Chợ giá – Điện thoại thông minh ngày nay không chỉ là công cụ giao tiếp, giải trí hay định vị đường đi, mà còn là “cửa ngõ” tiết lộ mọi hành vi di chuyển và thói quen cá nhân nếu không được kiểm soát đúng cách. Vậy làm thế nào để người dùng bảo vệ quyền riêng tư, đặc biệt là dữ liệu vị trí – thứ dễ bị theo dõi và khai thác nhất?
Vị trí: Dữ liệu quan trọng nhưng lại dễ bị theo dõi
Mỗi khi bạn bật ứng dụng bản đồ để tìm đường đi hoặc thậm chí chỉ đơn giản là kết nối Wi-Fi công cộng, thì bạn có thể vô tình cung cấp vị trí hiện tại cho điện thoại và cả các bên thứ ba như nhà quảng cáo, ứng dụng, thậm chí là tin tặc.
Theo ông Darren Guccione – Giám đốc điều hành của hãng bảo mật Keeper Security cho biết: “Mọi tín hiệu định vị đều có thể tiết lộ thông tin chi tiết về cuộc sống của bạn, từ thói quen sinh hoạt đến các mối quan hệ cá nhân, điều này rất nguy hiểm nếu bị kẻ xấu lợi dụng.”
Trong vài năm trở lại đây, nhiều chuyên gia cũng đã cảnh báo về việc dữ liệu vị trí bị lợi dụng để theo dõi người dùng đến các cơ sở y tế nhạy cảm, hoặc bị bạn đời bạo hành kiểm soát bằng cách buộc chia sẻ vị trí theo thời gian thực.
Các tín hiệu mà điện thoại sử dụng để theo dõi bạn
Điện thoại sử dụng nhiều phương pháp để xác định vị trí, bao gồm:
- Tín hiệu GPS
- Kết nối Wi-Fi
- Bluetooth
- Ping từ các tháp di động
- Cảm biến gia tốc, con quay hồi chuyển, khí áp kế…
Vì vậy, việc chỉ “tắt GPS” là chưa đủ. Mà người dùng cần phải hiểu rõ các cách điện thoại thu thập dữ liệu để chặn triệt để.
Hướng dẫn tắt theo dõi vị trí trên điện thoại
Kiểm soát quyền truy cập vị trí của từng ứng dụng
- Trên iPhone: Vào Cài đặt > Quyền riêng tư & Bảo mật > Dịch vụ định vị, sau đó chỉnh từng ứng dụng sang chế độ “Chỉ khi sử dụng” hoặc “Không cho phép”.
- Trên Android: Vào Cài đặt > Vị trí > Quyền vị trí ứng dụng, sau đó chọn ứng dụng và thiết lập quyền.
Tắt tính năng “theo dõi” trên iPhone
Apple cũng cung cấp tùy chọn “Không cho phép ứng dụng yêu cầu theo dõi”, nằm trong phần Cài đặt > Quyền riêng tư & Bảo mật > Theo dõi. Khi tắt, thì tất cả ứng dụng mới cài sẽ tự động bị từ chối theo dõi.
Vô hiệu hóa ID quảng cáo
- Đối với iPhone: Vào Cài đặt > Quyền riêng tư > Apple Advertising, tắt “Quảng cáo được Cá nhân hóa”.
- Đối với Android: Vào Cài đặt > Quyền riêng tư > Quảng cáo > Xóa ID quảng cáo.
Chọn chia sẻ vị trí chính xác hoặc ước lượng
Nhiều ứng dụng cũng yêu cầu chia sẻ “vị trí chính xác”. Vì vậy, nếu không cần thiết, thì bạn nên chuyển sang chế độ “ước lượng” để tránh bị theo dõi cụ thể.
Kiểm tra tài khoản Google
Bên cạnh việc cấp quyền cho ứng dụng trên thiết bị, bạn cũng nên kiểm tra tài khoản Google của mình.
Bạn hãy truy cập vào myaccount.google.com > Dữ liệu & Quyền riêng tư > Lịch sử vị trí, tại đây bạn có thể tắt tính năng này, hoặc chọn tự động xóa sau 3 tháng.
Dùng trình duyệt bảo mật
Đối với các trình duyệt như DuckDuckGo, Firefox Focus, hoặc Ecosia sẽ bảo vệ quyền riêng tư tốt hơn so với Chrome hoặc Safari thông thường. Bởi, chúng có tính năng chặn theo dõi vị trí hoặc xóa dữ liệu một cách dễ dàng.
Một số biện pháp nâng cao
Tắt “Tìm thiết bị của tôi” nếu cần thiết
Nếu bạn nghi ngờ tài khoản Apple ID hoặc Google của mình bị người khác truy cập, thì hãy tạm thời tắt các tính năng như Find My iPhone hoặc Find My Device để tránh bị định vị.
Sử dụng túi Faraday
Túi Faraday là một biện pháp vật lý để chặn toàn bộ tín hiệu không dây (bao gồm GPS, Wi-Fi, Bluetooth…). Đây là cách an toàn tuyệt đối, nhưng cũng làm điện thoại không thể hoạt động.
Đánh đổi giữa quyền riêng tư và tiện ích
Theo chuyên gia bảo mật – David Ruiz từ Malwarebytes cho biết: “Sự đánh đổi là rõ ràng – nếu bạn tắt toàn bộ quyền vị trí, thì bạn sẽ mất đi nhiều tiện ích như định vị thời gian thực, gọi xe, hoặc nhận đường đi tức thì. Nhưng nếu không kiểm soát được, thì bạn sẽ là người bị giám sát.”
Trên thực tế, không ai có thể tắt hoàn toàn mọi phương thức theo dõi, trừ khi bạn “tắt” hoàn toàn điện thoại. Tuy nhiên, việc thường xuyên kiểm tra và giới hạn quyền truy cập vị trí của ứng dụng là cách tốt nhất để bảo vệ bạn khỏi bị theo dõi không mong muốn.
