Chợ giá – Khi công nghệ không ngừng phát triển, thì Hàn Quốc – quốc gia vốn nổi tiếng với sự tiên phong trong lĩnh vực kỹ thuật số, cũng đang từng bước đưa thanh toán bằng khuôn mặt trở thành phương thức phổ biến trong đời sống thường nhật. Từ việc chỉ sử dụng nhận diện khuôn mặt để mở khóa điện thoại hay làm thủ tục nhập cảnh, công nghệ sinh trắc học này hiện đã thâm nhập sâu vào lĩnh vực tài chính và tiêu dùng.
Bước chuyển mình của công nghệ nhận dạng khuôn mặt
Công nghệ nhận dạng khuôn mặt, hay còn gọi là “Face Pay”, vốn từng được xem như một tiện ích bổ trợ, thì nay đang được các công ty tài chính lớn của Hàn Quốc tích cực triển khai như một phương thức thanh toán chính thức. Theo đó, người dùng chỉ cần nhìn vào camera và không cần quẹt thẻ, chạm điện thoại hay nhập mật khẩu.
Shinhan Card là tổ chức tài chính đầu tiên tại Hàn Quốc bắt tay thử nghiệm hình thức này từ năm 2019, ban đầu áp dụng tại căng tin trụ sở chính và một số quán cà phê đối tác. Dù vậy, thời điểm đó, yêu cầu đăng ký khuôn mặt trực tiếp tại ngân hàng khiến quá trình trở nên phức tạp, cộng thêm tâm lý e ngại về quyền riêng tư của người dân nên mức độ tiếp cận còn hạn chế.
Tuy nhiên, xu thế đã thay đổi mạnh mẽ trong hai năm gần đây, khi các “ông lớn” công nghệ tài chính như Naver Pay và Toss chính thức tham gia đường đua.
Cú hích từ các nền tảng công nghệ tài chính
Naver Pay – ứng dụng thanh toán trực tuyến của tập đoàn công nghệ Naver, đã triển khai dịch vụ thanh toán bằng khuôn mặt tại nhiều trường đại học từ tháng 3/2024, với nhóm khách hàng mục tiêu là giới trẻ am hiểu công nghệ. Điều đặc biệt chính là toàn bộ quy trình đăng ký và xác thực khuôn mặt được tích hợp ngay trong ứng dụng, không cần đến ngân hàng, giúp cho người dùng dễ dàng tiếp cận.
Theo ông Lee Seung-bae – Giám đốc Công nghệ của Naver Financial, chia sẻ: “Đây là dịch vụ kết hợp giữa AI và công nghệ bảo mật sinh trắc học tiên tiến. Một khi đã quen sử dụng, người dùng sẽ không muốn quay lại các phương thức truyền thống”.
Còn đối với Toss, công ty này thậm chí còn chủ động đầu tư mạnh mẽ hơn, đó là cung cấp thiết bị đầu cuối riêng cho các cửa hàng bán lẻ, đồng thời trợ giá cho các điểm bán để khuyến khích việc triển khai. Tính đến hiện tại, thì có khoảng 160.000 cửa hàng trên toàn quốc đã sử dụng thiết bị thanh toán của Toss, trong đó hơn 20.000 cửa hàng tại Seoul đã chính thức kích hoạt tính năng Face Pay.
Gần đây nhất, Lotte Card – một trong những nhà phát hành thẻ lớn tại Hàn Quốc, cũng đã được cơ quan tài chính nước này phê duyệt thử nghiệm hệ thống thanh toán bằng khuôn mặt tại các sân bay. Người dùng sẽ có thể thanh toán các giao dịch mua sắm trong sân bay chỉ bằng việc sử dụng dữ liệu sinh trắc học đã đăng ký trước với Tập đoàn Sân bay Hàn Quốc.
Tiềm năng tuy lớn nhưng rủi ro không hề nhỏ
Dù đầy hứa hẹn, nhưng việc thanh toán bằng khuôn mặt vẫn đối diện với những thách thức không nhỏ về mặt kỹ thuật và pháp lý.
Bởi, dữ liệu nhận dạng khuôn mặt được xếp vào loại “siêu nhạy cảm” và các công ty tài chính không được phép chia sẻ dữ liệu với nhau, khiến hệ thống khó đạt được khả năng tương thích đồng bộ. Theo một số chuyên gia cho rằng, mô hình này rất có thể sẽ phát triển theo hướng “người thắng sẽ nắm tất cả”, vì việc các cửa hàng cài đặt nhiều thiết bị đầu cuối từ nhiều nhà cung cấp là điều khó khả thi.
Bên cạnh đó, rủi ro về an toàn dữ liệu cá nhân là điều không thể xem nhẹ. Một khi thông tin khuôn mặt bị xâm phạm, rất khó để khôi phục hoặc thay thế như các loại mật khẩu hoặc mã PIN thông thường. Ngoài ra, công nghệ deepfake ngày càng tinh vi cũng khiến việc làm giả khuôn mặt trở nên đáng lo ngại.
Theo Sáng kiến Chính sách AI thuộc Đại học Quốc gia Seoul (SNU), thì các công ty triển khai dịch vụ này có thể phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về thiệt hại nếu xảy ra rò rỉ dữ liệu, buộc họ phải đầu tư mạnh vào hệ thống bảo mật và mô hình nhận diện chính xác cao.
Hàn Quốc có thể trở thành hình mẫu quốc tế?
Với mức độ chấp nhận công nghệ cao và hệ sinh thái tài chính số phát triển, cùng sự cạnh tranh mạnh mẽ giữa các “ông lớn”, thì Hàn Quốc đang từng bước trở thành quốc gia tiên phong toàn cầu trong việc phổ cập thanh toán không tiếp xúc thế hệ mới.
Theo các chuyên gia dự đoán, nếu vượt qua được các rào cản về bảo mật và quyền riêng tư, mô hình thanh toán bằng khuôn mặt tại Hàn Quốc có thể sẽ trở thành hình mẫu để nhiều quốc gia khác học tập trong tương lai gần, đặc biệt là trong bối cảnh xã hội hậu đại dịch ngày càng ưu tiên giao dịch không chạm và an toàn sinh học.
