Chợ giá – Ngành hàng không Việt Nam đang phải đối mặt nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu máy bay từ tháng 4 tới khi các nguồn cung chủ lực từ Trung Quốc và Thái Lan bị gián đoạn. Trước tình hình này, cơ quan quản lý đã cảnh báo các hãng hàng không cần chuẩn bị phương án điều chỉnh hoạt động, bao gồm khả năng giảm chuyến bay nếu tình trạng thiếu nguồn cung kéo dài.
Nguy cơ thiếu nhiên liệu máy bay từ tháng 4
Theo tài liệu của Cục Hàng không Việt Nam gửi Bộ Giao thông vận tải ngày 9/3, các hãng hàng không trong nước có thể phải điều chỉnh hoặc cắt giảm số chuyến bay từ đầu tháng 4 do nguy cơ thiếu nhiên liệu máy bay.
Được biết, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc Trung Quốc và Thái Lan – hai nguồn cung nhiên liệu lớn của Việt Nam, tạm ngừng xuất khẩu nhiên liệu hàng không trong khi tình hình căng thẳng địa chính trị liên quan đến xung đột với Iran.
Dựa vào những dữ liệu do Reuters thu thập từ các nhà nhập khẩu và cơ quan quản lý, Việt Nam hiện đang phải nhập khẩu hơn hai phần ba nhu cầu nhiên liệu máy bay, trong đó khoảng 60% nguồn cung đến từ Trung Quốc và Thái Lan.
Trong văn bản gửi Bộ Giao thông vận tải, Cục Hàng không Việt Nam cảnh báo: “Có nguy cơ thiếu nhiên liệu máy bay cho các hãng hàng không Việt Nam từ đầu tháng 4 và những tháng tiếp theo”.
Hãng bay có thể phải cắt giảm hoạt động
Trước nguy cơ thiếu nhiên liệu, cơ quan quản lý đã yêu cầu các hãng hàng không rà soát lại kế hoạch khai thác, đặc biệt đối với các tuyến bay nội địa. Đồng thời, các đơn vị quản lý sân bay cũng được đề nghị chuẩn bị thêm vị trí đỗ máy bay trong trường hợp các hãng phải giảm tần suất bay.
Hai hãng hàng không lớn của Việt Nam là Vietnam Airlines và VietJet Air hiện chưa đưa ra bình luận về khả năng điều chỉnh lịch bay. Trong khi đó, một hãng hàng không nội địa khác là Sun PhuQuoc Airways cho biết đang xem xét điều chỉnh lịch bay trong vòng 1 – 3 tháng tới do giá nhiên liệu biến động mạnh.
Ngoài ra, nguồn cung nhiên liệu từ Singapore – một trung tâm cung cấp nhiên liệu hàng không lớn trong khu vực, cũng được ghi nhận có dấu hiệu giảm.
Nguồn cung trong nước gặp khó
Theo thông tin từ các doanh nghiệp nhập khẩu nhiên liệu lớn của Việt Nam như Petrolimex và Skypec cho biết, hiện mới chỉ có thể đảm bảo nguồn cung nhiên liệu cho tháng 3. Hai đơn vị này cảnh báo các hợp đồng cung cấp cho tháng 4 có nguy cơ không được thực hiện khi nhiều nhà cung cấp nước ngoài đang hạn chế xuất khẩu.
Đáng chú ý, Skypec cũng đã đề xuất cơ quan quản lý xem xét giới hạn hoạt động vận tải hàng không chỉ còn các tuyến nội địa thiết yếu nếu xung đột quốc tế kéo dài và nguồn cung tiếp tục bị gián đoạn.
Trong khi đó, ở trong nước, hai nhà máy lọc dầu của Việt Nam cũng đang chịu áp lực phải tăng sản lượng nhiều loại sản phẩm dầu mỏ khác, khiến khả năng mở rộng sản xuất nhiên liệu hàng không trở nên khó khăn.
Chính phủ Việt Nam tăng cường ngoại giao năng lượng
Trước nguy cơ ảnh hưởng tới hoạt động hàng không và nền kinh tế, Việt Nam đã triển khai nhiều động thái ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp.
Trong cuộc gặp tại Hà Nội, Ngoại trưởng – Lê Hoài Trung đã đề nghị người đồng cấp Trung Quốc – Vương Nghị phối hợp chặt chẽ để bảo đảm an ninh năng lượng. Trước đó, Thủ tướng – Phạm Minh Chính cũng đã đề nghị Đại sứ Thái Lan tại Việt Nam hỗ trợ tìm hướng xử lý tình trạng thiếu hụt nhiên liệu.
Theo số liệu hải quan Trung Quốc, trong năm 2024, Việt Nam là khách hàng nhập khẩu dầu hỏa hàng không lớn thứ ba của Trung Quốc, chỉ sau Australia và Nhật Bản.
Giá nhiên liệu tăng mạnh gây áp lực lớn
Không chỉ đối mặt nguy cơ thiếu nguồn cung, giá nhiên liệu máy bay cũng tăng mạnh do tác động từ căng thẳng địa chính trị. Theo dữ liệu định giá của London Stock Exchange Group, hợp đồng hoán đổi nhiên liệu máy bay tại Singapore đã tăng lên khoảng 157 USD Singapore/thùng, cao gấp rưỡi so với mức trước khi xung đột bùng phát.
Chi phí nhiên liệu leo thang cũng khiến nhiều đường bay có nguy cơ không còn hiệu quả kinh tế, đặc biệt là các tuyến nội địa ngắn hoặc các tuyến quốc tế có nhu cầu thấp.
Bên cạnh đó, theo thông tin từ Petrolimex và Skypec cho biết, giá nhiên liệu tăng đột biến đã khiến các doanh nghiệp nhanh chóng chạm giới hạn tín dụng, buộc phải đề nghị các ngân hàng cung cấp các gói tài trợ linh hoạt hơn để duy trì nguồn cung.
Theo nhận định của các chuyên gia, nếu nguồn cung nhiên liệu không sớm được khôi phục, ngành hàng không Việt Nam có thể phải đối mặt với giai đoạn điều chỉnh mạnh, bao gồm cắt giảm chuyến bay, tăng giá vé và ưu tiên khai thác các tuyến bay thiết yếu.
