Chợ giá – Chính phủ Nhật Bản hiện đang xem xét siết chặt quy định về nhập quốc tịch, trong đó có khả năng kéo dài thời gian cư trú bắt buộc – hiện là 5 năm, trước khi người nước ngoài được phép nộp đơn xin nhập tịch. Thông tin này được tờ Nikkei cho biết trong lúc Tokyo đang ngày càng chú trọng các biện pháp quản lý dân cư và lao động nước ngoài.
Quan ngại từ các đảng bảo thủ
Theo quy định hiện hành, công dân nước ngoài muốn nhập tịch Nhật Bản phải cư trú hợp pháp tại nước này tối thiểu 5 năm, đồng thời đáp ứng một loạt yêu cầu về tài chính, đạo đức, tuân thủ pháp luật và khả năng hòa nhập xã hội. Tuy nhiên, thời hạn 5 năm này lại ngắn hơn đáng kể so với điều kiện xin quyền thường trú lâu dài – vốn đòi hỏi thời gian cư trú ít nhất 10 năm.
Đảng Đổi mới Nhật Bản (một đảng theo đường lối bảo thủ và là đối tác liên minh của Đảng Dân chủ Tự do (LDP) do Thủ tướng – Sanae Takaichi lãnh đạo) cho rằng, sự chênh lệch giữa hai tiêu chí này đang tạo ra “nghịch lý ngược”.
Theo lập luận của đảng này, thì việc trở thành công dân Nhật Bản, với đầy đủ quyền chính trị và xã hội, đáng lẽ phải yêu cầu điều kiện nghiêm ngặt hơn hoặc ít nhất tương đương so với quyền thường trú. Trong bản đề xuất chính sách công bố tháng 9 vừa qua, đảng này thúc giục chính phủ xem xét điều chỉnh tổng thể hệ thống nhập tịch.
Chính phủ Takaichi nghiêng về lập trường cứng rắn hơn
Dưới thời cựu Thủ tướng – Shigeru Ishiba, chính phủ đã từng cam kết cải cách quy định nhập tịch nhằm “đảm bảo tính nhất quán với tiêu chí thường trú”. Tuy nhiên, kể từ khi bà Sanae Takaichi nhậm chức, thì quan điểm của Tokyo về vấn đề này càng trở nên cứng rắn, đặc biệt trong lúc Nhật Bản đang phải đối mặt với nhiều thách thức về an ninh, dân số lão hóa và quản lý lao động nhập cư.
Bên cạnh đó, chính phủ Nhật cho biết đang đánh giá tổng thể các điều kiện liên quan đến nhập tịch, bao gồm thời gian cư trú, mức độ hòa nhập văn hóa, khả năng sử dụng tiếng Nhật, cũng như việc tuân thủ các nghĩa vụ pháp lý tại nước sở tại.
Theo nguồn tin chính phủ cho hay, các biện pháp cụ thể sẽ được xây dựng và đưa vào hướng dẫn chính sách quản lý người nước ngoài, dự kiến công bố vào tháng 1/2026.
Nhật Bản siết nhập tịch nhưng mở cửa lao động có chọn lọc
Trong những năm gần đây, Nhật Bản đã liên tục mở rộng các chương trình tiếp nhận lao động nước ngoài nhằm giải quyết tình trạng thiếu nhân lực nghiêm trọng trong nhiều ngành như chăm sóc sức khỏe, xây dựng, chế tạo và nông nghiệp. Tuy nhiên, việc cấp quốc tịch vẫn là vấn đề nhạy cảm, được quản lý chặt chẽ trong bối cảnh dư luận Nhật Bản còn nhiều lo ngại về hội nhập văn hóa và an ninh xã hội.
Theo số liệu của Bộ Tư pháp Nhật Bản, số người nước ngoài xin nhập tịch hàng năm dao động quanh mức 7.000 – 9.000 hồ sơ, phần lớn là người gốc Hàn Quốc, Trung Quốc và một số quốc gia Đông Nam Á.
Nếu quy định mới được thông qua, đây sẽ là một trong những cải cách quan trọng nhất của Nhật Bản về nhập tịch trong nhiều thập kỷ gần đây.
