Chợ giá – Bất chấp việc giá vàng đã trải qua giai đoạn điều chỉnh trong năm nay, ngày càng nhiều ngân hàng trung ương có kế hoạch gia tăng dự trữ kim loại quý này. Theo các cuộc khảo sát được thực hiện, tỷ lệ các ngân hàng trung ương dự kiến mua thêm vàng đã lên mức cao nhất từ trước đến nay, phản ánh vai trò chiến lược mà vàng vẫn duy trì trong khi kinh tế toàn cầu và tình hình địa chính trị còn nhiều bất ổn.
Làn sóng mua vàng của các ngân hàng trung ương chưa hạ nhiệt
Theo báo cáo mới nhất của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), xu hướng gia tăng dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương trên thế giới đang tiếp tục được duy trì. Khảo sát thực hiện với 74 ngân hàng trung ương cho thấy, 45% số đơn vị tham gia dự kiến sẽ tăng lượng vàng nắm giữ trong vòng 12 tháng tới, mức cao nhất kể từ khi WGC bắt đầu thu thập dữ liệu vào năm 2018. Đáng chú ý, chỉ có một ngân hàng trung ương cho biết đang cân nhắc cắt giảm dự trữ vàng.
Kết quả khảo sát cũng đã cho thấy xu hướng ngày càng rõ rệt khi nhiều quốc gia tìm cách đa dạng hóa tài sản dự trữ quốc gia, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào đồng USD và các loại tài sản tài chính truyền thống. Trong suốt ba năm qua, giá vàng thế giới đã tăng hơn 100% và liên tục thiết lập các mức đỉnh lịch sử mới. Theo các chuyên gia cho rằng, một trong những động lực quan trọng thúc đẩy đà tăng này chính là hoạt động mua vàng quy mô lớn từ các ngân hàng trung ương.
Sau những biến động liên quan đến các lệnh trừng phạt tài chính, xung đột địa chính trị và sự bất ổn trên thị trường tiền tệ toàn cầu, nhiều quốc gia đang xem vàng như một tài sản an toàn mang tính chiến lược nhằm bảo vệ nguồn dự trữ quốc gia trước các cú sốc kinh tế.
Tuy nhiên, từ đầu năm nay, giá vàng thế giới đã chịu áp lực điều chỉnh khi căng thẳng tại Trung Đông khiến giá năng lượng tăng mạnh, qua đó làm gia tăng kỳ vọng lãi suất tại nhiều nền kinh tế lớn sẽ duy trì ở mức cao lâu hơn dự kiến. Trong môi trường lãi suất cao, sức hấp dẫn của vàng thường suy giảm do kim loại quý này không tạo ra dòng tiền hay lợi suất như trái phiếu hoặc tiền gửi.
Giá giảm được xem là cơ hội mua vào
Mặc dù giá vàng đã điều chỉnh đáng kể so với các mức đỉnh gần đây, nhưng nhiều ngân hàng trung ương lại xem đây là cơ hội thuận lợi để đẩy mạnh hoạt động tích lũy.
Theo ông Shaokai Fan – Giám đốc toàn cầu phụ trách ngân hàng trung ương của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), một số nhà hoạch định chính sách tiền tệ từng trì hoãn kế hoạch mua vàng trong năm 2025 do giá kim loại quý này tăng lên mức quá cao.
Tuy nhiên, đợt điều chỉnh hiện nay đang tạo điều kiện để các ngân hàng trung ương quay trở lại thị trường với mức giá hấp dẫn hơn. Ông Fan cũng nhấn mạnh rằng, dù giá vàng có thể giảm trong ngắn hạn, xu hướng gia tăng dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương vẫn chưa có dấu hiệu thay đổi.
Các nền kinh tế mới nổi đẩy mạnh tích trữ vàng
Đáng chú ý, phần lớn nhu cầu mua vàng hiện đến từ các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển. Kết quả khảo sát của WGC cho thấy 53% ngân hàng trung ương thuộc nhóm này dự kiến sẽ gia tăng dự trữ vàng trong năm tới, cao hơn đáng kể so với tỷ lệ 18% tại các nền kinh tế phát triển.
Theo các chuyên gia cho rằng, xu hướng này đã phản ánh nhu cầu tăng cường khả năng chống chịu trước những biến động về tỷ giá, lạm phát cũng như các rủi ro tài chính quốc tế. Trong những năm gần đây, nhiều quốc gia tại châu Á, Trung Đông, Mỹ Latinh và châu Phi đã đẩy mạnh tích lũy vàng như một phần trong chiến lược bảo vệ chủ quyền tài chính.
Bên cạnh đó, một xu hướng đáng chú ý khác là ngày càng nhiều quốc gia tận dụng nguồn vàng khai thác trong nước để bổ sung dự trữ quốc gia. Theo khảo sát của WGC, khoảng một nửa số ngân hàng trung ương có kế hoạch mua vàng cho biết họ sẽ thực hiện thông qua các chương trình mua vàng nội địa bằng đồng tiền trong nước.
Cách tiếp cận này đã giúp các quốc gia gia tăng dự trữ vàng mà không phải sử dụng lượng ngoại tệ đang nắm giữ. Trong khi đó, khoảng 38% số ngân hàng trung ương dự kiến sẽ tài trợ cho hoạt động mua vàng bằng nguồn vốn thu được từ việc tái cơ cấu các tài sản dự trữ hiện hữu.
Xu hướng đưa vàng về nước gia tăng
Không chỉ gia tăng hoạt động mua vàng, nhiều quốc gia cũng đang điều chỉnh chiến lược lưu trữ dự trữ vàng theo hướng đa dạng và chủ động hơn. Dù Ngân hàng Anh vẫn là địa điểm lưu ký vàng phổ biến nhất thế giới nhờ vị thế là trung tâm giao dịch vàng lớn nhất toàn cầu, với khoảng 57% ngân hàng trung ương được khảo sát cho biết vẫn lưu trữ một phần vàng tại đây, xu hướng đưa vàng trở về lãnh thổ quốc gia đang ngày càng rõ nét.
Theo khảo sát, có khoảng 9% ngân hàng trung ương đã tăng lượng vàng lưu trữ trong nước trong năm qua, gần gấp đôi so với năm trước đó. Đồng thời, 10% ngân hàng trung ương cũng cho biết, họ đang đa dạng hóa địa điểm lưu trữ vàng tại nhiều trung tâm khác nhau nhằm giảm thiểu các rủi ro địa chính trị.
Bên cạnh đó, các chuyên gia cho rằng, những biến động gần đây trong quan hệ quốc tế đang khiến nhiều quốc gia quan tâm hơn đến việc trực tiếp kiểm soát các tài sản dự trữ mang tính chiến lược, trong đó có vàng.
Singapore và Hồng Kông nổi lên như những trung tâm mới
Sự thay đổi trong chiến lược lưu trữ vàng của các ngân hàng trung ương đang mở ra cơ hội cho những trung tâm tài chính mới tại châu Á.
Trong khi đó, Singapore và Hồng Kông đang đẩy mạnh đầu tư vào cơ sở hạ tầng lưu trữ vàng, đồng thời triển khai các chính sách nhằm thu hút nguồn vàng dự trữ từ các ngân hàng trung ương trên thế giới.
Theo đánh giá của giới quan sát, châu Á đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trên thị trường vàng toàn cầu, không chỉ ở lĩnh vực tiêu thụ mà còn trong hoạt động dự trữ và giao dịch vàng vật chất.
Vàng tiếp tục là “lá chắn” trước bất ổn toàn cầu
Theo đánh giá của các chuyên gia tài chính, làn sóng mua vàng của các ngân hàng trung ương khó có thể sớm chấm dứt. Trong khi kinh tế toàn cầu tiếp tục đối mặt với nhiều rủi ro từ xung đột địa chính trị, áp lực lạm phát, biến động tỷ giá và nguy cơ suy giảm tăng trưởng, thì vàng vẫn được xem là một trong những tài sản trú ẩn an toàn quan trọng nhất.
Việc số lượng ngân hàng trung ương có kế hoạch gia tăng dự trữ vàng lên mức cao kỷ lục cho thấy niềm tin vào vai trò chiến lược của kim loại quý này vẫn được duy trì mạnh mẽ. Theo các chuyên gia, xu hướng đó không chỉ tạo lực hỗ trợ cho thị trường vàng trong trung và dài hạn mà còn phản ánh những thay đổi đáng kể trong cách các quốc gia quản lý tài sản dự trữ quốc gia trước một môi trường kinh tế và địa chính trị ngày càng nhiều biến động.
