Chợ giá – Việc Trung Quốc đẩy mạnh chuyển đổi sang xe tải điện với tốc độ chưa từng có đang tạo ra những tác động sâu rộng đối với thị trường năng lượng, đặc biệt là nhu cầu khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) – một trụ cột quan trọng trong lĩnh vực vận tải của quốc gia này.
Xe tải điện tăng trưởng kỷ lục
Theo dữ liệu đăng ký phương tiện do nền tảng CVNews theo dõi, doanh số xe tải hạng nặng sử dụng pin và các nguồn năng lượng mới tại Trung Quốc đã đạt mức cao kỷ lục trong tháng 12/2024. Nhờ đó, tổng doanh số cả năm đã tăng gần gấp ba lần so với năm trước, vượt mốc 230.000 xe.
Đáng chú ý, xe tải điện hiện chiếm khoảng 20% tổng doanh số xe tải bán ra tại Trung Quốc – một tỷ lệ cho thấy tốc độ chuyển dịch năng lượng đang diễn ra nhanh hơn nhiều so với dự báo trước đây. Diễn biến này đang gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thị trường khí đốt tự nhiên, đặc biệt là LNG.
LNG chịu áp lực cạnh tranh ngày càng lớn
Trong suốt nhiều năm qua, LNG được coi là giải pháp trung gian “sạch hơn” so với dầu diesel và xăng trong vận tải đường bộ. Hiện nay, có khoảng 50% tổng lượng tiêu thụ LNG của Trung Quốc đến từ lĩnh vực vận tải, trong đó xe tải đóng vai trò chủ đạo.
Tuy nhiên, làn sóng xe điện – vốn đã làm suy giảm đáng kể nhu cầu xăng và dầu diesel trong thị trường xe du lịch, nay đang mở rộng sang phân khúc xe tải hạng nặng, trực tiếp cạnh tranh với LNG.
Dù vậy, xe tải chạy bằng LNG vẫn duy trì được mức tăng trưởng nhất định. Theo dữ liệu bảo hiểm được hãng tin CVWorld trích dẫn, doanh số xe tải LNG trong năm qua tăng khoảng 12%, đạt gần 200.000 xe. Tuy nhiên, tốc độ này được đánh giá là chậm lại rõ rệt so với đà bứt phá của xe điện.
Chính sách nhà nước thúc đẩy động cơ không phát thải
Một trong những động lực chính thúc đẩy sự bùng nổ xe tải điện đến từ chính sách của Chính phủ Trung Quốc. Hiện, Bắc Kinh đang tiến hành siết chặt các quy định về khí thải, đưa tiêu chuẩn môi trường tiệm cận hơn với các chuẩn mực toàn cầu.
Song song với đó, chương trình trợ cấp loại bỏ xe tải cũ tiếp tục được mở rộng. Dù tổng ngân sách cho chương trình này có thể giảm trong năm nay, các dòng xe không phát thải, đặc biệt là xe điện, vẫn được ưu tiên hỗ trợ.
Theo bà Maynie Yang – chuyên gia phân tích của BloombergNEF, nhận định: “Việc tăng cường trợ cấp thu hồi xe cũ đã góp phần đáng kể thúc đẩy nhu cầu mua xe tải điện trong năm qua”.
Cuộc đua chi phí: LNG hay xe điện?
Theo phân tích của BNEF, trong điều kiện không có trợ cấp, thì xe tải chạy bằng LNG hiện vẫn có lợi thế về chi phí so với xe điện. Tuy nhiên, cục diện trong những năm tới sẽ phụ thuộc vào các xu hướng lớn của thị trường năng lượng toàn cầu.
Một mặt, giá khí đốt tự nhiên được dự báo sẽ giảm khi nguồn cung LNG toàn cầu tiếp tục mở rộng. Mặt khác, chi phí pin đang giảm nhanh nhờ quy mô sản xuất lớn và các đột phá công nghệ trong lĩnh vực năng lượng xanh tại Trung Quốc.
Sự kết hợp giữa chính sách môi trường ngày càng nghiêm ngặt và tiến bộ công nghệ có thể khiến xe tải điện sớm vượt lên cả về chi phí lẫn hiệu quả vận hành, qua đó tiếp tục thu hẹp “đất sống” của LNG trong vận tải đường bộ.
Tác động lan rộng đến thị trường năng lượng
Theo các chuyên gia nhận định, sự trỗi dậy của xe tải điện không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn phản ánh chiến lược dài hạn của Trung Quốc trong việc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, đồng thời củng cố vị thế dẫn đầu trong chuỗi cung ứng năng lượng sạch toàn cầu.
Trước tình hình đó, thị trường LNG – từng được kỳ vọng là “nhiên liệu chuyển tiếp”, đang đứng trước nguy cơ tăng trưởng chậm lại, buộc các nhà cung cấp phải điều chỉnh chiến lược để thích ứng với một Trung Quốc ngày càng điện hóa.
