Chợ giá – Tổng thống – Donald Trump vừa gây chấn động cộng đồng quốc tế khi tuyên bố Mỹ sẽ áp dụng mức thuế quan mới từ 15% đến 50% đối với hàng hóa nhập khẩu từ hơn 150 quốc gia, đánh dấu một bước ngoặt mạnh mẽ trong chính sách thương mại của nước này.
“Không có thuế thấp hơn 15%”: Thông điệp cứng rắn của ông Trump
Phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh về Trí tuệ nhân tạo (AI) tổ chức tại Washington ngày 23/7, Tổng thống – Donald Trump nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ áp dụng mức thuế quan đơn giản, trực tiếp từ 15% đến 50%. Một vài quốc gia sẽ phải chịu thuế 50% vì chúng tôi chưa có mối quan hệ tốt đẹp với họ.”
Tuyên bố này là sự điều chỉnh rõ rệt so với thông báo hồi đầu tháng 7, khi ông Trump cho biết mức thuế có thể dao động từ 10% đến 15%. Vì vậy, việc nâng mức thuế tối thiểu lên 15% thể hiện một xu hướng “thiết lập mặt bằng thuế quan mới” – mạnh tay hơn, trực diện hơn và ít nhân nhượng hơn so với trước đây.
Những nước nào sẽ bị ảnh hưởng?
Theo Tổng thống Trump, hầu hết các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là những nước chưa có “thỏa thuận công bằng” với Mỹ, đều sẽ nằm trong danh sách áp thuế. Cụ thể:
- Các quốc gia nhỏ tại Mỹ Latinh, Caribe và Châu Phi: Những nước này có thể sẽ phải chịu mức thuế cơ sở 10%.
- Nhật Bản: Được đề nghị giảm thuế xuống 15% (từ mức đe dọa 25%) để đổi lại việc dỡ bỏ hạn chế nhập khẩu đối với một số sản phẩm của Mỹ và cam kết đầu tư 550 tỷ USD.
- Hàn Quốc: Đang đàm phán gói đầu tư tương tự và hướng đến mức thuế 15%.
- Philippines: Đã đạt được thỏa thuận với mức thuế 19% cho hàng xuất khẩu vào Mỹ, đổi lại Mỹ được miễn thuế nhập khẩu tại Philippines.
- Indonesia: Cũng nằm trong danh sách chịu mức thuế 19% và một số hàng trung chuyển từ nước này có thể bị áp thuế lên tới 40%.
- Liên minh châu Âu (EU): Hiện đang thúc đẩy một thỏa thuận mới để tránh mức thuế 30% đe dọa từ ngày 1/8. Theo Financial Times, thỏa thuận đang tiến gần đến việc ấn định mức thuế 15% cho hầu hết các mặt hàng EU xuất sang Mỹ.
- Ấn Độ và Canada: Vẫn đang trong quá trình đàm phán chưa ngã ngũ.
Chính sách “thuế quan tương hỗ”
Mức thuế mới mà ông Trump đề xuất được gọi là “thuế quan tương hỗ” – tức Mỹ sẽ áp dụng mức thuế tương đương hoặc cao hơn với các quốc gia có chính sách thuế quan được cho là “không công bằng” đối với hàng hóa Mỹ.
Theo Bộ trưởng Thương mại – Howard Lutnick cho rằng, chính sách này nhằm tạo sân chơi công bằng cho các doanh nghiệp Mỹ, đồng thời khuyến khích các quốc gia tái cấu trúc lại chính sách thương mại của họ.
Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính – Scott Bessent cho biết, nhiều thỏa thuận song phương mới đang được xúc tiến và có thể hoàn tất “trong vài ngày tới”, hứa hẹn sẽ giảm thiểu căng thẳng thương mại nếu đạt được sự đồng thuận.
EU và nguy cơ trả đũa thương mại
Trong khi Mỹ đang xúc tiến các thỏa thuận với các đối tác lớn, thì Liên minh châu Âu (EU) đã chuẩn bị một gói thuế trả đũa trị giá hơn 100 tỷ USD đối với hàng hóa Mỹ, trong trường hợp các cuộc đàm phán thất bại.
Tuy nhiên, cả hai bên hiện được cho là đang tiến gần đến một thỏa thuận thương mại “giảm đối đầu”, với mức thuế 15% áp dụng cho hầu hết các mặt hàng thay vì 30% như đe dọa ban đầu.
Tác động đến nền kinh tế toàn cầu
Theo giới quan sát nhận định, thì chính sách thuế quan cứng rắn của ông Trump có thể tạo ra làn sóng chấn động trên toàn cầu khiến kinh tế thế giới chao đảo, đặc biệt là các nước phụ thuộc vào xuất khẩu sang Mỹ. Điều này cũng khiến thị trường chứng khoán biến động mạnh, do lo ngại về chiến tranh thương mại kéo dài.
Không những thế, chuỗi cung ứng toàn cầu cũng bị xáo trộn theo, khiến chi phí sản xuất tăng cao và áp lực lạm phát lan rộng.
Một số quốc gia hiện đang tích cực vận động hành lang để đạt được các thỏa thuận song phương trước thời hạn ngày 1/8/2025 – thời điểm ông Trump đe dọa chính thức kích hoạt mức thuế cao đối với các nước không đạt được thỏa thuận.
