Chợ giá – Trong suốt 25 năm qua, khả năng chi trả nhà ở tại Úc đã trở thành một trong những vấn đề nan giải nhất mà quốc gia này phải đối mặt. Không chỉ giá nhà, mà ngay cả chi phí thuê nhà cũng ngày càng leo thang, khiến quyền sở hữu nhà trở nên xa vời đối với nhiều người dân, đặc biệt là người trẻ và những gia đình có thu nhập thấp.
Giá nhà tại Úc tăng cao nhanh chóng
Vào đầu những năm 2000 thì giá nhà tại Úc chỉ gấp khoảng bốn lần thu nhập trung bình của người dân. Tuy nhiên, tính đến hiện tại thì con số này đã tăng lên gấp hơn tám lần trên toàn quốc và gần gấp 10 lần ở các thành phố lớn như Sydney.
Đặc biệt, giá thuê nhà cũng không ngừng leo thang, nhất là sau đại dịch COVID-19. Được biết, tỷ lệ nhà cho thuê trống đang ở mức thấp kỷ lục và giá thuê đã tăng đáng kể, lên tới 20% trong vòng 4 năm qua tại các thành phố lớn như Sydney và Melbourne.
Khó khăn đối với người trẻ tuổi
Điều đáng chú ý là những người trẻ tuổi hiện nay đang gặp nhiều khó khăn trong việc sở hữu nhà tại Úc. Nếu trước đây, vào những năm 1990 thì một gia đình trung bình cần khoảng sáu năm để tiết kiệm đủ 20% tiền đặt cọc cho một ngôi nhà. Thì hiện nay con số này đã tăng lên hơn 12 năm.
Theo thống kê thì tỷ lệ sở hữu nhà ở của người dân trong độ tuổi từ 25 đến 29 đã giảm mạnh từ 43% vào năm 2001 xuống còn 36% vào năm 2021. Những người trẻ từ 30 đến 34 tuổi cũng chứng kiến tỷ lệ sở hữu nhà giảm từ 57% xuống còn 50% trong cùng khoảng thời gian.
Tình trạng bất bình đẳng gia tăng
Tình trạng bất bình đẳng tài sản tại Úc hiện nay đang ở mức báo động, đặc biệt là khi giá trị tài sản của các hộ gia đình có thu nhập cao gia tăng mạnh mẽ nhờ vào sự tăng trưởng của thị trường nhà đất. Tính từ năm 2003 đến 2020 thì tài sản của nhóm hộ gia đình có thu nhập cao đã tăng hơn 50%, trong khi tài sản của nhóm hộ gia đình có thu nhập thấp chỉ tăng chưa đến 10%.
Điều này dẫn đến một sự phân chia ngày càng lớn giữa những người sở hữu nhà và những người không sở hữu. Những người đã mua nhà trước khi giá nhà tăng mạnh vào đầu thế kỷ này hiện đang có một lượng tài sản lớn hơn rất nhiều so với những người không sở hữu nhà.
Giải pháp cần thiết nhất lúc này
Để giải quyết những vấn đề này thì chính phủ và các nhà lãnh đạo cần phải tập trung vào việc xây dựng nhiều nhà ở hơn. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là việc các quy định quy hoạch và xây dựng nhà ở hiện nay tại Úc còn quá phức tạp và hạn chế, khiến việc mở rộng nguồn cung nhà ở trở nên khó khăn.
Một trong những giải pháp quan trọng là việc nới lỏng các hạn chế về quy hoạch đất đai, cho phép xây dựng nhà ở tại các khu vực phát triển và có sẵn hạ tầng giao thông.
Các tiểu bang như Victoria và New South Wales hiện nay đang có những bước tiến đáng kể trong việc cải thiện quy định về xây dựng nhà ở, cho phép xây dựng nhiều nhà hơn tại các trung tâm thành phố và dọc các tuyến giao thông chính.
Tuy nhiên, việc thay đổi này không dễ dàng vì sự phản đối mạnh mẽ từ các cộng đồng địa phương, những người không muốn có thêm nhà ở gần nơi họ sinh sống ( gọi là phong trào NIMBY – “Không phải trong sân sau nhà tôi”).
Mặc dù có nhiều khó khăn và thách thức nhưng việc giải quyết vấn đề giá nhà và bất bình đẳng tài sản tại Úc không phải là điều không thể. Chính phủ và các cơ quan quản lý cần mạnh tay hơn nữa trong việc cải cách các chính sách về nhà ở, đặc biệt là trong việc thúc đẩy nguồn cung và hỗ trợ những nhóm thu nhập thấp tiếp cận được nhà ở.
Và việc làm này không chỉ giúp giảm bất bình đẳng tài sản mà còn tạo ra cơ hội công bằng hơn cho tất cả mọi người, đặc biệt là thế hệ trẻ của đất nước.
