Chợ giá – Từng được xem là “phương án dự phòng” trong lựa chọn học tập, các trường nghề tại Trung Quốc hiện đang thu hút ngày càng nhiều sinh viên có điểm số cao, thậm chí cả những cử nhân đại học. Xu hướng này đã cho thấy sự thay đổi trong tư duy lựa chọn nghề nghiệp của giới trẻ, trong khi thị trường lao động ngày càng cạnh tranh khốc liệt và yêu cầu kỹ năng thực tế ngày càng cao.
Từ cử nhân âm nhạc đến sinh viên nghề thời trang
Sáu năm sau khi tốt nghiệp cử nhân chuyên ngành biểu diễn nhạc cụ, Gao Shenghan – một sinh viên đến từ tỉnh Quảng Đông, lại quay về giảng đường, nhưng lần này là để học tại Cao đẳng Kỹ thuật Kinh doanh và Công nghệ Bạch Vân Quảng Châu, chuyên ngành thiết kế thời trang.
Gao chia sẻ: “Sau một thời gian làm việc, tôi nhận ra bằng cấp không còn là tất cả. Điều doanh nghiệp cần là kỹ năng cụ thể và khả năng thích nghi với thực tế công việc”.
Tuy nhiên, câu chuyện của Gao không phải là trường hợp hiếm hoi, khi ngày càng nhiều sinh viên (kể cả những người từng tốt nghiệp đại học hoặc đạt điểm cao trong kỳ thi tuyển sinh) lựa chọn theo học tại các trường nghề thay vì tiếp tục theo đuổi các chương trình học thuật truyền thống.
Sinh viên điểm cao vẫn chọn học nghề
Theo tin tức từ trang báo China Daily, một thí sinh đạt 604/750 điểm trong kỳ thi tuyển sinh đại học (mức điểm đủ để được nhận vào nhiều trường top đầu), đã quyết định theo học tại Trường Cao đẳng nghề Vũ Xương, tỉnh Hồ Bắc.
Bên cạnh đó, tại các tỉnh phát triển như Quảng Đông, Chiết Giang, và Sơn Đông, thì điểm chuẩn đầu vào nhiều trường nghề năm nay đã tăng mạnh, thậm chí có ngành còn cao hơn một số trường đại học truyền thống. Điển hình là Đại học Công nghệ Nghề Kim Hoa (Chiết Giang), với điểm chuẩn cao nhất lên tới 621 điểm – mức kỷ lục trong hệ thống giáo dục nghề của tỉnh.
Điều này đã cho thấy sự thay đổi mạnh mẽ trong quan điểm xã hội đối với giáo dục nghề nghiệp – không còn là “bước lùi”, mà đang là “lối tắt thông minh” vào thị trường lao động.
Tại sao trường nghề lại lên ngôi?
Theo thống kê, Trung Quốc mỗi năm đều có khoảng 11 triệu sinh viên tốt nghiệp đại học, tạo ra áp lực rất lớn cho thị trường lao động. Trong số đó, sinh viên đến từ các trường trung bình hoặc học các chuyên ngành “kén việc” thường gặp khó khăn khi xin việc.
Ngược lại, sinh viên trường nghề thường được đào tạo sát thực tiễn, có thể làm việc ngay sau khi tốt nghiệp. Do đó, nhiều doanh nghiệp ưu tiên tuyển sinh viên nghề vì tiết kiệm được chi phí đào tạo lại.
Theo ông Tôn Đồng Vũ – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nghề Ngoại giao Sơn Đông cho biết: “Hầu hết thanh thiếu niên và phụ huynh chọn học nghề vì triển vọng việc làm tốt hơn. Chúng tôi cam kết đảm bảo mọi sinh viên đều có việc làm ngay sau tốt nghiệp.”
Từ năm 2019, sau khi Quốc hội Trung Quốc ban hành hướng dẫn thí điểm về việc nâng cấp các trường nghề, thì cả nước đã có tới 87 trường đại học nghề, trong đó 51 trường đã chính thức tuyển sinh và hoạt động hiệu quả. Hơn nữa, các trường này không chỉ cấp bằng cao đẳng mà còn được quyền cấp bằng cử nhân nghề – tương đương với đại học.
Sự dịch chuyển mang tính hệ thống
Theo các chuyên gia giáo dục cho rằng, xu hướng này không chỉ là thay đổi về lựa chọn cá nhân mà còn là sự dịch chuyển mang tính hệ thống trong chính sách giáo dục đại học của Trung Quốc. Chính phủ nước này đang đẩy mạnh xây dựng hệ sinh thái giáo dục nghề nghiệp chất lượng cao, phục vụ cho nhu cầu của nền kinh tế sản xuất và dịch vụ hiện đại.
Hiện, nhiều địa phương đã đầu tư mạnh mẽ để hiện đại hóa cơ sở vật chất, kết nối chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp, từ đó giúp sinh viên có thể thực tập và làm việc ngay khi còn đi học.
