Chợ giá – Nhật Bản vừa chính thức ra mắt đồng tiền ổn định (stablecoin) đầu tiên trên thế giới được neo theo đồng yên (JPY), đánh dấu bước ngoặt trong nỗ lực số hóa hệ thống tài chính tại quốc gia vẫn còn chuộng tiền mặt và thẻ tín dụng truyền thống.
Stablecoin đầu tiên gắn với đồng yên chính thức phát hành
Mới đây, công ty khởi nghiệp JPYC Inc. đã chính thức bắt đầu phát hành JPYC – đồng tiền kỹ thuật số được bảo đảm hoàn toàn bằng tiền gửi ngân hàng và trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB). Đây được xem là stablecoin đầu tiên trên thế giới có giá trị neo trực tiếp theo đồng yên Nhật.
Theo JPYC cho biết, mục tiêu của họ là phát hành lượng stablecoin trị giá 10 nghìn tỷ yên (khoảng 66 tỷ USD) trong vòng 3 năm tới, hướng đến việc mở rộng sử dụng cả trong nước lẫn quốc tế. Trong giai đoạn đầu, công ty sẽ không thu phí giao dịch để khuyến khích người dùng, mà thay vào đó kiếm lợi nhuận từ lãi suất trái phiếu chính phủ.
Phát biểu tại buổi họp báo, ông Noritaka Okabe – Giám đốc điều hành JPYC, khẳng định: “Chúng tôi kỳ vọng JPYC sẽ trở thành động lực đổi mới, giúp các công ty khởi nghiệp và doanh nghiệp nhỏ tiếp cận hệ thống thanh toán rẻ hơn, nhanh hơn và minh bạch hơn.”
Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của khả năng tương tác xuyên biên giới giữa các loại tiền số, khẳng định JPYC sẵn sàng hợp tác quốc tế để mở rộng quy mô sử dụng.
Stablecoin: Làn sóng tài chính số toàn cầu
Stablecoin là loại tiền kỹ thuật số dựa trên công nghệ blockchain và được bảo chứng bởi tiền pháp định hoặc tài sản có giá trị thực. Chúng cho phép giao dịch nhanh chóng, chi phí thấp và tránh được biến động mạnh như các loại tiền điện tử truyền thống (Bitcoin, Ethereum…).
Theo Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cho biết, các stablecoin neo theo đồng đô la Mỹ (USD) hiện đang chiếm hơn 99% tổng lượng stablecoin toàn cầu, phần lớn nhờ sự hậu thuẫn từ chính phủ Mỹ và sự phổ biến của đô la trong thương mại quốc tế.
Vì vậy, việc Nhật Bản phát hành stablecoin neo theo yên được xem là bước đi chiến lược, thể hiện tham vọng giảm phụ thuộc vào đồng đô la trong các giao dịch xuyên biên giới.
Kỳ vọng và thách thức trong nước
Theo giới chuyên gia nhận định, JPYC có thể là bước khởi đầu quan trọng, song quá trình chinh phục người tiêu dùng Nhật Bản sẽ không dễ dàng.
Bên cạnh đó, ông Tomoyuki Shimoda – cựu giám đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ), hiện là giảng viên Đại học Rikkyo, cho rằng: “Stablecoin bằng yên sẽ không có cùng sức hấp dẫn như stablecoin đô la Mỹ, vốn là đồng tiền dự trữ toàn cầu. Tuy nhiên, nếu các ngân hàng lớn tham gia thị trường, đà phát triển có thể tăng tốc trong vòng 2 – 3 năm tới.”
Hiện tại, ba ngân hàng thương mại lớn của Nhật Bản bao gồm MUFG, SMBC và Mizuho đều được cho là đang lên kế hoạch phát hành stablecoin riêng trong thời gian tới.
Lo ngại rủi ro và sự điều chỉnh chính sách
Sự xuất hiện của stablecoin đồng yên cũng đặt ra nhiều thách thức cho giới hoạch định chính sách. Các nhà quản lý tài chính đều lo ngại rằng, dòng tiền kỹ thuật số có thể rời khỏi hệ thống ngân hàng truyền thống, gây ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát dòng vốn và chính sách tiền tệ quốc gia.
Theo phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản – Ryozo Himino, cảnh báo: “Stablecoin có thể trở thành nhân tố chủ chốt trong hệ thống thanh toán toàn cầu, thay thế một phần vai trò của tiền gửi ngân hàng. Các cơ quan quản lý cần sớm thích ứng để duy trì sự ổn định tài chính.”
Chính phủ Nhật Bản hiện đang hoàn thiện khung pháp lý cho tài sản kỹ thuật số, trong đó yêu cầu mọi stablecoin phát hành trong nước phải được bảo chứng 100% bằng tiền pháp định hoặc tài sản có tính thanh khoản cao, đồng thời chịu sự giám sát chặt chẽ của Cơ quan Dịch vụ Tài chính (FSA).
Châu Á tăng tốc trong cuộc đua stablecoin
Tuy nhiên, Nhật Bản không phải là quốc gia duy nhất tại Châu Á tham gia cuộc đua stablecoin. Được biết, Hàn Quốc đã cam kết cho phép các công ty công nghệ tài chính phát hành stablecoin neo theo đồng won, trong khi Trung Quốc đang xem xét mở rộng phạm vi sử dụng stablecoin được hỗ trợ bởi nhân dân tệ, song song với việc thử nghiệm đồng Nhân dân tệ số (e-CNY).
Theo các chuyên gia cho rằng, nếu JPYC chứng minh được tính ổn định và minh bạch, Nhật Bản có thể trở thành trung tâm stablecoin của Châu Á, thu hút nhiều công ty fintech và nhà đầu tư quốc tế.
