Chợ giá – Bộ Tài chính Việt Nam cho biết hiện đã tạm dừng thu thuế bảo vệ môi trường và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với một số mặt hàng nhiên liệu, trong bối cảnh giá năng lượng tăng mạnh và nguồn cung trong nước chịu sức ép từ biến động địa chính trị quốc tế. Động thái này nhằm ổn định thị trường nội địa, giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp và người dân.
Theo đó, việc bãi bỏ tạm thời các loại thuế đối với xăng, dầu diesel và nhiên liệu hàng không sẽ có hiệu lực đến ngày 15/4/2026. Đây được xem là một biện pháp điều hành khẩn cấp trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục biến động mạnh sau khi xung đột tại Trung Đông leo thang.
Chính phủ chấp nhận giảm thu ngân sách để “hạ nhiệt” giá nhiên liệu
Thông tin từ Bộ Tài chính Việt Nam cho biết, việc tạm ngừng các sắc thuế này sẽ khiến ngân sách nhà nước giảm thu khoảng 7.200 tỷ đồng mỗi tháng, tương đương khoảng 270 triệu USD. Dù vậy, nhà chức trách dường như chấp nhận đánh đổi nguồn thu ngắn hạn để hạn chế tác động lan rộng của giá nhiên liệu tăng cao lên toàn bộ nền kinh tế.
Về bản chất, đây là một biện pháp tài khóa can thiệp trực tiếp vào giá đầu vào của nền kinh tế. Khi giá xăng dầu tăng mạnh, chi phí vận tải, logistics, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, thương mại bán lẻ và dịch vụ đều bị đẩy lên theo. Vì vậy, việc cắt thuế nhiên liệu không chỉ nhằm hỗ trợ người tiêu dùng mà còn là cách để kìm bớt áp lực lạm phát chi phí đẩy trong ngắn hạn.
Xung đột Trung Đông làm nguồn cung và giá nhiên liệu trong nước bị ảnh hưởng mạnh
Các cuộc xung đột tại Trung Đông đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn cung và thị trường nhiên liệu trong nước, khiến giá xăng dầu tăng nhanh trong thời gian ngắn. Theo Bộ Tài chính Việt Nam, đà tăng này đang tác động tiêu cực tới hoạt động sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và thu nhập của người dân.
Kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran bùng phát vào cuối tháng 2, giá xăng tại Việt Nam đã tăng 21%, trong khi giá dầu diesel tăng tới 84%. Đây là mức tăng rất mạnh trong thời gian ngắn, phản ánh mức độ nhạy cảm của thị trường năng lượng Việt Nam trước các cú sốc bên ngoài.
Mức tăng đặc biệt mạnh của dầu diesel là yếu tố đáng chú ý, bởi đây là loại nhiên liệu có vai trò sống còn đối với vận tải đường bộ, logistics, tàu thuyền, máy móc công nghiệp và nông nghiệp. Nếu không can thiệp kịp thời, giá nhiên liệu cao có thể kéo theo hiệu ứng dây chuyền lên giá cước vận chuyển, thực phẩm, nguyên vật liệu và chi phí sinh hoạt nói chung.
Ưu tiên “giảm sốc” cho nền kinh tế nội địa
Động thái của Việt Nam diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới vẫn chưa thoát khỏi tình trạng căng thẳng. Trong bối cảnh giá dầu thế giới biến động thất thường, Việt Nam cũng như nhiều quốc gia khác buộc phải sử dụng công cụ thuế, trợ giá, dự trữ và điều tiết thương mại để tránh gây sốc cho nền kinh tế trong nước.
Về bản chất, quyết định tạm ngừng thuế của Việt Nam không thể làm thay đổi giá dầu thế giới, nhưng có tác dụng như một “van giảm áp” cho thị trường trong nước. Khi Nhà nước cắt bớt phần thuế trong cơ cấu giá bán lẻ, mức tăng mà người tiêu dùng và doanh nghiệp phải gánh sẽ được làm mềm đi phần nào, qua đó giúp giảm nguy cơ giá cả leo thang quá nhanh.
Tuy nhiên đây vẫn là chỉ là giải pháp ổn định ngắn hạn, tạm thời. Bởi nếu xung đột quốc tế kéo dài, hoặc giá dầu và sản phẩm lọc dầu tiếp tục tăng mạnh trong những tuần tới, khoảng giảm nhờ cắt thuế có thể nhanh chóng bị bào mòn.
