một cú sốc năng lượng lan rộng trên toàn cầu.
Người tiêu dùng toàn cầu bắt đầu chịu tác động
Tác động từ căng thẳng trên thị trường năng lượng đã nhanh chóng lan rộng ra nhiều khu vực trên thế giới. Tại một số quốc gia, người dân bắt đầu xếp hàng dài tại các trạm xăng do lo ngại nguy cơ gián đoạn nguồn cung nhiên liệu.
Trong lĩnh vực hàng không, giá nhiên liệu bay tăng mạnh buộc các hãng vận tải phải điều chỉnh chi phí hoạt động, qua đó kéo theo giá vé máy bay leo thang. Theo các chuyên gia cảnh báo rằng, nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, áp lực lạm phát toàn cầu có thể gia tăng đáng kể, đặc biệt đối với những nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng.
Giới quan sát cũng cho rằng, diễn biến của thị trường dầu mỏ trong những tuần tới sẽ phụ thuộc lớn vào tình hình tại Trung Đông, cũng như các quyết định của những nền kinh tế lớn liên quan đến việc sử dụng kho dự trữ dầu chiến lược nhằm bình ổn nguồn cung.
