Chợ giá – Mặc dù chính quyền mới tại Mỹ đã áp dụng chính sách thân thiện hơn với ngành dầu khí, nhưng thực tế không hề màu hồng như mong đợi. Ngành công nghiệp dầu mỏ đang phải đối mặt với một “cú đúp” đầy thách thức: giá dầu thô sụt giảm trong khi chi phí sản xuất leo thang, khiến lợi nhuận ngày càng teo tóp.
“Drill, baby, drill” – khẩu hiệu mới nhưng hiệu quả chưa rõ ràng
Chính quyền hiện tại của Tổng thống Trump đã đưa ra khẩu hiệu “Drill, baby, drill” như một cam kết khơi thông sản lượng năng lượng trong nước và giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ nhập khẩu. Tuy nhiên, theo giới chuyên gia cảnh báo, thì chính sách này chưa thực sự đem lại lợi ích rõ rệt cho các công ty dầu khí.
Bên cạnh đó, ông Peter Tertzakian – chuyên gia kỳ cựu trong ngành năng lượng và Chủ tịch của hãng tư vấn Studio.energy nhận định: “Dù chính sách có thay đổi, nhưng thị trường năng lượng vận hành theo quy luật riêng, và hiện nay chúng ta đang thấy sự nghịch lý: chi phí tăng trong khi lợi nhuận không theo kịp.”
Thuế quan và lạm phát chi phí đè nặng ngành khai thác
Một trong những nguyên nhân chính khiến chi phí khai thác tăng mạnh là do ảnh hưởng từ các thuế quan thương mại và lạm phát chi phí vật tư. Các linh kiện nhập khẩu phục vụ cho ngành khai thác như ống khoan, thiết bị bơm, và công nghệ khai thác đã trở nên đắt đỏ hơn, đặc biệt là khi chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn.
Ngoài ra, chi phí nhân công tại Bắc Mỹ cũng tăng mạnh, do tình trạng thiếu hụt lao động kỹ thuật cao trong ngành dầu khí sau đại dịch COVID-19.
Giá dầu giảm – hệ quả từ địa chính trị và sản lượng toàn cầu
Theo đó, giá dầu thô thế giới – vốn đã dao động mạnh sau khủng hoảng năng lượng năm 2022, nay lại chịu áp lực giảm khi các quốc gia sản xuất lớn như Ả Rập Xê Út, Nga và thậm chí là Mỹ đều duy trì sản lượng cao nhằm giành thị phần.
Thị trường hiện cũng đang phải chịu ảnh hưởng từ những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông, Ukraine và tâm lý phòng ngừa suy thoái kinh tế toàn cầu – khiến cho nhu cầu tiêu thụ dầu mỏ bị kìm hãm.
Một trong những điểm nhấn trong cuộc trao đổi với ông Tertzakian chính là viễn cảnh sản lượng dầu trên đất liền tại Mỹ đang tiệm cận đỉnh. Với các mỏ đá phiến (shale oil) đang dần cạn kiệt trữ lượng dễ khai thác, cộng với áp lực từ các nhà đầu tư yêu cầu ngành dầu khí chuyển hướng “xanh” hơn, tăng trưởng sản lượng có thể chậm lại trong những năm tới.
Ai đang thực sự hưởng lợi?
Với tình hình nhiều rủi ro và chi phí tăng cao như hiện tại, thì ngành năng lượng toàn cầu đang dần hướng sự chú ý tới khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Đây được xem là “hydrocarbon sạch hơn”, có khả năng thay thế dần than đá và dầu mỏ trong quá trình chuyển đổi năng lượng.
Mỹ hiện đang là một trong những quốc gia xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới và các dự án đầu tư hàng tỷ USD đang được triển khai để mở rộng năng lực xuất khẩu trong thập kỷ tới.
Dù ngành khai thác chịu nhiều áp lực, nhưng một số phân khúc khác lại đang “ăn nên làm ra”. Cụ thể:
- Các công ty dịch vụ năng lượng cung cấp công nghệ và thiết bị hiện đại đang hưởng lợi từ nhu cầu cải tiến quy trình khai thác.
- Các nhà đầu tư vào LNG và năng lượng tái tạo đang nhìn thấy triển vọng sinh lời bền vững trong dài hạn.
- Các quốc gia tiêu thụ lớn như Trung Quốc, Ấn Độ tận dụng giá dầu thấp để tích trữ và ổn định chi phí năng lượng nội địa.
