Chợ giá – Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ như hiện nay, thì việc tìm kiếm việc làm trực tuyến trở nên phổ biến hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, song hành với cơ hội là những rủi ro tiềm ẩn mà người tìm việc cần hết sức cảnh giác. Những kẻ lừa đảo ngày càng tinh vi trong việc giả danh nhà tuyển dụng nhằm chiếm đoạt thông tin cá nhân và tiền bạc của ứng viên.
1. Không nộp đơn nhưng vẫn được “mời làm việc”
Nếu bạn nhận được email, cuộc gọi hay tin nhắn từ “nhà tuyển dụng” mà bạn chưa từng ứng tuyển, thì hãy cẩn trọng. Bởi, đây chính là một chiêu thức phổ biến, trong đó kẻ gian sẽ mạo danh các công ty lớn, thậm chí có thể dùng logo, email gần giống thật để đánh lừa người tìm việc.
Vì vậy, bạn phải luôn kiểm tra thật kỹ lại tên công ty, vị trí tuyển dụng và thông tin người liên hệ trên trang web chính thức hoặc mạng xã hội của công ty.
2. Địa chỉ email không chuyên nghiệp
Các công ty thật thường sẽ sử dụng email có đuôi tên miền của doanh nghiệp (ví dụ: @tencongty.com.vn). Vì vậy, nếu bạn nhận được thư từ các địa chỉ chung như *@gmail.com, *@yahoo.com hoặc những địa chỉ kỳ lạ (vd: [email protected]), hãy cảnh giác.
Hãy tìm tên miền của công ty và so sánh với email bạn nhận được. Nếu không khớp, khả năng cao là lừa đảo.
3. Bị yêu cầu nộp tiền trước
Một nhà tuyển dụng chân chính sẽ không yêu cầu bạn nộp bất kỳ khoản phí nào để được phỏng vấn, đặt cọc thiết bị, làm hồ sơ hoặc “giữ chỗ”.
Tại Việt Nam, nhiều trường hợp lừa đảo tinh vi còn mượn danh các công ty nước ngoài hoặc hứa hẹn việc làm tại Nhật, Hàn Quốc, Singapore… để lừa người tìm việc đóng phí làm hồ sơ, visa, vé máy bay.
Vì vậy, tuyệt đối không chuyển tiền cho bên tuyển dụng, dù với bất kỳ lý do gì.
4. Yêu cầu cung cấp thông tin nhạy cảm
Những thông tin cá nhân như số CMND/CCCD, mã số thuế, số tài khoản ngân hàng, mật khẩu email… không nên chia sẻ khi chưa ký hợp đồng lao động chính thức hoặc chưa xác minh rõ ràng nhà tuyển dụng.
Chỉ chia sẻ những thông tin này khi bạn chắc chắn người tuyển dụng là đại diện thật của công ty và chỉ sau khi bạn đã ký nhận việc.
5. Tuyển dụng không cần phỏng vấn
Nếu bạn được “nhận vào làm” ngay lập tức mà không trải qua bất kỳ cuộc phỏng vấn nào, khả năng cao chính là lừa đảo. Bởi, các công ty chuyên nghiệp luôn có quy trình tuyển chọn gồm nhiều bước, đặc biệt với các vị trí có trách nhiệm.
Vì vậy, hãy luôn yêu cầu phỏng vấn trực tiếp hoặc qua video call để xác thực thông tin người tuyển dụng.
6. Mức lương “trên trời” và đãi ngộ hấp dẫn bất thường
Các lời mời làm việc với thu nhập hàng chục triệu đồng/tháng nhưng chỉ làm việc vài tiếng/ngày, không yêu cầu kinh nghiệm, không mô tả rõ ràng công việc – đều cần được kiểm tra thật kỹ.
Bạn hãy so sánh mức lương đó với mặt bằng chung ngành nghề để đánh giá hợp lý.
7. Không có thông tin về công ty trên mạng
Một công ty hợp pháp sẽ có sự hiện diện trên internet: website, thông tin pháp lý, mã số doanh nghiệp (ở Việt Nam là mã số thuế), tài khoản mạng xã hội, hoặc các bài báo đề cập.
Vì vậy, nếu bạn không tìm thấy bất kỳ dấu vết nào về công ty thì hãy dừng lại trước khi quá muộn.
8. Lỗi chính tả, ngữ pháp trong email, tin nhắn
Dù đây không phải là bằng chứng chắc chắn, nhưng những nội dung tuyển dụng có nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp hoặc dùng lời lẽ không chuyên nghiệp có thể là dấu hiệu của lừa đảo.
Tuy nhiên, ngày nay, những kẻ gian có thể dùng công cụ AI để viết thư mượt mà và giống văn phong người hơn. Vì vậy, đừng chỉ dựa vào văn phong để đánh giá tính xác thực.
Phải làm gì nếu nghi ngờ bản thân đang bị lừa?
- Không cung cấp thêm thông tin.
- Chụp lại bằng chứng (email, số điện thoại, nội dung trao đổi).
- Báo cáo với nền tảng bạn ứng tuyển (Seek, VietnamWorks, TopCV…).
- Gọi điện xác minh với công ty qua số điện thoại chính thức công bố trên website.
- Nếu đã chuyển tiền hoặc bị chiếm đoạt tài sản, hãy báo ngay với cơ quan công an.
