Chợ giá – Trong khi tình hình căng thẳng an ninh tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương ngày càng tăng, Nhật Bản và Úc ngày 7/12 đã nhất trí tăng cường hợp tác quốc phòng, chỉ một ngày sau vụ việc máy bay chiến đấu Trung Quốc khóa radar kiểm soát hỏa lực vào máy bay F-15 của Nhật Bản gần Okinawa – hành động được Tokyo đánh giá là “cực kỳ nguy hiểm”.
Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, hai vụ khóa radar xảy ra vào chiều và tối cùng ngày, đều liên quan đến máy bay J-15 xuất phát từ tàu sân bay Liêu Ninh của Trung Quốc. Radar kiểm soát hỏa lực (fire-control radar) được xem là tín hiệu cho thấy khả năng chuẩn bị phóng tên lửa, do đó mọi hành động chiếu radar đều bị coi là khiêu khích nghiêm trọng.
Úc khẳng định đứng cùng Nhật Bản trước các hành động “nguy hiểm” của Trung Quốc
Phát biểu tại Tokyo, Bộ trưởng Quốc phòng kiêm Phó thủ tướng Úc – Richard Marles khẳng định, Canberra chia sẻ lo ngại của Tokyo về các hành động ngày càng mạnh bạo của Trung Quốc.
Ông Marles nói trong phần phát biểu mở đầu được công khai trước báo chí: “Úc cũng đã trải qua những sự cố đáng lo ngại trong các tương tác với lực lượng Trung Quốc. Chúng tôi sẽ sát cánh cùng Nhật Bản để bảo vệ trật tự dựa trên luật lệ”.
Bên cạnh đó, bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản – Shinjiro Koizumi cũng chỉ trích vụ khóa radar là “nguy hiểm và cực kỳ đáng tiếc”, đồng thời tuyên bố Nhật Bản sẽ “phản ứng bình tĩnh nhưng kiên quyết” để giữ ổn định khu vực.
Căng thẳng giữa Tokyo và Bắc Kinh leo thang về vấn đề Đài Loan
Quan hệ Nhật – Trung tiếp tục có dấu hiệu xấu đi kể từ ngày 7/11, khi Thủ tướng Nhật Bản – Sanae Takaichi phát biểu trước Quốc hội rằng, một cuộc tấn công quân sự nhằm vào Đài Loan có thể cấu thành “tình huống đe dọa sự tồn vong” của Nhật Bản theo luật an ninh mới.
Phát biểu này hàm ý Tokyo có thể tự động trao quyền cho Lực lượng Phòng vệ hỗ trợ quân đội Mỹ nếu Trung Quốc phong tỏa hoặc gia tăng sức ép quân sự lên Đài Loan. Bắc Kinh ngay lập tức đã phản đối gay gắt, khẳng định vấn đề Đài Loan là “nội bộ của Trung Quốc”.
Trong cuộc họp báo chung tại Tokyo, ông Marles nhấn mạnh: “Chúng tôi không muốn thấy bất kỳ sự thay đổi đơn phương nào đối với hiện trạng ở eo biển Đài Loan.”
Về phía Nhật Bản, ông Koizumi cũng nhắc lại tầm quan trọng của việc duy trì kênh liên lạc quốc phòng với Trung Quốc, sau cuộc gặp với Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc – Đổng Quân bên lề hội nghị tại Malaysia hồi tháng trước.
Nhật Bản và Úc siết chặt hợp tác quốc phòng
Tăng cường hợp tác quốc phòng với Úc là một trong những trụ cột quan trọng trong chiến lược an ninh của chính phủ Nhật Bản, đặc biệt khi hai nước cùng tham gia cơ chế Bộ tứ Quad (Nhật, Mỹ, Úc, Ấn Độ) nhằm đối phó các thách thức an ninh tại khu vực.
Được biết, vào sáng ngày 7/12, ông Marles đã tới khảo sát hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot PAC-3 tại Tokyo – một phần trong mạng lưới phòng vệ chống tên lửa mà Nhật Bản đang tăng cường trước các hoạt động quân sự của Trung Quốc và Triều Tiên.
Không chỉ hợp tác trên không và tên lửa, hai nước còn mở rộng hợp tác hải quân. Trong tháng 8 vừa qua, Úc đã chọn tàu hộ vệ lớp Mogami do Nhật Bản thiết kế làm nền tảng cho hạm đội mới của mình.
Được biết, Úc dự kiến mua 11 tàu, trong đó 3 tàu đầu có thể do Nhật trực tiếp đóng, đánh dấu bước tiến lớn trong hợp tác công nghiệp quốc phòng song phương.
Khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tiếp tục là điểm nóng
Theo nhận định của các chuyên gia, vụ việc liên quan đến radar mới nhất nhiều khả năng sẽ tiếp tục làm gia tăng căng thẳng an ninh tại Đông Bắc Á, đặc biệt trong khi Trung Quốc mở rộng hiện diện quân sự trên biển Hoa Đông và đẩy mạnh các hoạt động gần Đài Loan.
Việc Nhật Bản thúc đẩy quan hệ quốc phòng với Úc, cùng với hợp tác ba bên Nhật – Mỹ – Úc, cũng cho thấy các quốc gia trong khu vực đang tìm cách củng cố năng lực răn đe nhằm giảm thiểu nguy cơ xảy ra những sự cố ngoài ý muốn.
