Cúng giao thừa là một thủ tục không thể thiếu trong mỗi dịp chào đón năm mới. Để mọi việc được hanh thông, suôn sẻ, Chợ giá sẽ hướng dẫn bạn về thủ tục, văn khấn cúng giao thừa ngoài trời cũng như trong nhà đầy đủ, chi tiết và đúng chuẩn theo phong tục Việt Nam.
Tại sao phải cúng giao thừa?
Ý nghĩa của thủ tục cúng giao thừa
Giao thừa là thời khắc thiêng liêng chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Theo quan niệm của người xưa, mỗi năm sẽ có một vị quan Hành Khiển được nhà Trời phái xuống cai quản hạ giới. Vì vậy, lúc vị quan cũ bàn giao công việc cho vị quan mới thì phải có lễ cúng ngoài trời mang ý nghĩa “tống cựu nghinh tân” (tiễn quan cũ, đón quan mới).
Ngoài ra, đây cũng là lúc con cháu báo cáo với gia tiên về tình hình năm vừa qua cũng như gửi gắm tâm nguyện cầu sức khỏe, bình an, tài lộc cho cả gia đình trong năm mới Bính ngọ 2026. Đây là lý do gia đình nào cũng phải có mâm cúng trong nhà vào thời khắc giao thừa.
Thời gian cúng giao thừa
Lễ cúng Giao thừa (Trừ tịch) thường được thực hiện vào giờ Tý (từ 23h ngày 29 hoặc 30 Tết đến 1h sáng mùng 1), tốt nhất là vào đúng thời điểm 00h00 phút.
Đây là lúc âm dương giao hòa, đất trời chuyển mình mạnh mẽ nhất. Gia chủ nên chuẩn bị mâm lễ sẵn sàng từ trước 23h45 và đúng khoảnh khắc giao thừa có thể tiến hành dâng hương ngay lập tức, đảm bảo sự trang trọng và đúng nghi lễ.
Thủ tục cúng giao thừa đúng chuẩn phong tục Việt Nam
Các bước cúng giao thừa
Lễ cúng giao thừa của người Việt thường được thực hiện trang nghiêm và tuân thủ theo các bước sau:
- Chuẩn bị: Trước giờ Tý, gia chủ cần tắm rửa sạch sẽ và mặc trang phục nghiêm túc. Có thể súc miệng bằng rượu thơm để giữ thân khẩu thanh tịnh trước khi cúng. Kiểm tra kỹ hai mâm cúng ngoài trời và trong nhà, đảm bảo lễ vật đầy đủ. Sau đó, thắp đèn, nến và hương, sẵn sàng cho nghi lễ.
- Hành lễ: Vào đúng giờ Tý (từ 23 giờ trở đi), gia chủ bắt đầu cúng mâm ngoài trời để tiễn các vị thần năm cũ và nghênh đón các vị thần năm mới. Gia chủ châm hương, vái lạy và đọc văn khấn ngoài trời với lòng thành kính.
- Hoàn tất: Khi hương ngoài trời cháy còn khoảng 2/3, gia chủ quay vào nhà thực hiện lễ cúng gia tiên. Thắp hương trên bàn thờ tổ tiên và các vị thần trong nhà, đọc văn khấn trong nhà, mời các cụ về sum vầy, đón Tết cùng con cháu.
Mâm cúng giao thừa năm Bính Ngọ 2026
Mâm cúng giao thừa ngoài trời bao gồm các lễ vật sau:
- Gà trống luộc: Phải là gà trống tơ, ngậm bông hồng đỏ (tượng trưng cho sự tinh khiết, đánh thức mặt trời).
- Xôi gấc (hoặc bánh chưng): Tượng trưng cho sự may mắn, no đủ.
- Mâm ngũ quả, hoa tươi.
- Trầu cau, rượu, trà, nước, nến (đèn dầu), hương.
- Mũ áo quan thần linh (hàng mã).
Lưu ý: Lễ vật được bày trên một chiếc bàn nhỏ, đặt trước cửa nhà (giữa sân).
Mâm cúng giao thừa trong nhà cần chuẩn bị các lễ vật sau:
- Mâm cỗ mặn (hoặc chay): Bánh chưng, giò lụa, gà luộc, canh măng…
- Hương, hoa, đèn, nến, bánh kẹo, mứt tết.
Lưu ý: Đây là lễ cúng Thổ Công và Gia Tiên, thường được bày trên bàn thờ chính.
Văn khấn cúng giao thừa năm Bính Ngọ 2026 ngoài trời
Nghi lễ này nhằm tiễn vị quan cũ và đón vị tân vương hành khiển cai quản hạ giới.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
– Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
– Con kính lạy Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
– Con kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ, Long Mạch, Táo Quân, chư vị Tôn thần.
– Con kính lạy các cụ Tổ Tiên nội ngoại chư vị tiên linh.
Kính lạy:
– Đức Cựu niên Hành khiển, Cựu Hành binh chi thần, Cựu Phán quan.
– Đức Đương niên Hành khiển, Đương niên Hành binh chi thần, Đương niên Phán quan.
Nay là phút Giao Thừa năm….. (Cũ) chuyển sang năm….. (Mới).
Tín chủ (chúng) con là: …………………………………………………………………
Ngụ tại: ………………………………………………………………………………………
Phút thiêng liêng vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khai thái, vạn tượng canh tân. Nay Ngài Thái Tuế tôn thần trên vâng lệnh Thượng Đế giám sát vạn dân, dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt.
Nhân buổi tân xuân, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dàng Phật Thánh, dâng hiến Tôn thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời: Ngài Cựu niên đương cai Thái tuế, ngài Tân niên đương cai Thái tuế chí đức tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Hỷ thần, Phúc đức chính thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, chư vị bản gia Táo quân và các vị thần linh cai quản ở trong xứ này.
Cúi xin các Ngài giáng lâm trước án, thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì cho gia đình chúng con luôn được bình an, khang thái, vạn sự tốt lành, bốn mùa không hạn ách, tám tiết hưởng vinh hoa.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Văn khấn cúng giao thừa năm Bính Ngọ 2026 trong nhà
Đây là lễ cúng Gia tiên nên sau khi cúng ngoài trời xong, gia chủ vào nhà và thắp hương trước bàn thờ tổ tiên để đọc bài khấn:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
– Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
– Con kính lạy Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
– Con kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ, Long Mạch, Táo Quân, chư vị Tôn thần.
– Con kính lạy các cụ Tổ Tiên nội ngoại chư vị tiên linh.
Nay là phút Giao Thừa năm….. (Cũ) chuyển sang năm….. (Mới).
Tín chủ (chúng) con là: …………………………………………………………………
Ngụ tại: ………………………………………………………………………………………
Phút giao thừa vừa điểm, nay theo vận luật, tống cựu nghinh tân, giờ Tý đầu xuân, đón mừng Nguyên đán, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dàng Phật Thánh, dâng hiến Tôn thần, tiến cúng Tổ tiên, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời: Ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Hỷ thần, Phúc đức chính thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, chư vị bản gia Táo quân và các vị thần linh cai quản ở trong xứ này.
Cúi xin giáng lâm trước án, thụ hưởng lễ vật.
Con lại kính mời các cụ Tổ Tiên nội ngoại, Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Bá Thúc, Huynh Đệ, Cô Di, Tỷ Muội, Cô Quả, Quý Nữ, liệt vị Hương linh dòng họ……………….
Cúi xin các vị thương xót con cháu, linh thiêng hiện về, chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật. Phù hộ độ trì cho gia đình chúng con năm mới bình an, sức khỏe dồi dào, sự nghiệp hanh thông, tài lộc tăng tiến.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Lưu ý khi thực hiện Lễ cúng giao thừa năm Bính Ngọ 2026
Để buổi lễ được diễn ra trang trọng, đúng lễ nghĩa của người Việt, gia chủ cần lưu ý những vấn đề sau:
-
Thứ tự thực hiện: Luôn phải thực hiện lễ cúng giao thừa ngoài trời trước, sau đó mới thực hiện lễ cúng trong nhà.
- Thái độ và tác phong: Gia chủ cần giữ tâm thanh tịnh, ăn mặc chỉnh tề. Trong suốt buổi lễ, không gian gia đình nên yên tĩnh, tránh cười nói, cãi vã hay những hành động thiếu trang nghiêm.
- Kiêng kỵ rơi vỡ đồ đạc: Tránh làm rơi vỡ vật dụng trong lễ cúng, vì theo quan niệm dân gian đây là điềm báo chia ly, đổ vỡ trong năm mới.
- Mở cửa đón lộc: Sau khi cúng xong, mở rộng cửa chính, cửa sổ để đón sinh khí, tài lộc vào nhà.
- Không quét nhà, để lửa, nước trôi ra ngoài: Tránh quét nhà, để lửa hay nước chảy ra ngoài trong đêm giao thừa vì theo quan niệm dân gian, điều này sẽ cuốn đi may mắn và tài lộc.
Có thể nói, lễ cúng giao thừa là một thủ tục quan trọng hàng đầu mỗi dịp Tết Nguyên đán của ngươi Việt. Việc chuẩn bị đầy đủ, chu đáo sẽ giúp gia chủ và gia đình có một cái Tết trọn vẹn, ý nghĩa. Hy vọng bài viết Văn khấn cũng giao thừa năm 2026 hữu ích đối với bạn!
