Chợ giá – Chính phủ Nhật Bản mới đây đã thông qua một sáng kiến quan trọng về giáo dục, đó là miễn học phí trung học phổ thông cho tất cả học sinh, bất kể thu nhập, bao gồm cả học sinh nước ngoài có kế hoạch định cư lâu dài tại Nhật Bản. Được biết, chính sách này sẽ có hiệu lực từ năm học 2026 – đánh dấu một bước tiến lớn trong nỗ lực thúc đẩy công bằng giáo dục tại đất nước mặt trời mọc.
Miễn học phí toàn diện từ năm 2026
Theo tờ Mainichi Shimbun, chương trình miễn học phí sẽ được áp dụng cho cả trường công lập và tư thục, không giới hạn mức thu nhập gia đình như các chính sách trước đây. Đây là kết quả thỏa thuận giữa Đảng Dân chủ Tự do cầm quyền, đối tác liên minh Komeito và Đảng Đổi mới Nhật Bản (Nippon Ishin).
Đáng chú ý, học sinh nước ngoài cũng sẽ được thụ hưởng chính sách nếu họ có kế hoạch sinh sống lâu dài tại Nhật Bản – điều kiện mang tính chiến lược trong bối cảnh Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số và thiếu hụt lao động trẻ.
Những điểm nổi bật của chính sách mới
Chính phủ Nhật Bản vừa thông qua một chính sách giáo dục quan trọng, theo đó học sinh trung học phổ thông sẽ được miễn hoàn toàn học phí từ năm học 2026. Được biết, chính sách này áp dụng cho tất cả học sinh, bao gồm cả hệ giáo dục từ xa và không phân biệt trường công hay tư.
Đặc biệt, học sinh nước ngoài có dự định cư trú lâu dài tại Nhật Bản cũng sẽ được hưởng quyền lợi này. Một điểm đáng chú ý là chính sách không giới hạn thu nhập, tức học phí sẽ được miễn mà không xét đến hoàn cảnh kinh tế của gia đình.
Đây được xem là bước tiến lớn trong nỗ lực thúc đẩy công bằng giáo dục và mở rộng quyền tiếp cận tri thức cho mọi tầng lớp trong xã hội Nhật Bản.
Học sinh quốc tế tạm trú không được miễn
Mặc dù chính sách đã cởi mở hơn trước, nhưng đối với học sinh quốc tế chỉ học tập tạm thời tại Nhật Bản – ví dụ như du học sinh theo diện trao đổi ngắn hạn, sẽ không nằm trong diện được miễn học phí.
Theo các nhà hoạch định chính sách cho rằng, việc ưu tiên cho người có ý định gắn bó lâu dài với đất nước là nhằm tối ưu hóa nguồn lực ngân sách và khuyến khích định cư lâu dài.
Ý nghĩa của chính sách mới đối với giáo dục và xã hội Nhật Bản
Giới chuyên gia nhận định, đây là một bước đi mang tính cải cách sâu rộng trong hệ thống giáo dục Nhật Bản. Việc xóa bỏ rào cản tài chính không chỉ giúp tăng tỷ lệ học sinh hoàn thành bậc trung học, đặc biệt trong các gia đình có thu nhập thấp, mà còn góp phần thu hút và giữ chân người nhập cư chất lượng, khi con em của họ có cơ hội được học tập công bằng như công dân Nhật Bản.
Đồng thời, chính sách này cũng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy sự hòa nhập xã hội, tạo điều kiện để học sinh nước ngoài tiếp cận nền giáo dục chính quy, từ đó xây dựng nền tảng vững chắc cho quá trình hội nhập và phát triển lâu dài.
Theo Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (MEXT) cho biết, số lượng học sinh nước ngoài tại các trường phổ thông của Nhật đã tăng đáng kể trong những năm gần đây, đặc biệt tại các khu vực có đông người Việt, Trung Quốc và Philippines sinh sống. Chính sách mới cũng được kỳ vọng sẽ giảm thiểu khoảng cách giáo dục và tạo điều kiện thuận lợi cho thế hệ trẻ đa văn hóa.
