Chợ giá – Shopee – nền tảng thương mại điện tử thuộc tập đoàn Sea, đang tiến hành cắt giảm hàng trăm vị trí lập trình viên trên phạm vi toàn cầu. Được biết, động thái này diễn ra trong khi các doanh nghiệp công nghệ ngày càng đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động phát triển sản phẩm và vận hành, qua đó làm dấy lên những tranh luận về tương lai việc làm của đội ngũ kỹ sư phần mềm và nhân sự công nghệ.
Shopee cắt giảm hàng trăm lập trình viên trên toàn cầu
Theo các nguồn tin thân cận, Shopee đã bắt đầu triển khai đợt cắt giảm nhân sự từ tuần này, ảnh hưởng đến khoảng 8% đội ngũ lập trình viên trên phạm vi toàn cầu. Được biết, các vị trí bị tác động chủ yếu thuộc lĩnh vực kiểm soát chất lượng (Quality Assurance – QA) cùng một số bộ phận kỹ thuật khác.
Nguồn tin cũng cho biết, quá trình tái cơ cấu của Shopee vẫn đang tiếp diễn và công ty có thể thực hiện thêm các đợt tinh giản nhân sự trong thời gian tới. Những người cung cấp thông tin đều đề nghị giấu tên do không được phép phát biểu công khai về vấn đề này. Tính đến nay, Shopee vẫn chưa đưa ra thông báo chính thức về số lượng nhân viên bị ảnh hưởng cũng như phạm vi cụ thể của đợt cắt giảm.
Mặc dù chưa có bằng chứng cho thấy quyết định sa thải liên quan trực tiếp đến các sáng kiến trí tuệ nhân tạo (AI) của Sea, nhưng thời điểm diễn ra động thái này lại trùng với làn sóng tái cấu trúc nhân sự đang diễn ra trên toàn ngành công nghệ.
Trong suốt hai năm qua, nhiều tập đoàn công nghệ lớn đã đẩy mạnh ứng dụng AI vào các quy trình phát triển phần mềm, kiểm thử sản phẩm, hỗ trợ khách hàng và quản lý dữ liệu, làm gia tăng những lo ngại về khả năng một số vị trí kỹ thuật truyền thống sẽ dần được tự động hóa hoặc tinh gọn.
Cùng với đó, thị trường cũng chứng kiến nhiều cuộc tranh luận xoay quanh hiện tượng được gọi là “AI-washing”, tức việc doanh nghiệp sử dụng AI như một lý do để biện minh cho các chương trình cắt giảm nhân sự quy mô lớn.
Trước Shopee, một số tập đoàn công nghệ như Block của tỷ phú Jack Dorsey hay Oracle cũng từng đối mặt với những câu hỏi tương tự sau các đợt tinh giản lao động gần đây.
Ngành công nghệ bước vào giai đoạn mới sau thời kỳ tuyển dụng ồ ạt
Đợt cắt giảm nhân sự tại Shopee diễn ra trong khi nhiều doanh nghiệp công nghệ trên thế giới đang điều chỉnh lại quy mô lao động sau giai đoạn mở rộng mạnh mẽ trong thời kỳ đại dịch Covid-19.
Khi nhu cầu mua sắm trực tuyến, giải trí số và làm việc từ xa tăng vọt, các công ty công nghệ đã đẩy mạnh tuyển dụng để đáp ứng tốc độ tăng trưởng nhanh của thị trường.
Tuy nhiên, sau khi các nền kinh tế mở cửa trở lại, đà tăng trưởng của nhiều lĩnh vực kinh doanh trực tuyến đã chậm lại đáng kể, trong khi yêu cầu tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động ngày càng trở thành ưu tiên quan trọng.
Trong khi đó, trí tuệ nhân tạo (AI) được nhiều doanh nghiệp xem là công cụ hỗ trợ tự động hóa các tác vụ lặp lại, rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm và giảm nhu cầu nhân lực ở một số khâu vận hành. Xu hướng này đang góp phần làm thay đổi cách các công ty công nghệ tổ chức nguồn lực và hoạch định chiến lược nhân sự.
Dù vậy, hiệu quả thực tế của AI vẫn là chủ đề gây nhiều tranh luận. Các chuyên gia cho rằng vẫn còn quá sớm để khẳng định liệu công nghệ này đã mang lại những cải thiện về năng suất tương xứng với kỳ vọng hay chưa, trong khi tác động dài hạn đối với thị trường lao động ngành công nghệ vẫn đang tiếp tục được theo dõi và đánh giá.
Sea đặt cược lớn vào AI
Sea hiện đang là một trong những tập đoàn công nghệ lớn nhất Đông Nam Á với hệ sinh thái gồm nền tảng thương mại điện tử Shopee, công ty trò chơi Garena và mảng dịch vụ tài chính số SeaMoney. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, doanh nghiệp này lại liên tục phát đi những tín hiệu cho thấy tham vọng đẩy mạnh đầu tư vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo giám đốc điều hành – Forrest Li từng cho rằng, Sea có thể đạt mức vốn hóa thị trường lên tới 1.000 tỷ USD nếu tận dụng thành công các cơ hội mà AI mang lại. Tuyên bố này được xem là dấu hiệu cho thấy công nghệ AI đang ngày càng giữ vai trò trọng tâm trong chiến lược phát triển dài hạn của tập đoàn.
Bên cạnh đó, Sea cũng nằm trong nhóm các doanh nghiệp công nghệ châu Á đang gia tăng đầu tư vào AI nhằm tìm kiếm động lực tăng trưởng mới trong khi cạnh tranh ngày càng gay gắt tại các lĩnh vực kinh doanh cốt lõi. Xu hướng này không chỉ diễn ra tại Đông Nam Á mà còn được thúc đẩy mạnh mẽ ở nhiều thị trường lớn trong khu vực.
Tại Trung Quốc, các tập đoàn công nghệ lớn như Alibaba Group cũng đang tăng tốc phát triển các mô hình AI và đầu tư vào hạ tầng điện toán nhằm đón đầu làn sóng công nghệ mới, cho thấy cuộc đua AI đang trở thành một trong những trọng tâm chiến lược của ngành công nghệ châu Á.
Sea lên tiếng về đợt cắt giảm nhân sự
Phản hồi trước thông tin về đợt cắt giảm lao động, đại diện Sea cho biết, doanh nghiệp thường xuyên rà soát và đánh giá nhu cầu nhân sự nhằm bảo đảm cơ cấu tổ chức phù hợp với định hướng kinh doanh cũng như chiến lược phát triển trong từng giai đoạn.
Theo người phát ngôn của Sea cho biết: “Những quyết định này luôn được đưa ra sau khi cân nhắc kỹ lưỡng. Đối với các đồng nghiệp bị ảnh hưởng bởi bất kỳ thay đổi nào, chúng tôi cam kết hỗ trợ trong giai đoạn chuyển tiếp này”.
Tuy nhiên, Sea không đưa ra bình luận chi tiết về số lượng nhân sự bị tác động cũng như không tiết lộ thêm thông tin liên quan đến các kế hoạch tái cấu trúc trong thời gian tới.
AI đang tạo ra cơ hội hay thay thế việc làm?
Đợt cắt giảm nhân sự tại Shopee được nhiều ý kiến xem là một phần của xu hướng chuyển đổi đang diễn ra trong ngành công nghệ toàn cầu, nơi trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ mở ra các lĩnh vực kinh doanh mới mà còn tác động đến cách doanh nghiệp tổ chức và sử dụng nguồn nhân lực.
Theo các chuyên gia, AI khó có thể thay thế hoàn toàn đội ngũ kỹ sư phần mềm, song công nghệ này được dự báo sẽ làm thay đổi đáng kể yêu cầu đối với nhiều vị trí công việc. Và những nhiệm vụ mang tính lặp lại, kiểm thử thủ công hoặc xử lý dữ liệu đơn giản có thể là các lĩnh vực chịu ảnh hưởng sớm nhất khi doanh nghiệp đẩy mạnh tự động hóa.
Ở chiều ngược lại, nhu cầu tuyển dụng đối với các kỹ sư AI, chuyên gia dữ liệu, kiến trúc sư hệ thống và những nhân sự có khả năng làm việc hiệu quả cùng các công cụ AI được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng. Điều này cho thấy thị trường lao động công nghệ đang dần dịch chuyển theo hướng ưu tiên các kỹ năng liên quan đến phát triển, triển khai và khai thác các công nghệ mới.
Trong ngắn hạn, quá trình chuyển đổi này có thể tạo ra những xáo trộn đáng kể đối với lực lượng lao động trong ngành công nghệ. Tuy nhiên, về dài hạn, nhiều doanh nghiệp kỳ vọng AI sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới, tương tự vai trò mà điện toán đám mây và thương mại điện tử từng tạo ra đối với nền kinh tế số trong hai thập niên qua.
