Chợ giá – Mặc dù đã lên kế hoạch tăng sản lượng để hỗ trợ thị trường, sản lượng dầu thô của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) đã bất ngờ giảm mạnh trong tháng 4 vừa qua. Điều này làm dấy lên nhiều nghi vấn về chiến lược sản xuất và vai trò điều tiết thị trường của khối này trong bối cảnh địa chính trị căng thẳng.
Sản lượng giảm bất ngờ bất chấp kế hoạch tăng
Theo khảo sát mới nhất của hãng tin Bloomberg, sản lượng dầu thô của OPEC trong tháng 4 đã giảm 200.000 thùng/ngày, xuống còn khoảng 27,24 triệu thùng/ngày. Phần lớn sự sụt giảm này đến từ Venezuela, khi các lệnh trừng phạt mới từ Mỹ khiến hoạt động khai thác bị thu hẹp đáng kể. Tập đoàn năng lượng Mỹ Chevron Corp. – một trong những nhà sản xuất nước ngoài lớn nhất tại Venezuela, đã bắt đầu rút bớt hoạt động tại quốc gia này.
Điều đáng chú ý là trong khi Venezuela buộc phải cắt giảm do yếu tố bên ngoài, thì các quốc gia khác như Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) lại không tận dụng cơ hội để gia tăng sản lượng như thỏa thuận trước đó.
Đặc biệt, UAE – dù được hưởng miễn trừ đặc biệt, vẫn giảm sản lượng thêm 80.000 thùng/ngày, xuống còn 3,25 triệu thùng/ngày. Ả Rập Xê Út cũng chỉ tăng nhẹ 20.000 thùng/ngày, đạt 8,97 triệu thùng/ngày – thấp hơn mức tăng dự kiến.
OPEC+ kiềm chế sản lượng, lý do thực sự là gì?
OPEC và liên minh các nước sản xuất dầu ngoài khối (OPEC+), bao gồm cả Nga, đã thống nhất khôi phục dần sản lượng từ tháng 4 sau thời gian dài trì hoãn để tránh gây áp lực lên giá dầu thế giới. Tuy nhiên, các động thái thực tế lại cho thấy sự dè dặt rõ rệt, trái ngược với tuyên bố ban đầu.
Một số nhà phân tích nhận định, việc OPEC giữ sản lượng ở mức thấp là nhằm cân bằng lại nguồn cung sau thời gian một số thành viên sản xuất vượt hạn ngạch, trong đó nổi bật là Iraq và UAE. Tuy nhiên, sự thiếu nhất quán này làm dấy lên nghi ngờ về hiệu quả phối hợp nội bộ của khối trong bối cảnh thị trường toàn cầu đang rất nhạy cảm với biến động cung cầu.
Động thái bất ngờ từ Riyadh và những tác động ngắn hạn
Vào cuối tháng 3, Ả Rập Xê Út đã khiến thị trường dầu toàn cầu choáng váng khi đơn phương kêu gọi tăng sản lượng thêm 411.000 thùng/ngày trong tháng 5 – gấp ba lần so với mức được dự báo trước đó. Theo một số đại biểu OPEC+ tiết lộ, quyết định này là hành động “trừng phạt” mềm đối với các nước thành viên như Iraq và Kazakhstan – những quốc gia liên tục vượt hạn ngạch cam kết.
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng, Riyadh cũng đang chịu áp lực từ phía Mỹ – đặc biệt là Chính quyền Tổng thống Trump, nhằm giữ giá dầu ở mức thấp để hỗ trợ người tiêu dùng Mỹ và kiềm chế lạm phát.
Thị trường dầu vẫn mong manh trước nguy cơ suy thoái
Giá dầu Brent tương lai đã giảm mạnh trong những ngày qua, sau tuyên bố của OPEC+, có thời điểm rớt giá xuống dưới 60 USD/thùng – mức thấp nhất trong vòng 4 tháng. Tính đến ngày 1/5 thì giá dầu Brent đã giao dịch quanh mức 61 USD/thùng tại London.
Theo đó, mức giá này vẫn được xem là yếu so với kỳ vọng phục hồi sau các cú sốc kinh tế, khi mà thị trường năng lượng toàn cầu đang đối mặt với nhiều rủi ro:
- Tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại, đặc biệt tại Trung Quốc và khu vực châu Âu.
- Chiến tranh thương mại Mỹ – Trung trở lại khi Washington áp thuế mới lên hàng hóa Trung Quốc.
- Nhu cầu tiêu thụ năng lượng yếu do bất ổn chính trị và lạm phát dai dẳng tại nhiều nền kinh tế lớn.
Cuộc họp của OPEC+ sắp tới
Được biết, OPEC+ dự kiến sẽ tổ chức cuộc họp trực tuyến vào ngày 5/5 sắp tới để rà soát mức sản lượng cho tháng 6. Theo giới phân tích cho rằng, liên minh có thể sẽ tiếp tục công bố một đợt tăng sản lượng khác, tương tự mức tăng 411.000 thùng/ngày đã được công bố trước đó.
Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu thị trường có hấp thụ được lượng dầu bổ sung này trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu vẫn còn yếu và tâm lý nhà đầu tư chưa ổn định. Việc điều hành chính sách sản lượng sao cho hài hòa giữa lợi ích từng quốc gia và cân bằng thị trường đang là bài toán khó với OPEC+.
