Chợ giá – Trong báo cáo về chính sách tỷ giá hối đoái nửa năm một lần, được công bố ngày 29/1 vừa qua, Bộ Tài chính Mỹ nhấn mạnh rằng với quy mô xuất khẩu lớn và thặng dư ngoại thương ở mức cao kỷ lục, việc Trung Quốc tiếp tục duy trì một đồng tiền yếu đang gây ra những mất cân đối đáng kể trong hệ thống thương mại toàn cầu.
Báo cáo cũng nêu rõ: “Với thặng dư thương mại cực lớn và ngày càng tăng của Trung Quốc, cùng với tỷ giá hối đoái hiện đang bị định giá thấp đáng kể, điều quan trọng là chính quyền Trung Quốc cần cho phép tỷ giá Nhân dân tệ tăng giá một cách kịp thời và có trật tự, phù hợp với các yếu tố kinh tế vĩ mô”.
Chưa chỉ định quốc gia thao túng tiền tệ, nhưng Trung Quốc vẫn bị giám sát chặt chẽ
Mặc dù đưa ra nhiều đánh giá mang tính chỉ trích, Bộ Tài chính Mỹ trong lần báo cáo này vẫn không chỉ định bất kỳ đối tác thương mại lớn nào là “thao túng tiền tệ”. Đáng chú ý, danh sách các quốc gia nằm trong diện “theo dõi” (bao gồm những nền kinh tế có thặng dư thương mại lớn với Mỹ và bị nghi ngờ có sự can thiệp đáng kể vào thị trường tiền tệ) chỉ có một điều chỉnh nhẹ khi Thái Lan được bổ sung.
Theo thông báo, các quốc gia và vùng lãnh thổ hiện vẫn nằm trong danh sách giám sát gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore, Việt Nam, Đức, Ireland và Thụy Sĩ, những đối tác đáp ứng ít nhất hai trong ba tiêu chí được quy định trong luật năm 2015 của Mỹ liên quan đến thặng dư thương mại song phương, thặng dư tài khoản vãng lai và mức độ can thiệp vào thị trường ngoại hối.
Được biết, lần gần nhất Mỹ chính thức gắn nhãn “thao túng tiền tệ” cho một quốc gia là vào năm 2019, trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump, khi Trung Quốc bị cáo buộc cố tình làm suy yếu đồng Nhân dân tệ, song nhãn hiệu này đã được gỡ bỏ chỉ sau năm tháng khi hai bên đạt được thỏa thuận thương mại song phương.
IMF và giới phân tích cho rằng Nhân dân tệ bị định giá thấp
Nhận định của Bộ Tài chính Mỹ cũng phù hợp với đánh giá gần đây của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), khi tổ chức này cho rằng sự bùng nổ xuất khẩu và mức thặng dư thương mại kỷ lục của Trung Quốc có liên quan chặt chẽ đến việc đồng Nhân dân tệ bị mất giá sau khi điều chỉnh theo lạm phát.
Bên cạnh đó, nhiều nhà phân tích độc lập cũng chia sẻ quan điểm này, cho rằng Bắc Kinh đã có những biện pháp can thiệp nhất định nhằm hạn chế đà tăng của đồng tiền quốc gia. Đáng chú ý, tập đoàn Goldman Sachs hồi tháng 12 ước tính đồng Nhân dân tệ đang bị định giá thấp tới 25% so với giá trị cân bằng.
Bộ Tài chính Mỹ cũng tiếp tục bày tỏ quan ngại về mức độ minh bạch trong chính sách tỷ giá của Trung Quốc, cho rằng nước này “nổi bật trong số các đối tác thương mại chính của Mỹ về sự thiếu minh bạch tương đối xung quanh các chính sách và thông lệ tỷ giá hối đoái”.
Cơ quan này đồng thời khẳng định Washington vẫn để ngỏ khả năng chỉ định Trung Quốc là nước thao túng tiền tệ trong tương lai, nếu có bằng chứng cho thấy Bắc Kinh can thiệp thông qua các kênh chính thức hoặc không chính thức nhằm ngăn cản sự tăng giá của đồng Nhân dân tệ.
Tình hình toàn cầu và tác động lan tỏa
Theo báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính Mỹ, bao quát giai đoạn bốn quý tính đến tháng 6/2025 và cập nhật thêm các diễn biến gần đây cho thấy, đồng USD đã suy yếu đáng kể trong nửa đầu năm ngoái. Được biết, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ lo ngại dòng vốn nước ngoài có thể rút khỏi các tài sản của Mỹ, trong bối cảnh chính sách bảo hộ thương mại gia tăng và triển vọng tăng trưởng kinh tế kém khả quan.
Bộ Tài chính Mỹ cũng khẳng định sẽ tiếp tục tăng cường phân tích chính sách tiền tệ của các quốc gia đối tác, đặc biệt tập trung vào việc giám sát các biện pháp can thiệp thị trường ngoại hối.
Kể từ báo cáo tháng 6, Washington đã công bố nhiều tuyên bố chung sau các cuộc đối thoại song phương với Đài Loan, Malaysia, Thái Lan, Hàn Quốc, Thụy Sĩ và Nhật Bản, trong đó các bên cam kết không sử dụng công cụ tài chính để thao túng tỷ giá. Riêng với Nhật Bản, Bộ Tài chính Mỹ lưu ý rằng dù đồng yên đã phục hồi phần nào, đồng tiền này vẫn ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, chủ yếu do chênh lệch lãi suất lớn với các đối tác thương mại và triển vọng chính sách tài khóa mở rộng dưới chính phủ mới tại Tokyo.
