Chợ giá – Giá khí đốt tự nhiên tại châu Âu đang quay đầu tăng trở lại trong khi tình hình căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông làm gián đoạn hoạt động vận tải biển và chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Diễn biến này đã làm gia tăng lo ngại về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, đồng thời có thể tạo thêm áp lực lạm phát đối với nền kinh tế trong những tháng tới.
Giá năng lượng tăng do bất ổn vận tải biển
Thị trường năng lượng toàn cầu đang trải qua những biến động mạnh khi xung đột tại Trung Đông tiếp tục leo thang. Được biết, giá khí đốt tự nhiên tại châu Âu đã tăng theo đà tăng của giá dầu, trong khi hoạt động vận tải biển tại khu vực chiến lược này trở nên bất ổn.
Trong phiên giao dịch sáng tại Amsterdam, hợp đồng khí đốt kỳ hạn chuẩn của châu Âu – được giao dịch trên sàn Hà Lan, đã tăng khoảng 3,4%, lên mức 51,67 euro/megawatt-giờ. Đây được xem là một trong những mức tăng đáng chú ý sau giai đoạn thị trường năng lượng giảm nhiệt hồi đầu năm.
Cùng thời điểm đó, giá dầu tương lai chuẩn toàn cầu tăng ngày thứ hai liên tiếp, có lúc tăng tới 7,7%, qua đó bù đắp một phần những tổn thất xảy ra hồi đầu tuần. Đà tăng của dầu thô cũng đã kéo theo sự tăng giá của nhiều loại năng lượng khác, đặc biệt là khí đốt tự nhiên.
Áp lực lên thị trường càng gia tăng khi một cảng xuất khẩu dầu quan trọng tại Oman buộc phải sơ tán nhân sự vì lý do an ninh, trong khi hai tàu chở dầu thô bị trúng đạn tại vùng biển Iraq. Những sự cố này làm dấy lên lo ngại rằng chuỗi vận chuyển năng lượng qua Trung Đông có thể bị gián đoạn trong thời gian dài.
Nguy cơ thiếu hụt LNG toàn cầu
Thị trường khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cũng đang đối mặt với nguy cơ khan hiếm nguồn cung. Hiện, các nhà nhập khẩu lớn tại châu Á đang chuẩn bị tăng mua LNG trong hai tháng tới để đảm bảo dự trữ cho mùa hè và giai đoạn cao điểm tiêu thụ điện.
Theo dự báo của ngân hàng đầu tư Morgan Stanley, giá khí đốt tại châu Âu có thể tiếp tục tăng trong phần còn lại của năm. Được biết, nguyên nhân là do khu vực này cần nhập khẩu một lượng lớn LNG trong mùa hè để bổ sung kho dự trữ đang suy giảm sau mùa đông.
Bên cạnh đó, Morgan Stanley cũng đưa ra giả định rằng hoạt động sản xuất LNG tại Qatar có thể bị gián đoạn ít nhất một tháng. Nếu kịch bản này xảy ra, lượng nguồn cung LNG dư thừa dự kiến của thế giới trong năm 2026 có thể bị xóa bỏ hoàn toàn.
Đáng chú ý, cơ sở xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới tại Ras Laffan của Qatar đã phải tạm ngừng hoạt động do ảnh hưởng từ xung đột khu vực. Đồng thời, giao thông hàng hải qua Eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, cũng bị gián đoạn.
Eo biển này được xem là “yết hầu năng lượng” của thế giới khi khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu được vận chuyển qua đây mỗi ngày. Vì vậy, việc gián đoạn tại tuyến đường này đã khiến khoảng 20% nguồn cung LNG toàn cầu bị ảnh hưởng, làm giá năng lượng tại cả châu Á và châu Âu tăng vọt.
Lo ngại lạm phát và tác động kinh tế
Các chuyên gia cảnh báo, đà tăng của giá năng lượng đang làm gia tăng áp lực lạm phát trên phạm vi toàn cầu, đặc biệt tại châu Âu – khu vực vẫn đang trong quá trình phục hồi sau cuộc khủng hoảng năng lượng kéo dài từ năm 2022.
Theo giới phân tích cho rằng, nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung LNG tiếp tục kéo dài, các quốc gia châu Âu có thể buộc phải cạnh tranh quyết liệt hơn với thị trường châu Á để thu hút các chuyến hàng khí tự nhiên hóa lỏng, qua đó đẩy mặt bằng giá lên cao hơn nữa.
Trong bản tin thị trường mới nhất, công ty môi giới vận tải biển Fearnleys A/S nhận định biến động giá năng lượng nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn trong thời gian tới. Theo doanh nghiệp này, sự bất ổn vẫn sẽ là chủ đề chính của thị trường khi xung đột tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, đồng thời diễn biến của thị trường LNG cũng như hoạt động vận chuyển LNG trong những ngày tới vẫn còn nhiều yếu tố khó lường.
Mỹ cân nhắc sử dụng kho dự trữ dầu chiến lược
Trong khi giá năng lượng tăng nhanh, Tổng thống Trump cho biết việc giải phóng khẩn cấp một lượng lớn dầu từ kho dự trữ chiến lược – với sự phê duyệt của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (International Energy Agency), có thể góp phần giảm áp lực giá trên thị trường.
Theo ông Trump, động thái này nhằm ổn định thị trường trong khi Mỹ tiếp tục các hoạt động quân sự để “hoàn thành nhiệm vụ” trong chiến dịch chống lại Iran.
Tuy vậy, tuyên bố trên vẫn chưa đủ để trấn an thị trường năng lượng toàn cầu. Theo nhiều nhà đầu tư cho rằng, rủi ro địa chính trị vẫn ở mức cao, trong khi nguồn cung LNG trên thế giới có thể tiếp tục bị thắt chặt trong thời gian tới.
