Chợ giá – Một cuộc khảo sát gần đây tại Nhật Bản cho thấy, khoảng 10% người lao động đã từng trải qua tình huống bị đồng nghiệp hoặc cấp trên “nghỉ việc trả thù”, gây ra nhiều rối loạn trong môi trường làm việc. Hiện tượng này phản ánh những bất ổn ngầm tại nơi làm việc trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng linh hoạt hơn.
Khi rời đi không phải là kết thúc
Theo khảo sát do công ty tư vấn quản lý Scholar Consult Co. (có trụ sở tại Tokyo thực hiện vào tháng 5/2025) cho biết, trong số 2.106 người tham gia (bao gồm cả nhân viên và quản lý ở các doanh nghiệp có quy mô từ 100 người trở lên), có tới 11,8% người cho biết họ từng chứng kiến hoặc trực tiếp gặp phải các hành vi được coi là “nghỉ việc trả thù”.
Được biết, trước khi nghỉ việc, một số cá nhân có thể thực hiện những hành động gây ảnh hưởng tiêu cực đến tổ chức. Cụ thể, họ có thể xóa dữ liệu quan trọng, từ chối bàn giao công việc, gửi email chia tay với nội dung mỉa mai hoặc xúc phạm, thậm chí tiết lộ thông tin nội bộ hoặc vu khống quấy rối. Và những hành vi này không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động chung của doanh nghiệp mà còn để lại hình ảnh không tốt về người lao động trong môi trường chuyên nghiệp.
Một người tham gia khảo sát chia sẻ: “Cấp dưới của tôi đã từ chức và xóa sạch toàn bộ dữ liệu, khiến việc bàn giao trở nên vô cùng hỗn loạn. Bộ nhớ máy tính bị xóa trắng. Chúng tôi mất cả tuần để khôi phục hệ thống.”
Nguyên nhân đến từ đâu?
Theo bà Asaho Minohara – Chủ tịch Scholar Consult cho rằng, hiện tượng này phản ánh sự mất kết nối trong văn hóa doanh nghiệp hiện đại. Bởi, nhiều người rời đi trong tâm trạng bức xúc, do không được lắng nghe hoặc cảm thấy bị đối xử bất công.
Bên cạnh đó, bà Minohara cũng nhận định: “Khi không có kênh giao tiếp hiệu quả và minh bạch, người lao động dễ cảm thấy bị bỏ rơi, từ đó phát sinh những hành vi tiêu cực để ‘trả đũa’ nơi từng gắn bó”.
Theo bà, một số nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng này bao gồm, kỳ vọng ban đầu không khớp với thực tế công việc, sự không hài lòng trong cách giao nhiệm vụ, cảm giác bị đánh giá thấp hoặc không được công nhận và môi trường làm việc mang tính độc đoán, thiếu công bằng.
Ảnh hưởng lâu dài đến sự nghiệp
Bà Minohara nhấn mạnh rằng, “nghỉ việc trả thù” tuy có thể mang lại sự thỏa mãn tức thời, nhưng lại gây tổn hại nghiêm trọng đến danh tiếng cá nhân và cản trở con đường nghề nghiệp trong tương lai.
Bà cũng cảnh báo: “Thông tin trong giới chuyên môn lan rất nhanh. Một hành động tiêu cực khi nghỉ việc có thể trở thành ‘vết đen’ trong hồ sơ, ảnh hưởng đến cơ hội việc làm sau này”.
Tại Nhật Bản, những hành vi phá hoại tài sản, xâm phạm dữ liệu hoặc gây thiệt hại cho công ty thậm chí có thể bị khởi kiện dân sự hoặc truy tố hình sự, tùy theo mức độ nghiêm trọng.
Thế giới không thiếu “bài học đắt giá”
Không chỉ riêng Nhật Bản, mà tại nhiều quốc gia phương Tây cũng đã từng ghi nhận các vụ việc gây chấn động liên quan đến hành vi “nghỉ việc trả thù”.
Tiêu biểu là vụ việc xảy ra tại Mỹ vào năm 2010. Một tiếp viên hàng không của hãng giá rẻ đã công khai chỉ trích hành khách qua hệ thống loa, sau đó mở cầu trượt thoát hiểm khẩn cấp để rời khỏi máy bay trong sự ngỡ ngàng của toàn bộ phi hành đoàn.
Sự việc khiến anh này bị bắt và buộc phải bồi thường 10.000 USD (tương đương khoảng 1,47 triệu yên) cho hãng hàng không vì thiệt hại do kích hoạt sai mục đích hệ thống thoát hiểm.
Các chuyên gia quản trị nhân sự cũng khuyến nghị rằng, cả người lao động và doanh nghiệp cần cùng nhau xây dựng văn hóa giao tiếp cởi mở, tôn trọng lẫn nhau và minh bạch trong xử lý bất đồng. Đặc biệt, việc nghỉ việc nên diễn ra một cách chuyên nghiệp, có trách nhiệm với công việc và tập thể.
