Chợ giá – Một loạt các giao dịch bất động sản vừa được hé lộ gần đây cho thấy, Chính phủ Trung Quốc đã mua hơn 4.100 mét vuông đất tại khu vực chiến lược của thủ đô Seoul (Hàn Quốc) mà không cần xin phép chính quyền nước sở tại – động thái này đã làm dấy lên lo ngại từ giới chuyên gia an ninh khu vực.
Giao dịch âm thầm, vị trí nhạy cảm
Theo điều tra của tờ The Chosun Ilbo (Hàn Quốc), thì vào tháng 12/2018, Trung Quốc đã thông qua các điều khoản miễn trừ ngoại giao để thâu tóm 11 lô đất tại khu Itaewon, quận Yongsan, trung tâm Seoul – khu vực chỉ cách Phủ Tổng thống Hàn Quốc và dinh thự Tổng thống vài phút di chuyển.
Tổng giá trị giao dịch bất động sản này lên đến 29,92 tỷ won (tương đương gần 22 triệu USD). Đáng chú ý, toàn bộ khu đất hiện đã được đăng ký dưới danh nghĩa “Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa”.
Một trong các lô đất chỉ nằm cách chưa đầy 1,2 km so với địa điểm mới dự kiến của Đại sứ quán Mỹ, vốn được quy hoạch trong khuôn viên Trại Coiner – một phần của căn cứ quân sự Mỹ cũ. Điều này đặt ra nhiều dấu hỏi về mục đích thực sự của thương vụ.
Không vi phạm luật nhưng gây lo ngại cho Chính phủ Hàn Quốc
Dù thương vụ này không vi phạm luật pháp Hàn Quốc – do nước này hiện không áp dụng bất kỳ hạn chế nào đối với việc mua đất của các chính phủ nước ngoài, nhưng các chuyên gia chỉ ra khoảng trống pháp lý nghiêm trọng.
Về phía Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cũng xác nhận Trung Quốc đã được miễn toàn bộ thuế mua lại bất động sản theo Công ước Viên về Quan hệ Ngoại giao năm 1961. Tuy nhiên, họ cho biết chưa có yêu cầu bắt buộc nào liên quan đến việc các đại sứ quán nước ngoài phải báo cáo hay xin phép riêng khi mua đất, ngoại trừ khi xây dựng công trình mới.
Bên cạnh đó, một quan chức Bộ Ngoại giao Hàn Quốc trả lời báo chí ngày 15/5 rằng: “Không có luật yêu cầu đại sứ quán nước ngoài phải xin phê duyệt riêng khi mua đất. Tuy nhiên, bất kỳ hoạt động xây dựng nào trên khu đất vẫn phải tham vấn chính phủ Hàn Quốc”.
Tuy nhiên, người phát ngôn của Đại sứ quán Trung Quốc tại Seoul khẳng định, khu đất được mua để phục vụ “mục đích chính thức”, bao gồm chỗ ở cho nhân viên. Kế hoạch phát triển bị trì hoãn vì đại dịch COVID-19, nhưng phía Trung Quốc cam kết đã thông báo với chính quyền Hàn Quốc và sẽ thông báo lại nếu có thay đổi mục đích sử dụng.
Mỹ và Nhật Bản tăng cường kiểm soát đất gần khu an ninh
Không chỉ tại Hàn Quốc, vấn đề an ninh quốc gia liên quan đến quyền sở hữu đất của nước ngoài gần các cơ sở nhạy cảm đang trở thành mối quan tâm chung trên toàn cầu.
Vào tháng 7/2024, Bộ Tài chính Mỹ đã đề xuất các quy tắc mới để siết chặt các giao dịch bất động sản gần căn cứ quân sự, trong bối cảnh nhiều nhà đầu tư Trung Quốc nhắm tới các khu đất gần các trung tâm phòng thủ của Mỹ. Một số thương vụ ở bang North Dakota, Texas và California từng gây tranh cãi dữ dội.
Tại Nhật Bản, từ năm 2022, thì chính phủ nước này đã thực thi luật “bảo vệ an ninh đất đai” với quy định nghiêm ngặt, yêu cầu xét duyệt kỹ lưỡng nếu bất kỳ cá nhân hay tổ chức nước ngoài nào muốn sở hữu đất gần căn cứ quân sự, nhà máy điện hạt nhân và các hạ tầng chiến lược.
Đề xuất chính sách giải quyết
Tiến sĩ Kim Hyun-Woo – chuyên gia an ninh tại Đại học Quốc phòng Hàn Quốc, cảnh báo: “Việc chính phủ nước ngoài, đặc biệt là các quốc gia có quan hệ chiến lược phức tạp như Trung Quốc, đang âm thầm sở hữu đất ở vị trí nhạy cảm là một rủi ro tiềm tàng về an ninh quốc gia”.
Bên cạnh đó, ông cũng đề xuất chính phủ Hàn Quốc cần xây dựng khuôn khổ pháp lý mới, học hỏi từ mô hình kiểm soát đất an ninh của Nhật Bản và Mỹ, để tránh bị lợi dụng các kẽ hở trong luật ngoại giao.
