Chợ giá – Xung đột tại Trung Đông đang gây ra những tác động dây chuyền nghiêm trọng đến Hàn Quốc, khiến giá năng lượng tăng mạnh, đồng nội tệ suy yếu và chi phí sinh hoạt leo thang. Vì vậy, chính phủ nước này buộc phải kích hoạt các biện pháp khẩn cấp nhằm ổn định thị trường và hỗ trợ người dân.
Giá xăng tăng mạnh, người dân thắt chặt chi tiêu
Tác động từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt liên quan đến Iran, đang lan rộng tới Hàn Quốc – nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng.
Từ đầu tháng 3, giá xăng dầu tại nước này liên tục leo thang, với mức trung bình gần nhất được ghi nhận khoảng 1.890 won/lít (tương đương 1,23 USD), tăng khoảng 12% so với giữa tháng 2.
Áp lực chi phí nhiên liệu gia tăng đang buộc nhiều người dân phải điều chỉnh thói quen sinh hoạt. Tại thành phố Goyang, gần thủ đô Seoul, không ít người lựa chọn hạn chế sử dụng ô tô cá nhân, chuyển sang phương tiện công cộng để tiết kiệm chi tiêu.
Theo một tài xế chia sẻ: “Giá xăng đang gây áp lực lớn lên ngân sách gia đình. Chúng tôi chỉ lái xe khi thực sự cần thiết”
Áp lực chi tiêu lan rộng từ nhiên liệu đến thực phẩm
Không chỉ dừng lại ở chi phí đi lại, đà tăng của giá năng lượng còn kéo theo chi phí vận chuyển và sản xuất leo thang, qua đó đẩy giá nhiều mặt hàng thiết yếu tại siêu thị tăng đáng kể.
Trước áp lực này, chính phủ đã triển khai một số biện pháp bình ổn, bao gồm giảm giá các sản phẩm như mì ăn liền – loại thực phẩm phổ biến trong đời sống người dân.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến vẫn cho rằng, các biện pháp hỗ trợ hiện nay vẫn chưa đủ để bù đắp cho tốc độ gia tăng nhanh chóng của chi phí sinh hoạt.
Rủi ro năng lượng gia tăng từ Trung Đông
Hàn Quốc hiện đang nhập khẩu khoảng 70% dầu thô từ Trung Đông, đồng thời phụ thuộc từ 25 – 30% nguồn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Qatar, khiến những rủi ro về nguồn cung ngày càng trở nên đáng lo ngại.
Tuy nhiên, mối quan ngại này càng gia tăng khi một doanh nghiệp năng lượng nhà nước của Qatar tuyên bố “bất khả kháng” đối với một số hợp đồng LNG dài hạn, trong đó có Hàn Quốc, làm dấy lên khả năng gián đoạn nguồn cung và buộc Seoul phải chuyển sang mua trên thị trường giao ngay với mức giá cao hơn. Nếu kịch bản này xảy ra, giá điện cùng chi phí sinh hoạt của người dân có thể tiếp tục chịu áp lực tăng mạnh trong thời gian tới.
Tâm lý bất ổn lan sang thị trường tài chính
Không chỉ tác động tới đời sống dân sinh, khủng hoảng năng lượng còn khiến thị trường tài chính Hàn Quốc chao đảo.
Được biết, tỷ giá đồng won đã rơi xuống mức thấp nhất trong 17 năm so với USD, trong khi chỉ số chứng khoán tổng hợp KOSPI mất hơn 4% chỉ trong một phiên giao dịch.
Diễn biến này đã phản ánh tâm lý lo ngại gia tăng của giới đầu tư, khi chi phí nhập khẩu leo thang cùng với sự suy yếu của đồng nội tệ được cho là sẽ tiếp tục tạo áp lực lên tăng trưởng kinh tế.
Chính phủ kích hoạt cơ chế ứng phó “thời chiến”
Trước những diễn biến nghiêm trọng, chính phủ Hàn Quốc đã triển khai kế hoạch ứng phó khẩn cấp với sự tham gia của cả Văn phòng Tổng thống và Thủ tướng.
Năm nhóm đặc nhiệm được thành lập, họp hai lần mỗi tuần nhằm xử lý các vấn đề từ năng lượng, chuỗi cung ứng đến ổn định giá cả. Song song với đó, một gói “ngân sách bổ sung cho thời chiến” cũng đang được xem xét thông qua.
Được biết, nhiều biện pháp mạnh tay cũng đã được triển khai, bao gồm áp dụng hệ thống luân phiên sử dụng xe cá nhân trong khu vực công, kêu gọi người dân tiết kiệm năng lượng và tăng cường kiểm tra, xử lý các cây xăng vi phạm giá trần.
Bộ trưởng Công nghiệp và Năng lượng – Kim Jung-kwan nhấn mạnh, sẽ xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, nâng giá trái phép nhằm hạn chế tác động tiêu cực lan rộng.
Nguy cơ thiếu hụt nguyên liệu và tâm lý tích trữ
Nguồn cung naphtha (nguyên liệu quan trọng trong sản xuất nhựa) cũng đang bị gián đoạn, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thiếu hụt bao bì thực phẩm. Tại một số khu vực, người dân đã bắt đầu tích trữ túi đựng rác theo quy định của chính phủ, phản ánh tâm lý bất an trước những rủi ro đối với chuỗi cung ứng.
Theo các chuyên gia cảnh báo, nếu Eo biển Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng, nguồn cung dầu và nguyên liệu hóa dầu có thể chịu tác động nặng nề hơn trong tháng tới.
Dù chính phủ khẳng định vẫn có đủ dự trữ dầu chiến lược để ổn định thị trường trong ngắn hạn, nhưng nhiều ý kiến vẫn cho rằng áp lực sẽ chưa sớm chấm dứt.
Trong khi phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu, nền kinh tế Hàn Quốc được đánh giá là đặc biệt nhạy cảm trước các biến động địa chính trị. Việc đa dạng hóa nguồn cung và chuyển đổi sang các nguồn năng lượng thay thế như hạt nhân hay than đá được xem là giải pháp dài hạn. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, khi căng thẳng tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, người dân có thể sẽ phải tiếp tục thắt chặt chi tiêu để vượt qua giai đoạn khó khăn.
