Chợ giá – Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social vào ngày 13/9 vừa qua, ông Donald Trump đã nhấn mạnh rằng, cuộc chiến tại Ukraine “có thể kết thúc nhanh chóng” nếu NATO thực hiện các biện pháp trừng phạt mạnh tay hơn, bao gồm việc ngừng hoàn toàn nhập khẩu dầu từ Nga và đánh thuế từ 50% đến 100% đối với Trung Quốc – quốc gia hiện đang mua lượng lớn dầu mỏ của Moscow.
Nhiều nước NATO vẫn đang mua dầu Nga
Theo Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CREA) cho biết, kể từ năm 2023, Thổ Nhĩ Kỳ (một thành viên NATO) hiện đang là khách hàng lớn thứ ba của Nga về dầu mỏ, chỉ sau Trung Quốc và Ấn Độ. Một số quốc gia NATO khác như Hungary và Slovakia cũng tiếp tục mua dầu từ Nga thông qua các thỏa thuận song phương, bất chấp lời kêu gọi cắt giảm phụ thuộc năng lượng vào Nga sau khi xung đột Ukraine nổ ra.
Hiện vẫn chưa rõ liệu ông Trump có sẵn sàng đối đầu trực tiếp với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ – Recep Tayyip Erdogan hay Thủ tướng Hungary – Viktor Orban hay không. Hai nhà lãnh đạo này đều được biết đến là có quan hệ tốt với Moscow và giữ lập trường trung lập trong cuộc xung đột Nga – Ukraine.
Vấn đề an ninh NATO tiếp tục nóng lên
Tuyên bố của ông Trump được đưa ra chỉ vài ngày sau khi nhiều máy bay không người lái của Nga bay vào không phận Ba Lan (một thành viên của NATO) vào ngày 11/9. Được biết, sự kiện này đã khiến Ba Lan phải kích hoạt hệ thống phòng không và bắn hạ các UAV nói trên.
Trong khi giới chức NATO và Ngoại trưởng Mỹ – Marco Rubio gọi hành động này là “nguy hiểm và không thể chấp nhận”, ông Trump lại tỏ ra thận trọng, cho rằng đây “có thể là một sai lầm” của Nga.
Theo Thượng nghị sĩ – Marco Rubio cảnh báo: “Nếu các UAV thực sự nhắm mục tiêu vào Ba Lan, đó sẽ là một bước leo thang nghiêm trọng”.
Tại cuộc họp khẩn của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Quyền Đại sứ Mỹ – Dorothy Shea đã tuyên bố: “Mỹ sẽ bảo vệ từng tấc đất lãnh thổ của NATO. Dù hành động xâm phạm là cố ý hay vô tình, đó vẫn là sự thiếu tôn trọng với nỗ lực hòa bình toàn cầu.”
Các biện pháp trừng phạt tiếp tục mở rộng
Cùng thời điểm đó, Anh cũng thông báo trừng phạt 70 tàu chở dầu bị nghi ngờ vận chuyển dầu của Nga, cùng với 30 cá nhân và tổ chức, bao gồm các công ty tại Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ, bị cáo buộc cung cấp thiết bị điện tử, hóa chất và linh kiện vũ khí cho Moscow.
Trước đó, Mỹ và các đồng minh G7 đã thảo luận về việc thành lập một “mặt trận thống nhất” để siết chặt các nguồn thu tài trợ cho “cỗ máy chiến tranh” của Tổng thống – Vladimir Putin.
Theo đại diện Thương mại Mỹ – Jamieson Greer khẳng định: “Đây là thời điểm quan trọng để NATO và G7 hành động một cách kiên quyết hơn.”
Trump tiếp tục đổ lỗi cho ông Biden và Ukraine
Mặc dù nhiều lần khẳng định sẽ “chấm dứt chiến tranh trong 24 giờ” nếu tái đắc cử, nhưng ông Trump lại tiếp tục đổ lỗi cho Tổng thống – Joe Biden và Tổng thống Ukraine – Volodymyr Zelensky về tình hình leo thang hiện nay, trong khi không đề cập đến trách nhiệm của Tổng thống Nga – Vladimir Putin (người phát động cuộc xâm lược vào Ukraine năm 2022).
Được biết, tuyên bố của ông Trump diễn ra chỉ vài tuần sau cuộc gặp riêng giữa ông và ông Putin tại Alaska, một cuộc đàm phán gây tranh cãi nhưng không mang lại đột phá đáng kể nào.
Nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ – Trung leo thang
Một nội dung đáng chú ý trong phát biểu của ông Trump là lời kêu gọi đánh thuế mạnh vào Trung Quốc như một phần trong chiến lược gây sức ép lên Nga. Ông cho rằng, Trung Quốc đang “nắm giữ ảnh hưởng quá lớn đối với Nga” và thuế quan cao sẽ khiến Bắc Kinh phải điều chỉnh chính sách.
Hiện Mỹ đã áp thuế nhập khẩu lên đến 145% đối với một số mặt hàng Trung Quốc, khiến Trung Quốc đáp trả bằng mức thuế 125% lên hàng hóa Mỹ. Căng thẳng này đã khiến hai nền kinh tế lớn nhất thế giới rơi vào nguy cơ đối đầu kinh tế nghiêm trọng.
Tuy nhiên, để hạ nhiệt căng thẳng, hai bên gần đây đã tiến hành các vòng đàm phán và đồng ý giảm mức thuế lần lượt còn 30% (Mỹ) và 10% (Trung Quốc).
Theo các nhà kinh tế cảnh báo rằng, nếu Mỹ tiếp tục gia tăng thuế quan hoặc dẫn đầu một lệnh cấm nhập dầu Nga trên diện rộng, giá dầu thế giới có thể tăng vọt, ảnh hưởng trực tiếp tới các nền kinh tế đang phục hồi sau đại dịch và xung đột toàn cầu.
