Chợ giá – Vòng đàm phán mới nhất giữa phái đoàn Mỹ và Iran đã kết thúc khi không có một thỏa thuận nào đạt được. Điều này khiến thị trường tài chính thế giới, trong đó có dầu mỏ rơi vào trạng thái giằng co trước nguy cơ căng thẳng Mỹ – Iran leo thang.
Nguy cơ Mỹ tấn công Iran vẫn đang “treo lơ lửng”
Vòng đàm phán Mỹ – Iran lần thứ ba đã kết thúc ngày 26/2 tại Geneva nhưng vẫn chưa có dấu hiệu đạt được đột phá giúp ngăn chặn khả năng Mỹ tấn công Iran. Hiện cả thế giới đang mong chờ về một vòng đàm phán mới vào tuần tới, tuy nhiên thông điệp của chính quyền Donald Trump về Iran đang bộc lộ nhiều tín hiệu trái chiều.
Trong khi Nhà Trắng đang luân phiên phát đi thông điệp vừa cứng rắn đe dọa, vừa để ngỏ cánh cửa đối thoại, thì phe Dân chủ chỉ trích mục tiêu chiến lược của ông Trump chưa rõ ràng và yêu cầu Quốc hội phải được tham vấn trước bất kỳ quyết định đưa nước Mỹ vào một cuộc xung đột nào.
Mặc dù có nhiều mâu thuẫn nhưng việc Mỹ tăng cường hiện diện quân sự quy mô lớn tại Trung Đông đang khẳng định cho luận điểm Mỹ sẵn sàng ra lệnh không kích nếu đàm phán Mỹ – Iran đổ vỡ. Tàu sân bay USS Abraham Lincoln, đã có mặt trong khu vực và USS Gerald Ford cũng đã rời căn cứ ở Souda (Hy Lạp) để hướng đến Israel.
Giới quan sát hiện đang theo dõi liệu Tổng thống Mỹ Donald Trump có thực hiện lời đe dọa tấn công Iran hay không – kịch bản mà nhiều người lo ngại có thể leo thang thành một cuộc chiến rộng lớn hơn.
Thị trường dầu mỏ có thể biến động mạnh nếu xung đột xảy ra
Trong kịch bản xảy ra xung đột quân sự trực tiếp hoặc Iran đáp trả bằng cách hạn chế hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz, thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể đối mặt với cú sốc nguồn cung nghiêm trọng.
Eo biển Hormuz được coi là tuyến đường huyết mạch với khoảng 16,5 triệu thùng dầu – tương đương gần 1/4 tổng lượng dầu thế giới – được vận chuyển qua đây mỗi ngày. Bởi vậy, bất kỳ sự gián đoạn nào tại Eo biển Hormuz cũng có thể đẩy giá dầu tăng đột biến, thậm chí vượt các mốc tâm lý quan trọng. Diễn biến này kéo theo áp lực lạm phát và kích hoạt làn sóng biến động trên thị trường tài chính toàn cầu, từ chứng khoán, tiền tệ cho tới trái phiếu.
Các chuyên gia nhận định, trong trường hợp tấn công vẫn tập trung và ngắn hạn, giá dầu thế giới có thể tăng khoảng $8–$15 mỗi thùng so với trước đó. Trong tình huống xấu hơn (chẳng hạn Iran trả đũa, hoặc xung đột lan rộng), gây gián đoạn nghiêm trọng hoạt động qua Eo biển Hormuz, giá Brent có thể vượt $100/thùng, thậm chí cao hơn. Cụ thể:
| Kịch bản | Giá dầu dự báo | Hệ quả kinh tế |
| Mỹ chỉ tấn công các cơ sở hạt nhân hoặc mục tiêu quân sự nhỏ | $85 – $95/thùng | Giá có thể hạ nhiệt nhanh nếu Iran không đáp trả mạnh tay |
| Iran đáp trả bằng cách tấn công tàu dầu hoặc hạ tầng dầu mỏ lân cận | $100 – $110/thùng | Lạm phát toàn cầu có thể tăng thêm khoảng 1% |
| Iran phong tỏa hoặc làm gián đoạn eo biển Hormuz (khoảng 20% lượng dầu thế giới đi qua) | $120 – $150/thùng | Kịch bản “ác mộng”, có thể gây suy thoái kinh tế toàn cầu |
Giá xăng dầu tại thị trường Việt Nam sẽ ra sao?
Thông thường Việt Nam sẽ điều chỉnh giá xăng dầu nội địa theo diễn biến giá dầu và sản phẩm xăng dầu thế giới định kỳ (thường mỗi 10–15 ngày). Vì vậy khi giá dầu thế giới tăng, giá xăng dầu trong nước thường tăng theo sau sau một kỳ điều chỉnh.
Trong trường hợp Mỹ tấn công Iran và thị trường dầu thế giới lo ngại gián đoạn nguồn cung thì giá xăng dầu trong nước sẽ tăng mạnh hơn bình thường, bởi doanh nghiệp phân phối phải nhập/xuất xăng dầu với giá thế giới cao hơn và không có đủ dự trữ ổn định.
Mức tăng có thể từ hàng trăm đến cả nghìn đồng mỗi lít tùy theo mức tăng của giá dầu thế giới tại các kỳ điều chỉnh. Thực tế trong các điều chỉnh gần đây, mỗi lần giá dầu tăng mạnh thì giá xăng cũng tăng vài trăm đến hơn nghìn đồng/lít. Cụ thể, nếu dầu Brent tăng lên $100–$120/thùng (tăng khoảng 30–50% so với hiện tại), thì giá xăng trong nước có thể tăng tương ứng khoảng 20–40% so với mức hiện tại, tức khoảng:
Xăng RON95 có thể lên 23.000 – 28.000 đồng/lít.
Xăng E5 RON92 (thường thấp hơn RON95) có thể ở mức 22.000 – 27.000 đồng/lít
Dầu diesel có thể tăng theo khoảng tương đương hoặc hơn tùy mức tăng giá thế giới.
Tuy nhiên giá xăng dầu trong nước có thể cao hơn hoặc thấp hơn tùy diễn biến thị trường, chính sách điều hành giá, cũng như các yếu tố sau:
- Tỷ giá USD/VND (USD mạnh làm giá trong nước cao hơn).
- Thuế, phí và Quỹ bình ổn giá xăng dầu (có thể được sử dụng để bù giá).
- Tồn kho và chi phí nhập khẩu của doanh nghiệp xăng dầu
