Chợ giá – Giá thực phẩm toàn cầu đã tăng lên mức cao nhất trong vòng hai năm vào tháng 4 vừa qua, giữa lúc lo ngại về chính sách thuế quan và căng thẳng thương mại gia tăng. Điều này làm dấy lên những cảnh báo về một làn sóng lạm phát mới đối với mặt hàng thiết yếu.
Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), Chỉ số giá thực phẩm toàn cầu đã tăng lên mức 128,3 điểm, tăng khoảng 1% so với tháng trước và là mức cao nhất kể từ tháng 3/2023.
Mặc dù con số này vẫn thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh lịch sử vào năm 2022 – khi giá thực phẩm bùng nổ do xung đột Nga – Ukraine và khủng hoảng chuỗi cung ứng, nhưng đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy áp lực đang quay trở lại với thị trường lương thực thế giới.
Thương mại toàn cầu chao đảo vì chính sách thuế trả đũa
Theo báo cáo của FAO, biến động về tỷ giá tiền tệ và những điều chỉnh trong chính sách thuế quan của các nền kinh tế lớn, đặc biệt là Mỹ, đang khiến thị trường rơi vào trạng thái thiếu ổn định.
Bà Monika Tothova – chuyên gia kinh tế tại FAO, nhận định: “Một số quốc gia có thể đang đẩy mạnh mua vào, tích trữ hàng hóa lương thực để phòng ngừa rủi ro từ các mức thuế trả đũa và chính sách thuế không ổn định, đặc biệt sau các động thái tăng thuế gần đây từ Mỹ dưới thời Tổng thống – Donald Trump”.
Trên thực tế, căng thẳng thương mại không chỉ dừng ở mức cảnh báo. Mà một loạt biện pháp áp thuế qua lại đã được khởi động lại trong quý I/2025, kéo theo các phản ứng từ Trung Quốc, Liên minh châu Âu và nhiều nền kinh tế lớn khác.
Dù một số mức thuế đã được tạm hoãn 90 ngày để tạo không gian đàm phán, nhưng thị trường lương thực toàn cầu vẫn bị ảnh hưởng bởi tâm lý bất an và sự xáo trộn trong dòng chảy hàng hóa.
Lúa mì, sữa, bơ và thịt đồng loạt tăng giá
Sự gia tăng trong giá thực phẩm diễn ra không đồng đều, mà tập trung vào những mặt hàng thiết yếu. Theo đó, giá ngũ cốc tăng nhẹ do nguồn cung lúa mì từ Nga – quốc gia xuất khẩu hàng đầu thế giới, đang trở nên khan hiếm hơn.
Bên cạnh đó, giá sữa và các sản phẩm từ sữa cũng tăng mạnh, với mức tăng 2,4% so với tháng trước, chủ yếu do giá bơ quốc tế đạt mức cao kỷ lục mới, trong bối cảnh hàng tồn kho tại châu Âu sụt giảm đáng kể.
Trong khi đó, giá thịt cũng chịu ảnh hưởng bởi chi phí sản xuất gia tăng, bao gồm thức ăn chăn nuôi và năng lượng, vốn đã bị tác động từ những bất ổn về thương mại và giá dầu thô biến động.
Thời tiết cực đoan và chính sách thương mại
Theo các chuyên gia cảnh báo, thị trường thực phẩm toàn cầu hiện đang đối mặt với “rủi ro kép” – vừa chịu tác động từ thời tiết cực đoan như hạn hán, lũ lụt, vừa phải vật lộn với chính sách thương mại thay đổi khó lường.
Bà Tothova cho rằng: “Chúng tôi luôn lo ngại về các đợt hạn hán và biến đổi khí hậu tại những vùng sản xuất chủ lực như Nam Mỹ, Đông Nam Á và châu Phi. Tuy nhiên, điều đáng ngại không kém là việc các quốc gia đáp trả lẫn nhau bằng các biện pháp thuế quan, đẩy rủi ro lan rộng và khó kiểm soát hơn.”
