Chợ giá – Giá dầu thế giới tăng vọt trong khi xung đột tại Trung Đông leo thang đang kéo chi phí nhiên liệu tại Úc tăng mạnh. Theo các chuyên gia cảnh báo, người lái xe có thể phải trả thêm tới 36 cent cho mỗi lít xăng trong thời gian tới. Đồng thời, nguy cơ gián đoạn nguồn cung cùng áp lực lạm phát đình trệ cũng bắt đầu hiện hữu, làm gia tăng những lo ngại đối với nền kinh tế.
Giá dầu thế giới tăng mạnh nhất trong nhiều thập kỷ
Thị trường năng lượng toàn cầu vừa trải qua một tuần biến động mạnh trong khi tình hình căng thẳng địa chính trị gia tăng tại Trung Đông, đặc biệt sau những diễn biến liên quan đến Iran.
Được biết, giá dầu thô chuẩn của Mỹ West Texas Intermediate (WTI) đã tăng 12,21% chỉ trong một phiên, chốt ở mức 90,90 USD/thùng. Trong khi đó, dầu chuẩn toàn cầu Brent Crude tăng 8,52%, tương đương 7,28 USD, lên 92,69 USD/thùng.
Đáng chú ý, giá dầu WTI đã tăng tổng cộng 35,63% trong tuần, đánh dấu mức tăng mạnh nhất kể từ khi hợp đồng tương lai dầu bắt đầu được giao dịch vào năm 1983. Giá Brent cũng tăng khoảng 28%, mức tăng lớn nhất kể từ tháng 4/2020 – thời điểm thị trường năng lượng toàn cầu chao đảo vì đại dịch.
Theo giới phân tích cho rằng, biến động mạnh của giá dầu phản ánh nỗi lo nguồn cung từ Trung Đông có thể bị gián đoạn, đặc biệt khi eo biển Hormuz – tuyến vận tải chiến lược vận chuyển gần 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu, đang đối mặt với nguy cơ bị phong tỏa.
Người lái xe Úc có thể phải trả thêm hàng chục USD mỗi lần đổ xăng
Ông Shane Oliver – Kinh tế trưởng của AMP, cho biết giá xăng tại Úc phụ thuộc chặt chẽ vào biến động của giá dầu trên thị trường quốc tế. Theo ông, cứ mỗi khi giá dầu thô tăng thêm 1 USD/thùng, giá xăng bán lẻ thường tăng khoảng 1 cent/lít sau khi tính cả thuế, chi phí vận chuyển và lợi nhuận của các nhà bán lẻ.
Nếu mức tăng hiện tại của giá dầu được duy trì, giá nhiên liệu tại Úc có thể tăng thêm khoảng 36 cent mỗi lít trong thời gian tới. Điều này đồng nghĩa với việc đối với một chiếc xe gia đình có bình xăng dung tích 60 lít, mỗi lần đổ đầy bình có thể tốn thêm khoảng 21,6 USD.
Trong khi nhiều hộ gia đình đang phải đối mặt với áp lực chi phí sinh hoạt gia tăng, mức tăng này được cho là có thể trở thành gánh nặng đáng kể đối với ngân sách chi tiêu hàng tháng.
Giá dầu có thể chạm 185 USD/thùng nếu nguồn cung bị gián đoạn
Các nhà kinh tế tại Westpac cho rằng, giá nhiên liệu tại Úc có thể tăng từ 25 cent đến 1 USD mỗi lít, tùy thuộc vào diễn biến của xung đột cũng như biến động tỷ giá của đồng đô la Úc.
Theo ông Kelly Eckhold (Kinh tế trưởng của Westpac NZ) cảnh báo, kịch bản nghiêm trọng nhất có thể xảy ra nếu nguồn cung dầu toàn cầu bị gián đoạn trong khoảng ba tháng hoặc lâu hơn. Khi đó, giá dầu có thể tăng vọt lên tới 185 USD/thùng.
Ông Eckhold cũng cho rằng: “Sự gián đoạn càng kéo dài và nghiêm trọng thì chi phí đối với nền kinh tế càng lớn. Dự trữ dầu và LNG của cả khu vực công và tư nhân đều có hạn, trong khi các nguồn cung thay thế rất hạn chế.”
Nhà bán lẻ xăng dầu bị cáo buộc “trục lợi từ khủng hoảng”
Trong khi giá dầu tăng mạnh, nhiều nhà bán lẻ nhiên liệu tại Úc cũng bị cáo buộc đẩy giá bán lẻ lên quá cao. Ông Peter Khoury – người phát ngôn của NRMA, cho biết tại các thành phố lớn như Sydney, Melbourne và Brisbane, giá nhiên liệu bán lẻ đã chạm đỉnh của chu kỳ giá.
Theo ông Khoury, có thời điểm giá xăng tại Sydney lên tới 2,13 AUD mỗi lít, trong khi giá bán buôn chỉ khoảng 1,53 AUD/lít. Ông cho rằng một số nhà bán lẻ đang lợi dụng tình hình khủng hoảng để tăng giá và tối đa hóa lợi nhuận. Ông Khoury nói thêm: “Các nhà bán lẻ đã lợi dụng cuộc khủng hoảng để tăng giá và tối đa hóa lợi nhuận. Điều này cần phải chấm dứt”.
Dữ liệu thị trường cũng cho thấy giá xăng tại một số trạm 7-Eleven ở khu vực Surry Hills, Sydney, đã tăng thêm 58 cent mỗi lít chỉ trong vài ngày. Theo đại diện 7-Eleven cho biết, doanh nghiệp vẫn theo sát diễn biến thị trường và cam kết duy trì nguồn cung ổn định cho khách hàng.
Cơ quan cạnh tranh Úc vào cuộc giám sát
Trước làn sóng tăng giá nhiên liệu, Ủy ban Cạnh tranh và Người tiêu dùng Úc (ACCC) đã phát đi cảnh báo mạnh mẽ đối với các doanh nghiệp xăng dầu. Theo thông tin từ ủy viên ACCC – Anna Brakey cho biết, cơ quan này đang theo dõi chặt chẽ hoạt động của các nhà bán lẻ và sẽ không ngần ngại áp dụng các quy định về cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng nếu phát hiện hành vi trục lợi.
Bà Brakey nhấn mạnh: “ACCC sẽ hành động nếu một công ty nhiên liệu đưa ra các tuyên bố sai sự thật hoặc gây hiểu nhầm để trục lợi từ cuộc khủng hoảng Trung Đông”.
Ngoài ra, cơ quan này cũng cho biết đã gửi thư tới các doanh nghiệp xăng dầu lớn, yêu cầu minh bạch hơn trong việc điều chỉnh giá nhiên liệu trên thị trường trong nước.
