Chợ giá – Nhật Bản hiện đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động toàn thời gian nghiêm trọng nhất kể từ khi đại dịch COVID – 19 bùng phát. Theo cuộc khảo sát mới nhất của Teikoku Databank Ltd. vào tháng 1/2025 thì có hơn một nửa số công ty tham gia (53,4%) cho biết họ đang thiếu nhân viên toàn thời gian. Mức thiếu hụt này là cao nhất kể từ tháng 4 năm 2020, và gần đạt mức cao kỷ lục 53,9% của tháng 11 năm 2018.
Các ngành nghề thiếu hụt lao động trầm trọng nhất hiện nay là dịch vụ thông tin, đặc biệt là thiếu hụt kỹ sư hệ thống, và ngành xây dựng. Những công ty trong các lĩnh vực này đang gặp khó khăn trong việc tuyển dụng đủ nhân sự có chuyên môn để duy trì hoạt động và phát triển.
Bên cạnh đó, khảo sát này cũng chỉ ra rằng khoảng 30,6% các công ty đang thiếu nhân viên bán thời gian. Các công ty cung cấp dịch vụ nhân sự đang chịu tác động nặng nề nhất, tiếp theo là các nhà hàng. Điều này cho thấy tình trạng thiếu hụt lao động không chỉ xảy ra ở các công ty lớn mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là trong bối cảnh phục hồi sau đại dịch.
Trong khi đó, các công ty lớn đang phải đối mặt với yêu cầu tăng lương từ các công đoàn lao động. Hiện có khoảng 68,1% các công ty bị thiếu hụt lao động cho biết họ sẽ tăng lương cho nhân viên toàn thời gian trong năm tài chính 2025 để thu hút và giữ chân nhân sự. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, với ít nguồn lực tài chính hơn, sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì sự cạnh tranh về lương bổng.
Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng tình trạng thiếu hụt lao động có thể dẫn đến sự sụp đổ của nhiều doanh nghiệp nhỏ, đặc biệt khi số vụ phá sản đã đạt mức kỷ lục vào năm 2024. Nếu không có các biện pháp khắc phục kịp thời, Nhật Bản có thể sẽ phải đối mặt với những hệ lụy nghiêm trọng đối với nền kinh tế trong tương lai.
Để giải quyết vấn đề này, các chuyên gia đề xuất một số giải pháp lâu dài, bao gồm việc tăng cường đào tạo nghề, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao như công nghệ thông tin và kỹ thuật. Đồng thời, chính phủ cũng cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, giúp họ nâng cao khả năng tài chính và cải thiện môi trường tuyển dụng.
Ngoài ra, việc mở rộng chương trình nhập cư lao động cũng có thể là một giải pháp tạm thời giúp giảm bớt tình trạng thiếu hụt lao động. Tuy nhiên, chính phủ sẽ cần phải chuẩn bị kỹ lưỡng về chính sách hội nhập và hỗ trợ an sinh xã hội để đảm bảo sự bền vững trong dài hạn.
Có thể thấy, tình trạng thiếu hụt lao động tại Nhật Bản hiện nay đang là một thách thức lớn đối với nền kinh tế quốc gia. Nếu không có sự can thiệp kịp thời và hiệu quả, tình trạng này có thể ảnh hưởng sâu rộng đến sự phát triển kinh tế trong tương lai.
