Chợ giá – Trong khi tình hình căng thẳng leo thang tại Trung Đông làm gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, liên minh OPEC+ đang cân nhắc kế hoạch tăng sản lượng dầu. Tuy nhiên, theo nhiều nguồn tin, động thái này nhiều khả năng chỉ mang tính “lý thuyết” khi năng lực thực tế bị hạn chế bởi chiến sự.
Nguồn cung bị bóp nghẹt vì xung đột
Theo bốn nguồn tin từ OPEC+, liên minh này nhiều khả năng sẽ thông qua kế hoạch tăng sản lượng trong cuộc họp sắp tới. Tuy nhiên, diễn biến xung đột liên quan đến Iran, Israel và Hoa Kỳ đang đặt ra trở ngại lớn, khiến nhiều quốc gia thành viên khó có thể thực hiện đầy đủ các cam kết đã đề ra.
Đáng chú ý, eo biển Hormuz (tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới) trên thực tế đã bị phong tỏa kể từ cuối tháng 2. Với vai trò là “huyết mạch” trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực này cũng nhanh chóng tạo ra hiệu ứng lan tỏa lên toàn bộ thị trường năng lượng.
Trong khi đó, các quốc gia vùng Vịnh như Ả Rập Xê Út, UAE, Kuwait và Iraq – những nước hiếm hoi còn dư địa tăng sản lượng, cũng không nằm ngoài vòng xoáy tác động khi hoạt động xuất khẩu bị đình trệ nghiêm trọng, làm suy giảm khả năng hiện thực hóa kế hoạch gia tăng nguồn cung của OPEC+.
Hạ tầng dầu khí hư hại, phục hồi mất nhiều tháng
Không chỉ làm gián đoạn hoạt động vận chuyển, các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái còn gây thiệt hại nghiêm trọng đối với cơ sở hạ tầng dầu khí trong khu vực. Theo các quan chức địa phương, ngay cả khi xung đột chấm dứt và tuyến hàng hải được khai thông trở lại, quá trình khôi phục sản xuất cũng có thể kéo dài trong nhiều tháng.
Ở chiều ngược lại, một số thành viên khác của OPEC+ như Nga vẫn bị hạn chế đáng kể về năng lực cung ứng do tác động của các lệnh trừng phạt từ phương Tây, cùng với hệ lụy kéo dài của xung đột tại Ukraine, qua đó tiếp tục làm suy yếu khả năng gia tăng sản lượng của toàn liên minh.
Giá dầu tăng mạnh, nguy cơ lập đỉnh mới
Trước đó, tại cuộc họp ngày 1/3, OPEC+ đã nhất trí điều chỉnh tăng nhẹ sản lượng thêm 206.000 thùng/ngày cho tháng 4 nhằm trấn an thị trường. Tuy nhiên, diễn biến thực tế cho thấy mức tăng này chưa đủ để bù đắp phần thiếu hụt nguồn cung đang ngày càng gia tăng.
Theo ước tính, các gián đoạn hiện nay đã khiến thị trường mất đi từ 12 – 15 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương khoảng 15% nguồn cung toàn cầu – mức sụt giảm được đánh giá là lớn nhất trong lịch sử ngành năng lượng hiện đại.
Hệ quả là giá dầu thô đã tăng vọt lên gần 120 USD/thùng, đánh dấu mức cao nhất trong vòng 4 năm qua. Theo ngân hàng JPMorgan cảnh báo, trong kịch bản gián đoạn tại eo biển Hormuz kéo dài đến giữa tháng 5, giá dầu hoàn toàn có thể vượt mốc 150 USD/thùng.
Tăng sản lượng chỉ mang tính tín hiệu
Theo các nguồn tin, cuộc họp sắp tới của OPEC+ sẽ tập trung thảo luận hạn ngạch sản xuất cho tháng 5. Dù khả năng đạt được một thỏa thuận tăng sản lượng là hiện hữu, song tác động thực tế đối với thị trường trong ngắn hạn được đánh giá là khá hạn chế.
Bên cạnh đó, công ty tư vấn năng lượng – Energy Aspects cũng nhận định, việc điều chỉnh tăng sản lượng trong bối cảnh hiện nay chủ yếu mang ý nghĩa “tín hiệu chính trị”, thể hiện sự sẵn sàng can thiệp khi điều kiện cho phép, hơn là có thể ngay lập tức giải quyết tình trạng thiếu hụt nguồn cung.
Thị trường toàn cầu đứng trước bất ổn lớn
Theo các chuyên gia nhận định, cuộc khủng hoảng hiện tại không đơn thuần là vấn đề cung – cầu, mà còn phản ánh rõ nét những rủi ro địa chính trị ngày càng gia tăng đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Trong trường hợp tình hình tại Trung Đông tiếp tục leo thang, không chỉ giá dầu chịu áp lực tăng mà lạm phát toàn cầu, chi phí vận tải và đà tăng trưởng kinh tế cũng sẽ đối mặt với nhiều sức ép đáng kể.
Trước tình hình đó, mọi động thái của OPEC+ được dự báo sẽ tiếp tục nằm trong tầm theo dõi sát sao, trở thành một trong những yếu tố then chốt định hình diễn biến của thị trường năng lượng thế giới trong thời gian tới.
